19 Kasım 2026, Perşembe
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Karanlığı aydınlatan bir meşale Köy enstitüleri

Karanlığı aydınlatan bir meşale Köy enstitüleri

Ömer Kırlı - Ömer Kırlı
18 Nisan 2025 - Güncellenme Tarihi 20 Mayıs 2025
- Yazarlar
Okuma Süresi:3 dakikalık okuma
A A
0
Karanlığı aydınlatan bir meşale Köy enstitüleri
Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Tarih birçok devrim gördü. Kimisi kağıt üzerinde kaldı, kimisi halkın yüreğine kazındı. Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük devrimlerden biri ise ne yazık ki üstü örtülmüş bir hazine gibi: Köy Enstitüleri.

Bugün hâlâ yaşatılıyor olsaydı, inanın bana, bu ülke bilimde, sanatta, tarımda, ekonomide dünya liderlerinden biri olabilirdi. Ama ne olduysa oldu; kapattık, unuttuk, sustuk.

Köy Enstitüleri’nin temeli bana göre sosyalizmdir. Halkçılık, üretim, eşitlik, kamucu anlayış… Tüm bunlar en saf haliyle vardı bu sistemde. Belki de bu yüzden 1954’te Demokrat Parti tarafından kapatıldı. Çünkü halk uyanıyordu, sorguluyordu, öğreniyordu. Bu da birilerini rahatsız etti.

Sistemin özünde, devletin halkına sahip çıktığı, eğitimle toprağı iç içe geçirdiği bir anlayış vardı. Kendi bahçesi, tarlası, marangozhanesi, arı kovanı olan okullar… Düşünebiliyor musunuz? Kitapla çapanın, şiirle sabanın aynı çatı altında olduğu bir eğitim.

1940’ta, İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanlığında, Hasan Âli Yücel’in ve büyük eğitim devrimcisi İsmail Hakkı Tonguç’un omuz omuza verdiği bu proje hayata geçti. Amaç basitti: Halk okusun, üretsin, bilinçlensin.
Zor muydu? Elbette. Ama imkânsız değildi. Çünkü inanmışlardı. Çünkü cumhuriyet yalnızca şehirde değil, köyde de kökleşmeliydi.

Ve öyle de oldu.
Altı yılda:

  • 15 bin dönüm arazi tarıma kazandırıldı.
  • 12 elektrik santrali kuruldu.
  • 210 öğretmenevi, 150 büyük inşaat yapıldı.
  • 100 km yol, 20 uygulamalı okul tamamlandı.

Ama halk öğrenince ağalar, şeyhler, çıkar odakları huzursuzlandı. Köylü artık biat etmiyordu, sorguluyordu.
Ve düzenin sahipleri, düğmeye bastı.
1954’te bu aydınlık kapatıldı.

Uğur Mumcu’nun o sarsıcı sözü gelir aklıma hep:
“Bu ülkenin hiçbir zaman C planı olmadı. Bu ülkede daima ABD planları devreye sokuldu.”

O yüzden unutmuyorum.
Unutamıyorum.

Bugün, yeniden o ruha ihtiyacımız var. Tüketen değil üreten bir toplum olmak istiyorsak; bilgiyle yoğrulmuş, toprağa basan nesiller yetiştirmek istiyorsak, köy enstitülerini yeniden düşünmeliyiz.
Çünkü bu toprakların sesiyle yoğrulmuştu o okullar. Çünkü…

“Köylü, milletin efendisidir.”

Bu ülkenin unuttuğu her değeri hatırlatma borcumuz var.
Ve ben bu borcu yazıyla ödemeye devam edeceğim.


Etiketler: Eğitim
PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Dünya kısır döngüye mi giriyor?

