Sanat yalnızca estetik bir uğraş değildir; aynı zamanda insan ruhunun derinlerine işleyen, onu onaran bir araçtır. Ancak Türkiye’de sanatın bu iyileştirici yönü yeterince fark edilmiyor. Özellikle terapötik sanat uygulamaları, yani resim, müzik, heykel gibi yaratıcı süreçlerin ruh sağlığını desteklemek için kullanılması, henüz emekleme aşamasında.
Oysa dünya genelinde sanat terapisi, travma sonrası stres bozukluğu yaşayan bireylerden, otizm spektrumundaki çocuklara kadar pek çok alanda destekleyici bir yöntem olarak kullanılıyor. Türkiye’de ise sanat hâlâ “hobi” ya da “lüks” olarak görülüyor. Psikolojik destek dendiğinde akla yalnızca klasik terapi yöntemleri geliyor.
Bunun en büyük nedenlerinden biri, bu alandaki farkındalık eksikliği. Ne yazık ki sanatla terapi arasındaki bağ kamuoyuna yeterince anlatılmıyor. Ne uzmanlar ne de danışanlar bu yöntemlerin bilimsel dayanaklarını yeterince bilmiyor. Bir diğer sorun da eğitimli uzman sayısının yetersizliği. Sanat terapistliği, ülkemizde hâlâ resmi bir meslek alanı olarak tanınmıyor.
Ayrıca Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyoekonomik koşullar, ruh sağlığı hizmetlerine erişimi zaten zorlaştırırken, yaratıcı yollarla yapılan alternatif desteklere ulaşmak daha da imkânsız hale geliyor. Bu da sanatın şifa veren yönünü toplumun büyük bir kesimi için erişilmez kılıyor.
Bir kadın, yıllarca yaşadığı duygusal şiddeti konuşamıyordu. Terapiye dirençliydi. Ancak seramikle tanıştıktan sonra, şekillendirdiği çatlak çömlekler, iç dünyasındaki kırıkları yansıtmaya başladı. Konuşamadığını elleri anlattı. İşte sanatın terapötik gücü tam da burada saklı.
Oysa bir çocuğun çizdiği bir resim, bir kadının seramikle kurduğu bağ ya da bir gencin müzikle bulduğu ifade biçimi; kelimelerle anlatılamayan travmaları ortaya çıkarabilir. Sanat, konuşamayanın dili, susturulanın sesi olabilir.
Türkiye’nin bu sessiz ama güçlü dili fark etmesi gerekiyor. Çünkü bazen bir fırça darbesi, bin kelimeden daha fazlasını anlatabilir.
