16 Kasım 2026, Pazartesi
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Descartes ve kartezyen düalizm

Descartes ve kartezyen düalizm

Yağmur Özkan - Yağmur Özkan
3 Haziran 2022
- Yazarlar
Okuma Süresi:3 dakikalık okuma
A A
0
Descartes ve kartezyen düalizm

Descartes ve kartezyen düalizm

Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Şu anda bir şizofreni hastası olup halüsinasyon görmediğinizi nasıl kanıtlayabilirsiniz? Belki de bir bedene sahip olmayabileceğinizi hiç düşündünüz mü ? Ya laboratuvarda bir kavanozun içerisindeki bir beyinden ibaretseniz ? Descartes için bu sorular kartezyen düalizmin çıkış noktası oldu. 

Felsefe; Yunancada sevmek, peşinden gitmek, aramak anlamına gelen “philia” ve bilgelik anlamına gelen ‘’sophia’’ kelimelerinin birleşiminden oluşan bir kavram olarak tanımlanıyor ve şüphe kuşkusuz felsefenin temellerini oluşturuyor ancak Descartes şüpheyi adeta yeniden var edip bambaşka bir boyutta sunuyor bizlere.  

René Descartes, septik düşünürlerden farklı olarak doğru bilgiye ulaşmanın imkansız olduğu fikrinden ziyade yöntemli bir şüpheciliği savundu ve doğru bilgi arayışı sonucunda bir şeyden emin oldu ki o da şüphe ettiğiydi. Evet, ne olursa olsun şüphe etmediği tek şey, o anda şüphe ediyor olduğuydu. 

Düşünüyordu: Sorguluyor, akıl yürütüyor, bilgileri akıl süzgecinden geçiriyor, hiçbir şeyi göründüğü gibi kabul etmiyor ve şüphe ediyordu. Bunlar düşünmenin genel özellikleriydi. Yani kesin olarak düşündüğünü biliyordu. Kendisi var olmalıydı ki düşünebilsin. Olmayan bir varlık düşünemezdi zira. 

Descartes buna dayanarak felsefe literatürüne girecek olan şu meşhur cümleyi kurdu. “Düşünüyorum öyleyse varım. (Cogito ergo sum)”

“Eğer varlığımdan sadece aklım sayesinde emin olabiliyorsam bu, bedenimden şüphe etmemin önündeki bir engel değildir. Bir bedene sahip olmayabilirim. Sadece bir laboratuvardaki kavanozun içerisindeki bir beyinden ibaret olabilirim. İnsan olduğumu zannetmeye yönelik programlanmış bir yapay zeka olabilirim. Hatta hiçbir maddi töze gereksinim duymayan bir ruh da olabilirim. Bu yüzden ruhu -yani düşünmemize olanak sağlayan şeyi- bir bedenle veya herhangi bir maddeyle ilişkilendirmem doğru olmaz.” Sözleriyle bu fikrini açıklıyordu. 

Kartezyen felsefe, akıl yordamı ile her şeyden şüphe duyarak doğru bilgiye ulaşmayı amaçlıyor. Yani insan, hayatı boyunca doğru bildiği tüm bilgilerden şüphe duymalı, eleştirmeli ve doğruluğu veya yanlışlığı üzerinde kesin yargıya varamayacaklarını ise yanlış saymalı diyor kısaca. 

Descartes ve kartezyen düalizm
Descartes ve kartezyen düalizm

Çünkü bir elma, çürük olma ihtimali bulunduruyorsa tüm sepeti çürütme riski vardır.  (Burada çürük elma metaforu ile atıfta bulunduğu yanlış bilgiydi şüphesiz.)

Descartes, “Şüpheler Metodu” olarak isimlendirilen bu metot ile zihni içi elma dolu bir varil olarak tanımlıyor. Varilin içinde hem iyi elmalar vardır, hem de kötü. Bir filozof ise tüm varili, her bir elmayı teker teker inceleyerek tüm kötü durumdakileri ayırıp yalnız en iyi kalitede olanların kalmasını sağlamayı sorumlulukla yerine getirmelidir diye düşünüyordu. 

Ünlü düşünür şüphe ile hayatı boyunca doğru bilgiyi arayacaktı fakat sonunda elinde sadece şüpheleri kalmamalıydı. Bu riski ortadan  kaldırmak için bir sistem geliştirdi. İşte bu arayış kartezyen felsefe yöntemini ortaya çıkardı.