Sonraki Haber

İsrail Gazze’den çekilirse rehineleri serbest bırakırız

Ömer Kırlı

Ömer Kırlı

Ömer Kırlı, 15 Mayıs 1991'de Muğla'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Atatürk İlköğretim ve Ortaokulu`nda bitirdi. Liseyi Endüstri Meslek Lisesi, Anadolu Teknik-Elektrik bölümünde; üniversiteyi Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla Meslek Yüksekokulu, Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı bölümünde tamamladı. Birçok özel şirkette çalıştı. Yıllarca emek mücadelesi verdi. Çeşitli alanlarda çok sayıda kitap okudu araştırmalar yaptı. Kendini daima geliştirmeye adadı. 2017 yılında yakalandığı testis kanserini yendi. Bu süreçte kemoterapi tedavisi gördü. Hastalık dönemi, büyük bir dönüm noktası oldu. Sonrasında daha çok okuma, daha çok bilgi edinme gayesinin yanında, yazarlık serüvenine başlayarak çocukluk hayalini gerçekleştirdi. Hayatı "kısa ve anlamlı" olarak tanımlıyor ve fikirlerin ölümsüzlüğüne inanıyor. Kırlı, "İş hayatımız", "Meşin yuvarlak" ve "Demir Kaymak-Knidos Legend" adlı kitapların yazarıdır.

İlgili Haberler

Ankara'nın Merkez Bankası: "Sen git, benim adımı ver" Borsası
Yazarlar

Ankara’nın Merkez Bankası: “Sen git, benim adımı ver” Borsası

19 Kasım 2026
Gazetecilik ciddiyet, eğitim ve mesleki donanım gerektirir
Yazarlar

Gazetecilik ciddiyet, eğitim ve mesleki donanım gerektirir

19 Kasım 2026
Yazarlar

“Bebe semaveri kap, Mogan’a çıkıyoz!”

18 Kasım 2026
Yazarlar

Gönül aynasının imtihanı: İnsan, inanç ve niyet

17 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlışlarımıza sarılırken doğrularımızla vedalaşıyoruz

17 Kasım 2026
Bestekâr ve müzisyen Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk
Yazarlar

Bestekâr ve müzisyen Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk

17 Kasım 2026
Sonraki Haber
İsrail Gazze'den çekilirse rehineleri serbest bırakırız

İsrail Gazze'den çekilirse rehineleri serbest bırakırız

En Güncel Haberler

Güllü'nün ölümünde dip seslerin incelenmesi için yeni suç duyurusu
Gündem

Güllü’nün ölümünde dip seslerin incelenmesi için yeni suç duyurusu

19 Kasım 2026
AK Parti'ye hangi belediye başkanları katıldı? Erdoğan 9 isme rozet taktı
Öne Çıkan

AK Parti’ye hangi belediye başkanları katıldı? Erdoğan 9 isme rozet taktı

19 Kasım 2026
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile görüştü
Dış Haberler

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile görüştü

19 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Bolu’da okul çevresinde dolaşan ve bekleyenlere para cezası uygulanacak

19 Kasım 2026
Yaşam

Türkiye’nin lezzetleri, 7 Bölge 7 Mutfak ile dünya vitrininde

19 Kasım 2026
Yaşam

COP31’de ormanlar için geri dönüşü olmayan iklim uyarısı

19 Kasım 2026
Haberler

Çuvalda erkek cesedi bulundu

19 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Balıkesir'de bastonla kediyi döven şüpheli, gözaltına alındı

Balıkesir’de bastonla kediyi döven şüpheli, gözaltına alındı

- Haberton
19 Kasım 2026

Balıkesir'in Bandırma ilçesinde bastonla dövülüp, bir gözünü kaybeden ve kafa travması geçiren kedi ameliyat edildi. Kediye şiddet uygulayan şüpheli gözaltına...

Van kedilerinin gözleri neden farklı renklerde? İşte bilim dünyasının açıkladığı şaşırtıcı sır

Ankara’nın dört beyazı! Başkentin pek bilinmeyen dört özel hayvanı

İğneyle metal işliyorlar! Bartın’ın tel kırma sanatının sırrı

Bir bitkiden kırmızı renk nasıl çıkar? Anadolu halılarının kaybolmaya yüz tutan boya sırrı

Güncel Haber

Güllü'nün ölümünde dip seslerin incelenmesi için yeni suç duyurusu

Güllü’nün ölümünde dip seslerin incelenmesi için yeni suç duyurusu

19 Kasım 2026
Bolu’da okul çevresinde dolaşan ve bekleyenlere para cezası uygulanacak

Bolu’da okul çevresinde dolaşan ve bekleyenlere para cezası uygulanacak

19 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton