17 Kasım 2026, Salı
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Çocuklukta öğretilen yanlış mesajlar: “Hayır” diyemeyen nesiller

Çocuklukta öğretilen yanlış mesajlar: “Hayır” diyemeyen nesiller

Pınar Bilecen - Pınar Bilecen
27 Ağustos 2025
- Yazarlar
Okuma Süresi:4 dakikalık okuma
A A
0
Çocuklukta öğretilen yanlış mesajlar: “Hayır” diyemeyen nesiller
Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Türkiye’de birçok yetişkinin ortak sıkıntısı, kendi sınırlarını koruyamamak ve hayır diyememektir.

Klinik pratiğe başvuran danışanların önemli bir kısmı, “İstemediğim halde kabul ediyorum, sonra da kırılıyorum” cümlesiyle terapilerine başlar. Bu durumun kökeni çoğu zaman çocuklukta bize verilen mesajlara dayanır.

“Büyüklere Saygı” Öğretisi ve Susmayı Öğrenmek

Hemen hepimiz şu cümlelerle büyüdük: “Ama o senin amcan, halan… Büyüklere saygılı ol, onlar ne derse sen sus.” Çocuğun içinden gelen tepkiyi ifade etmesine izin verilmediğinde, zamanla kendi duygularını yok saymayı öğrenir. Psikoloji literatüründe bu durum “öğrenilmiş çaresizlik” ve “sınır ihlali” olarak tanımlanır. Çocuk, iç sesi ona yanlış olduğunu söylese bile, dışarıdaki otoritenin sözünü doğru kabul etmek zorunda kalır.

“Sana Taş Atana Çiçek At” Mantığı

İyi niyetle söylenen bu söz, aslında çocukların sağlıklı sınırlar koymasını engeller. Araştırmalar, sürekli pasif kalmaya zorlanan çocukların ilerleyen yaşlarda daha düşük özgüven geliştirdiğini göstermektedir (Harter, 2012). Çünkü kişi kendisini korumadığı her durumda, içten içe değersizleştiğini hisseder. Çocuğa “sana taş atana çiçek at” yerine, “sana taş atana sen de taş atma ama sınırını koru” denmiş olsaydı, birey hem kendine hem de karşısındakine saygı duymayı öğrenirdi.

Neden Hayır Diyemiyoruz?

Psikoterapilerde sık karşılaşılan bir durum, bireylerin “hayır” demekten suçluluk duymasıdır. Bunun temelinde, çocuklukta içselleştirilen şu yanlış inançlar vardır:

Hayır dersem saygısız olurum.

Büyükler her zaman haklıdır.

Sessizlik erdemdir.

İyiler her zaman kaybeder ama sabreden kazanır.

Bu inançlar, bireyin kendi ihtiyaçlarını ikinci plana atmasına yol açar. Sonuçta kişi, “Benim isteklerim önemli değil” mesajını içselleştirir.

Sınır Koymanın Psikolojik Önemi

Modern psikoloji, sınır koymanın sağlıklı ilişkilerin temel taşlarından biri olduğunu vurgular. Psikiyatrist Cloud ve Townsend’in “Boundaries” çalışmaları, sınır çizemeyen kişilerin daha yüksek oranda anksiyete ve depresyon yaşadığını göstermektedir. Çünkü sınır, bireyin benliğini koruyan görünmez bir çizgidir. “Buradan sonrası bana zarar verir” diyebilmek, aslında kişinin öz saygısını da besler.

Ne Öğretilmeliydi?

Belki de bize şunlar söylenmeliydi:

“Haklıysan yanındayım, dik dur yavrum.”

“Sana taş atana taş atma ama çiçek de atma, sınırını koru.”

“İyi insanlar sınırlarıyla da kazanır.”

“Akrabalık ya da yaş, bir insanın saygısız olmasına yeterli sebep değildir.”

Bu mesajlar, hem özgüvenli hem de başkalarının hakkına saygılı bireyler yetiştirebilirdi. Çünkü gerçek iyilik, kendini yok saymak değil; hem kendini hem de karşındakini gözeterek davranmaktır.

Yetişkinlikte Sınırları Yeniden Çizebilir Miyiz?