Dünyada doğru gitmeyen şeylerin bir çoğunun aklımızı yanlış kullanmamızdan; kafa karışıklığı, kötü tanımlamalar ve bilinç dışı (burada Freud’un psikanalizde ifade ettiği fikirlere paralel fikirler ileri sürüyor) mantıksızlıklardan kaynaklandığına inanan Descartes, ‘Kartezyen düalizm’de zihnimizin bedenimizden ayrı fakat onunla etkileşim içinde olduğu savını ortaya attı. (Bu din felsefesinin de mutlak doğru kabul ettiği bir şeydi haliyle en kabul gören teorisi bu olabilir sanırım.) 

Descartes’a göre beynimizdeki tüm bilgilerin doğruluğundan en az bir kere şüphe etmeliyiz. 

Öyle ya doğruluğunu ispatlayamadığımız şeyi doğru kabul etmek mantık dışı bir iyimserlikten başka ne olabilir ki?

Paylaş19TweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Ağbaba: Bizim adayımız Kemal Kılıçdaroğlu’dur

Sonraki Haber

Türk’ün Türk’e ettiği

Yağmur Özkan

Yağmur Özkan

Yağmur Özkan, Eğitimci/Yazar. Marmara Üniversitesi’nde 2018’de eğitimini tamamlayarak başladığı öğretmenlik mesleğine halen devam etmektedir. Sanat tarihi ve felsefe üzerine deneme türünde çalışmaları bulunan yazar, aynı zamanda psikoloji, edebiyat ve karakalem resim ile ilgilenmektedir.

İlgili Haberler

Yazarlar

Adam dediklerimiz

16 Kasım 2026
Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması
Yazarlar

Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması

16 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlış perondaki hayat

14 Kasım 2026
Yazarlar

Ödüllü yazar Betül Fırat’tan peş peşe yeni eserler serisi

14 Kasım 2026
Yazarlar

Sokrates’ten günümüze bilgelik

13 Kasım 2026
Kendimize bakmak ne zaman bu kadar yorucu oldu?
Yazarlar

Kendimize bakmak ne zaman bu kadar yorucu oldu?

13 Kasım 2026
Sonraki Haber
Türk'ün Türk'e ettiği

Türk'ün Türk'e ettiği

En Güncel Haberler

Öne Çıkan

İstanbul’daki kara para aklama soruşturmasında yeni gelişme! 9 şüpheliye tutuklama talebi

16 Kasım 2026
Öne Çıkan

Bahçelievler’de 15 Temmuz polemiği büyüyor! Gencay Özcan ve Nazife Aktaş hakkında iddianame

16 Kasım 2026
Politika

Ömer Çelik’ten fon dolandırıcılığı açıklaması: Olayın tüm boyutları açığa çıkarılacak!

16 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Bakan Kacır’dan COP31’de kritik açıklama! Sanayide 100 milyon avroyu aşan finansman hedefi

16 Kasım 2026
Yaşam

Kum taneleriyle doğayı anlattı

16 Kasım 2026
Yaşam

Türkiye, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği konsey üyeliğine yeniden seçildi

16 Kasım 2026
Yaşam

Antalya’da kasım ortasında deniz keyfi

16 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

AK Parti'li Karaaslan: Benim ve ailemin fonlarda herhangi bir işlemi yoktur

Ümit Özlale’nin iddialarına Çiğdem Karaaslan’dan tepki: Benim ve ailemin hesabı yok!

- Haberton
16 Kasım 2026

Ak Parti Samsun Milletvekili Çiğdem Karaaslan, “Çok net ifade edeceğim; benim ve ailemin gündemdeki fonlarda herhangi bir hesabı veya işlemi...

Soğuk havalarda otomobillerde gizli tehlike! Birkaç saniyelik kontrol hayat kurtarıyor

Evde rutubet ve küf neden oluşur? Kışın duvarlarda ortaya çıkan tehlikeye dikkat!

Peteklerin altı neden soğuk olur? Kalorifer ısınmıyorsa bu nedenlere dikkat!

Mezarlığa çiçek dikmek ve mezar taşına fotoğraf koymak günah mı? Diyanet’in açıklamalarına göre dinen hükmü ne?

Güncel Haber

İstanbul’daki kara para aklama soruşturmasında yeni gelişme! 9 şüpheliye tutuklama talebi

16 Kasım 2026

Bahçelievler’de 15 Temmuz polemiği büyüyor! Gencay Özcan ve Nazife Aktaş hakkında iddianame

16 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton