18 Kasım 2026, Çarşamba
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Araştırma Dosyası: Kenar Kuşak Teorisi (RIMLAND) nedir ve DOĞU İTTİFAKI üstesinden gelmiş midir veya gelir mi?

Araştırma Dosyası: Kenar Kuşak Teorisi (RIMLAND) nedir ve DOĞU İTTİFAKI üstesinden gelmiş midir veya gelir mi?

Teoman Toraman - Teoman Toraman
20 Kasım 2025
- Yazarlar
Okuma Süresi:4 dakikalık okuma
A A
0
Araştırma Dosyası: Kenar Kuşak Teorisi (RIMLAND) nedir ve DOĞU İTTİFAKI üstesinden gelmiş midir veya gelir mi?
Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Esasında tam ismiyle: Nicholas J. Spykman’ın Rimland (Kenar Kuşak) Teorisi…

Nicholas John Spykman (1893–1943), Yale Üniversitesi’nde uluslararası ilişkiler profesörü olan Hollanda asıllı Amerikalı jeopolitikçi, modern jeopolitiğin en önemli teorisyenlerinden biridir. Rimland teorisinin yaratıcısıdır.

Kenar Kuşak Teorisi Nedir?

Spykman’ın Rimland teorisi, Halford Mackinder’ın Heartland (Kalpgâh) teorisine doğrudan bir tepki ve düzeltme olarak ortaya çıkmıştır.

Mackinder (1904, 1919): “Who rules East Europe commands the Heartland;
Who rules the Heartland commands the World-Island;
Who rules the World-Island commands the World.

“Doğu Avrupa’yı kim yönetirse, Kalpgâh’ı (Heartland) yönetir;
Kalpgâh’ı kim yönetirse, Dünya Adası’nı (World-Island) yönetir;
Dünya Adası’nı kim yönetirse, Dünya’yı yönetir.”

Spykman ise 1942 ve 1944’te şu karşı tezi öne sürdü:
“Who controls the Rimland rules Eurasia;
Who rules Eurasia controls the destinies of the world.”
(Spykman, 1944, s. 43)

“Kenar Kuşak’ı (Rimland) kim kontrol ederse, Avrasya’yı yönetir;
Avrasya’yı kim yönetirse, dünyanın kaderini kontrol eder.”

Rimland’i şu şekilde tanımladı:

Avrupa’nın batı kıyılarından başlayıp, Ortadoğu, Hint alt kıtası, Güneydoğu Asya ve Çin’in doğu kıyılarına kadar uzanan dar ama yoğun nüfuslu, sanayileşmiş, deniz ulaşımına açık kenar kuşak. Yani kabaca bugünkü AB ülkeleri + Türkiye + Ortadoğu + Hindistan + Çin kıyıları + Japonya ve Kore.Spykman’a göre asıl jeopolitik güç odağı ne Mackinder’ın iç karasal Heartland’ı (Rusya–Orta Asya) ne de deniz gücü (ABD, İngiltere) tek başına; güçler dengesinin anahtarı bu ikisinin arasındaki Rimland’dir.

Ne Zaman ve Nasıl Gelişti?

İlk kez 1942 yılında America’s Strategy in World Politics: The United States and the Balance of Power kitabında sistematik olarak ortaya kondu.

Spykman 1943’te öldüğü için teorinin nihai ve en ünlü hali, ölümünden sonra 1944’te yayımlanan The Geography of the Peace kitabında yer aldı (editörü öğrencileri tarafından tamamlandı).

Teori Soğuk Savaş döneminde çok hızlı bir şekilde ABD dış politikasının temel taşlarından biri haline geldi:

1947 Truman Doktrini ve Marshall Planı → Batı Avrupa ve Türkiye-Yunanistan’ın Rimland içinde tutulması

1950’ler NATO, CENTO (Bağdat Paktı), SEATO → Rimland’in tamamını çevreleyen ittifaklar zinciri

George F. Kennan’ın 1947’deki “containment” (kuşatma) stratejisi doğrudan Spykman’dan esinlenmiştir. Kennan, 1940’ların sonunda Yale’de Spykman’ın öğrencisiydi.

Günümüzdeki Durumu ve Bilimsel Değerlendirmeler

Rimland teorisi hâlâ jeopolitik çalışmaların en çok atıf alan klasiklerinden biridir. Son 20 yıldaki önemli makaleler ve kitaplar:

Saul B. Cohen (2015), Geopolitics: The Geography of International Relations, 3. baskı – Bölüm 3’te “The Shatterbelt and Rimland Concepts” başlığı altında Rimland’i hâlâ temel bölgesel kategorilerden biri olarak kullanır ve Çin’in Kuşak-Yol girişimini “yeni Rimland mücadelesi” olarak tanımlar.

Colin S. Gray (2015), “Nicholas John Spykman, the Balance of Power, and International Order”, Journal of Strategic Studies, 38(6), 873–897.
→ Gray, Spykman’ın teorisinin 21. yüzyılda bile en tutarlı jeopolitik çerçeve olduğunu savunur.

Jakub J. Grygiel (2006), Great Powers and Geopolitical Change, Johns Hopkins University Press.
→ Rimland’in hâlâ büyük güçlerin birincil mücadele alanı olduğunu, Rusya’nın Ukrayna’yı, Çin’in Güney Çin Denizi’ni kontrol etme çabasının Spykman’ı doğruladığını belirtir.

James Rogers & Luis Simón (2021), “The Return of Rimland? Revisiting Spykman in the Indo-Pacific”, Parameters (US Army War College), 51(2), 35–47.
→ AUKUS, QUAD ve ABD’nin Indo-Pasifik stratejisinin yeni Rimland ittifakları olduğunu, teorinin yeniden canlandığını savunur.