Evet, mümkün. Psikoterapide en çok üzerinde durulan alanlardan biri de budur. Öncelikle kişinin, “Hayır demek kötü bir şey değildir” inancını yeniden kazanması gerekir. Küçük adımlarla başlanabilir: İstemediğimiz bir daveti reddetmek, iş yükümüzü artıracak bir görevi kabul etmemek ya da telefon konuşmalarında süreyi sınırlandırmak…

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), kişiye “evet deme zorunluluğu” hissini sorgulatır. Öz şefkat çalışmaları ise suçluluk duygusunu azaltır. Araştırmalar, sınır koymayı öğrenen kişilerin ilişkilerinde daha doyumlu, ruhsal sağlıklarında daha dengeli olduklarını göstermektedir (Neff, 2011).


Sonuç: Gerçek Saygı Sınırlarla Başlar

Çocukken bize öğretilen iyi niyetli ama eksik mesajlar, bugün birçok yetişkinin ruhsal yükü haline geldi. Artık biliyoruz ki, gerçek saygı başkalarına susarak değil, kendimize de değer vererek oluşur.

Belki de şunu hatırlamak gerekir: “Hayır” demek bencillik değil, öz saygının en yalın ifadesidir.

👉 Siz hiç, sırf kırmamak için “evet” dediğinizde, kendi kalbinizi kırdığınızı fark ettiniz mi?

PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Akıllı ev eşyalarının isyankar ruhu

Sonraki Haber

Okul öncesi sağlık kontrollerinin önemine dikkat

Pınar Bilecen

Pınar Bilecen

Pınar Bilecen Çocuk Gelişimi Bilim Uzmanı, Aile Danışmanı Kitaplar Dijital Çağda Anne Baba Olmak, Annelik Meşakkatli Şey, Dedemin Dev Elleri Kitapları Yazarı

İlgili Haberler

Yazarlar

Besteci Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk

17 Kasım 2026
Yazarlar

Adam dediklerimiz

16 Kasım 2026
Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması
Yazarlar

Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması

16 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlış perondaki hayat

14 Kasım 2026
Yazarlar

Ödüllü yazar Betül Fırat’tan peş peşe yeni eserler serisi

14 Kasım 2026
Yazarlar

Sokrates’ten günümüze bilgelik

13 Kasım 2026
Sonraki Haber
Balıkesir Sındırgı'da 4.4 büyüklüğünde deprem

Balıkesir Sındırgı'da 4.4 büyüklüğünde deprem

En Güncel Haberler

Yazarlar

Besteci Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk

17 Kasım 2026
Kayseri’de bisikletle yola çıkan çocuğa otomobil çarptı: O anlar kamerada
Yerel Haberler

Kayseri’de bisikletle yola çıkan çocuğa otomobil çarptı: O anlar kamerada

17 Kasım 2026
Öne Çıkan

17 Kasım altın fiyatları! Gram, çeyrek ve Cumhuriyet altını ne kadar? İşte son rakamlar

17 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Şehrin akıllı çocukları için Bursa’da trafik eğitim parkı açıldı!

17 Kasım 2026
Yaşam

Karadeniz’e 300 milyon tonluk atık mı bırakılacak? Karadeniz’de büyük endişe!

16 Kasım 2026
Yaşam

Bakan Kacır’dan COP31’de kritik açıklama! Sanayide 100 milyon avroyu aşan finansman hedefi

16 Kasım 2026
Yaşam

Kum taneleriyle doğayı anlattı

16 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Şarampole yuvarlanan otomobil sürücüsü hayatını kaybetti

Şarampole yuvarlanan otomobil sürücüsü hayatını kaybetti

- Haberton
17 Kasım 2026

Karabük’ün Ovacık ilçesinde otomobilin şarampole yuvarlandığı kazada sürücü Selehattin Arslan (63) hayatını kaybetti. Kaza, akşam saatlerinde Soğanlı köyünde meydana geldi....

Ebru sanatında renkler neden suyun üzerinde kalır? Yüzyıllık sanatın arkasındaki bilimsel sır

Safranbolu evleri neden birbirinin güneşini kesmiyor? Yüzyıllık mimarinin şaşırtan sırrı

Giresun’da insanlar neden ıslıkla konuşuyor? Dağların arasında doğan 500 yıllık gizemli dil!

Şanlıurfa’da mırra fincanı neden yere bırakılmaz? Yanlışlıkla bırakan altınla cezalandırılabilir!

Güncel Haber

Besteci Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk

17 Kasım 2026
Kayseri’de bisikletle yola çıkan çocuğa otomobil çarptı: O anlar kamerada

Kayseri’de bisikletle yola çıkan çocuğa otomobil çarptı: O anlar kamerada

17 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton