Mondros Sonrası Anadolu-1- Türklerin Anadolu’dan Çıkarılması. Mondros Bırakışması imzalandıktan sonra maddeleri çok tehlike arz eden bir yapıya sahipti.
Özellikle Anadolu’ nun işgale hazır hale gelmesi ve yıllardır beklenen “Türklerin Anadolu” dan çıkarılması planı Avrupalı devletlerin hayalini kurduğu ve uğraştığı planın sonuna gelmişti. Özellikle Paris Konferansı’ ndan sonra Türklerin hem Avrupa’ dan hem Anadolu’ dan çıkarılması konusunda yabancı liderler ön planda idi. (Wilson, L. George, Clemanceau…)
Memleketin işgale Mondros Antlaşması maddelerine dayanarak işgal edilmeye başlanması neticesinde, Yunanistan’ ın Anadolu’ ya çıkması ve memleketi işgale başlaması Türk Milleti’ nin derin uykudan uyanmasına etken olduğu gibi, Anadolu’ nun diğer yerlerinde işgale karşı örgütlenmeler giderek artıyordu ama bu kurtuluş mücadeleleri hep bölgesel olmuştu. Wilson’ un ünlü Bildirgesinin yayınlaması ve hangi bölgede kim çoğunluktaysa yaşama hakkı verilmesi aslında Anadolu’ yu bu ilkeler ile tamamen bölmüş oluyordu. Böylece “Türkler hem İstanbul’ dan hem Anadolu’ dan çıkarılacaktı.” Wilson Prensipleri’ nin 12. Maddesine göre durum şu idi;
12.Bugünkü Osmanlı İmparatorluğu‘ndaki Türk kesimlerine güvenli bir egemenlik tanınmalı, Türk yönetimindeki öbür uluslara da her türlü kuşkudan uzak yaşam güvenliğiyle özerk gelişmeleri için tam bir özgürlük sağlanmalıdır. Ayrıca Çanakkale Boğazı uluslararası güvencelerle gemilerin özgürce geçişine ve uluslararası ticarete sürekli açık tutulmalıdır.
Wilson İlkeleri Anadolu’yu tamamen yeniden kuruyordu. Bu ilkeler neticesinde Doğu Anadolu’da Ermeni Devleti, Karadeniz’ de Pontus Rum, iç Anadolu Bölgesi’nde Türkler, Batı’ da Yunanistan, Akdeniz’ de İtalyanlar, Güney Doğu Anadolu Bölgesi’nde Fransızlar, Başkent İstanbul olmak üzere uluslararası bir özerk bir yönetim kurulması planlanmıştı. Anadolu Wilson İlkeleri ile bölünürken, Sevr Antlaşması ile artık Türklere tamamen yaşama şansı verilmiyordu.
İtilaf Devletleri’nin kendi aralarındaki mücadelesi, iç kavgaları bu antlaşmalara yansıyacaktı. Kim lider olacak sorusu hep bir mücadele konusu olacak ama liderliği İngiltere ele geçirecekti. İngiltere Anadolu coğrafyasını başkalarına bırakamazdı. Stratejik güvenliklerini Anadolu coğrafyası üzerinden sağlayabilirlerdi. Netice olarak Padişah’ ın İngilizlere yakınlığını belirtmesi ve demeçler vermesi, sadrazamlığa İngiliz taraftarı kişilerin getirilmesi İngiltere’nin işini daha da kolaylaştırmıştı.
Anadolu Mustafa Kemal önderliğinde yeniden bir Milli Mücadele hareketine başlayacaktı…..