Ömer Faruk Görçin (2022), “Spykman’ın Rimland Teorisi Çerçevesinde 21. Yüzyıl Türk Dış Politikası”, Bilge Strateji, 14(26), 45–68.
→ Türkiye’nin Rimland’in batı ucunda “pivot devlet” konumunda olduğunu, Karadeniz–Akdeniz–Ortadoğu üçgenindeki politikalarının Spykman’ın öngördüğü rolle örtüştüğünü belirtir.

Peki, Rusya ve Çin (Doğu İttifakı) Bunun Üstesinden Gelmiş midir veya Gelir mi?

Şimdiye Kadar: Hayır, tam üstesinden gelmedi. ABD containment’ı (ekonomik yaptırımlar, askeri ittifaklar) Çin’i Indo-Pasifik’te sınırladı; Rusya Ukrayna’da tıkanmış, Çin Tayvan’ı işgal edemedi. “No limits” ortaklıkları (2022 anlaşması) ABD’yi rahatsız etse de, koordinasyonları sınırlı – Rusya Çin’e bağımlı, Çin Rusya’nın Avrupa macerasından kısmen çekiniyor.

Gelecekte: Gelir, muhtemelen 10-15 yıl içerisinde. Çin-Rusya sinerjisi (silah ticareti, BRI+enerji) Rimland’i aşındırıyor; Çin Güney Çin Denizi’ni domine ediyor, Rusya Afrika/Ortadoğu’da vekil savaşlarla ABD’yi dağıtıyor. ABD’nin iç sorunları (izolasyonizm, bütçe) ve çok cepheli tehditler (İran, Kuzey Kore) ittifakı zayıflatıyor. Net cevap: Kısa vadede hayır (%30 civarı başarı şansı), uzun vadede evet – çok kutuplu dünya modeli (multipolar world model) Çin-Rusya lehine dönecektir.

PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zelenskiy’i resmi törenle karşıladı

Sonraki Haber

Hacıali Obası

Teoman Toraman

Teoman Toraman

Teoman Toraman, Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği'nden mezun; yüksek lisansına önce Bilkent Üniversitesi'nde Bilgisayar Bilimleri bölümünde başlamış, ardından Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde yüksek lisansını Yazılım Mühendisliği bölümünde bitirmiştir. Doktora eğitimini yine Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü'nde sürdürmüştür. Çocukluğundan beri turizm ve otelcilik alanlarında gerek teorik, gerekse de uygulamalı bilgileri ve deneyimleri mevcuttur. Birçok mesleki ve mesleki olmayan alanlarda sertifikaları ve yetkinlikleri mevcuttur. Kıdemli otel genel müdürlüğü, uzman bilgisayar mühendisliği, eğitim teknolojileri uzmanı/eğitim teknoloğu, serbest çevirmen, sosyal medya uzmanı, insan kaynakları-işe alım uzmanı, dış ticaret uzmanı, genel iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, dijital pazarlama uzmanı, gazeteci, turist/otel rehberi, halkla ilişkiler uzmanı.

İlgili Haberler

Yazarlar

“Bebe semaveri kap, Mogan’a çıkıyoz!”

18 Kasım 2026
Yazarlar

Gönül aynasının imtihanı: İnsan, inanç ve niyet

17 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlışlarımıza sarılırken doğrularımızla vedalaşıyoruz

17 Kasım 2026
Bestekâr ve müzisyen Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk
Yazarlar

Bestekâr ve müzisyen Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk

17 Kasım 2026
Yazarlar

Adam dediklerimiz

16 Kasım 2026
Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması
Yazarlar

Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması

16 Kasım 2026
Sonraki Haber
Hacıali Obası

Hacıali Obası

En Güncel Haberler

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası
Öne Çıkan

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası

18 Kasım 2026
1. Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu
Öne Çıkan

Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu

18 Kasım 2026
Fon soruşturmasında POLSAN sessizliğini bozdu! “Sandığımız zarara uğramadı”
Gündem

Fon soruşturmasında POLSAN sessizliğini bozdu! “Sandığımız zarara uğramadı”

18 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Vali Gül’den Demirören Medya Lisesi’nin COP31 standına ziyaret

18 Kasım 2026
Yaşam

Prof. Dr. Gürüz, üniversitedeki müdürlük görevinden alındı

18 Kasım 2026
Yaşam

15 yıldır ‘dünya barışı’ için koşan Japon öğretmen Milas’ta

18 Kasım 2026
Haberler

Samsun Valiliği’nden ‘25 bin TL’lik terlik’ iddiasına ilişkin açıklama

18 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Bakan Fidan, ABD'nin Ankara Büyükelçisi Barrack'ı kabul etti

Bakan Fidan, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Barrack’ı kabul etti

- Haberton
18 Kasım 2026

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'nin Ankara Büyükelçisi, Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack'ı kabul etti. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Dışişleri...

Diş eti kanaması neyin belirtisi? Bu belirtiler varsa ihmal etmeyin!

Antibiyotik kullanırken dikkat! Gereksiz antibiyotik zararlı mı, hangi hastalıklarda işe yaramıyor?

Çocuklar internette büyük tehlikeyle karşı karşıya! Dijital istismardan korumak için aileler nelere dikkat etmeli?

Ebru sanatında renkler neden suyun üzerinde kalır? Yüzyıllık sanatın arkasındaki bilimsel sır

Güncel Haber

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası

SON DAKİKA! CHP kurultay davasında karar: Ekrem İmamoğlu dahil 9 kişiye hapis cezası

18 Kasım 2026
1. Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu

Sinan Ateş davasında “Helva bizim evimizde kavruldu” sözleri gündem oldu

18 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton