Açlığın iki yüzü: Midemiz tok, ruhumuz aç mı? Bazen sofrada otururken elim, sanki benden bağımsız hareket ediyormuş gibi tatlı tabağına doğru kayıyor.
Bir yudum daha kahve? Olur.
Bir dilim daha kek? Ona da varım.
O an, miden değil ruhun bir şeyler istiyor. Pandemi, depremler, savaş haberleri, ekonomik sıkıntılar, yalnızlık… Tüm bunlar sadece bedenimizi değil, ruhumuzu da yordu. Araştırmalar da söylüyor; stres arttığında elimiz daha çok tatlıya, yoğun enerji veren yiyeceklere gidiyor. Ama işin özü şu: Gerçek tokluk, midenin dolmasıyla değil, ruhun huzur bulmasıyla başlar.
Hayatın hızı baş döndürüyor. Bir gün başka, ertesi gün bambaşka bir gündem. Bilinçaltımız sürekli uyarı, haber, bildirim bombardımanı altında. Böyle olunca insanın iç dengesi bozuluyor, doyumsuzluk sessizce sızıyor. Ne kadar ilgi görsek, başarı elde etsek, sevgiyi tatsak da eğer içimizde hâlâ bir boşluk varsa, demek ki bu açlık başka bir açlık.
İbn Sînâ kalbi yalnızca bir organ değil, ruh ve beden arasındaki dengeyi kuran merkez olarak görür. Denge sarsıldığında önce kalpte huzursuzluk belirir, ardından düşünceler bulanır, davranışlar dengesizleşir ve en sonunda beden etkilenir. Yani çözüm, sadece bedeni değil, önce kalbi beslemekten geçer.
Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri de Marifetnâme’de huzurun, varlıkla dengeli bir ilişki kurmakla geldiğini anlatır. Dört unsur dengede olduğunda insan hem fiziksel hem manevi olarak beslenir. Eskiden küçük şeyler yetiyordu: bir dostla içilen çay, sabahın ilk duası, akşamüstü yapılan sakin bir yürüyüş… Çünkü iç denge yerindeydi. Bugünse mizaç değişimleri başladığında akıl bulanıyor, kararlar zorlaşıyor, duygular iniş çıkış yaşıyor.
Duygular düşünceleri, düşünceler eylemleri şekillendirir. Halkalar koparsa kişiliğin iç dengesi zedelenir, karakterin yönü belirsizleşir. Ama zinciri tersine çevirmek mümkündür: Sağlıklı duygu, berrak düşünceyi; berrak düşünce, dengeli eylemi; dengeli eylem de sağlam bir kişiliği doğurur.
Bedenin mutluluk hormonlarından dopamin ve serotonin bu denklemin sessiz oyuncuları gibidir: Dopamin kısa hazla “biraz daha” diye fısıldarken, serotonin azaldığında kalıcı tatmin hissi çekilir. Ruh aç kaldığında dopamin sahneyi kapar, tatmin hep ertelenir.
Peki bu kısır döngüyü nasıl fark edeceğiz?
Bazen zihnimiz bir şeyi fark etmeye niyetlendiğinde, tıpkı kalabalık içinde tanıdık bir sesi hemen seçebilmemiz gibi, o bilgiyi veya fırsatı görmeye başlarız. Bilim buna Retiküler Aktivasyon Sistemi diyor. İç dünyamızda bir niyet belirlediğimizde, zihin onu süzgeçten geçiriyor ve hayatımıza o yönde işaretler düşüyor.
İşte burada küçük bir farkındalık devreye giriyor: Eğer bu süzgeci doğru besleyebilirsek, içsel yolculuğumuz da berraklaşıyor. Çünkü insan sadece zihinden ya da sadece bedenden ibaret değil; ruh, duygu, düşünce ve beden birbirine dokunarak anlam kazanıyor.
Kimi zaman kendimize soruyoruz: “Ben aslında neden bu kadar direniyorum?”
Mesele sadece dış koşullar değil; zihnin odaklandığı noktalar, bilinçaltının kurduğu köprüler ve kalbin atmak istediği adımlar arasındaki denge. Akıl ve kalbin uyumunu fark etmek, arzularımızla gerçek ihtiyaçlarımız arasındaki köprüyü kuruyor ve yeni bir yolun kapısını açıyor.
Ayş Holistik Yaşam Modeli tam da bu bütünlüğü hatırlatmaya niyet ediyor. Dengeyi yedi ayrı alanda ele alıyor; bu yazıda sadece küçük bir kapı araladık. İlerleyen yazılarda her bir alanı birlikte keşfedeceğiz. Amacımız, herkesin kendi iç yolculuğunu biraz daha güvenle ve bilinçle yürüyebilmesine destek olmak. Çünkü bazen tek bir farkındalık bile, ertelediğin bir adımı atmaya, sıkıştığın bir duyguyu çözmeye ya da yıllardır taşıdığın yükü bırakmaya yetiyor.
Ve belki de yaşamın tamamını daha dengeli, huzurlu ve bilinçli bir akışa taşımak; her rengi yaşamak, yaşamın güzelliklerini paylaşmak mümkündür. İletişimlerimizin, ilişkilerimizin ve seçimlerimizin daha doyurucu, daha dengeli olması da bu farkındalıkla başlar.
Şimdi kendimize tekrar soralım:
Bedenim tok; ruhum da doydu mu?
Cevap çoğu zaman bir lokma daha tatlıda değil; samimi bir sohbette, huzurlu bir yürüyüşte ya da şükürle alınan derin bir nefeste gizlidir. Çünkü gerçek tokluk, mide ile kalp arasında kurduğumuz o köprüde saklıdır.
Sevgiyle ve dengeyle,
