Dijital çağın içinden geçerken, bazen kendimi iki farklı dünyanın arasında kalmış gibi hissediyorum. Bu his, sizde de oluyor mu? Sanırım benim yaş grubumda olanlar, beni daha iyi anlayacaklardır.
Değerli Okurlar,
Bir yanım çocukluğumun analog seslerini hatırlıyor; sabit telefonların çalmasını, kasetlerin dönmesini, haberlerin saat başı televizyonlardan takip edilmesini. Diğer yanım ise, artık her şeyin akıllı ekranlardan aktığı, hızın neredeyse nefes almayı unutturduğu bir gerçekliğe uyum sağlamaya çalışıyor.
İşte tam da bu ikilik, “dijital göçmen” kavramını düşündürüyor bana.
Marc Prensky’nin ortaya attığı bu kavram, dijital dünyanın içine doğmayan; teknolojiyle sonradan tanışan kuşakları anlatıyor. Aslında bu tanımın teknik yanını herkes biliyor: 1980 öncesi doğup teknolojiyi yetişkinlikte öğrenenler, çoğunlukla dijital göçmen olarak kabul ediliyor. Fakat kavramın asıl ağırlığı, bana göre, sadece bir tanıma sığmayan o geçiş hâlinde saklı.
Biz dijital göçmenler, (evet artık kendimi de bu kategoriye rahatlıkla koyuyorum) teknolojiye ihtiyaç oldukça yöneldik. Yani hayatımızın doğal dili dijital değildi; onu sonradan öğrenmemiz gerekti. Örneğin yeni bir uygulamayla karşılaştığımızda önce etrafımıza bakıyoruz: “Bu nasıl kullanılıyor?” diye. Dijital yerlilerin sezgisel olarak yaptığı şeyleri biz kurcalayarak, deneyerek, bazen yanlış yaparak öğreniyoruz. Belki de bu yüzden dijital dünyayı bir ülkeye sonradan göç etmiş biri gibi, biraz temkinli ama merakla keşfediyoruz.
Yine de işin güzel yanı şu: Bu geç kalmışlık hissi, bizi büsbütün geride bırakan bir ağırlığa dönüşmüyor. Aksine, hem analog dünyanın sakinliğini, hem de dijital dünyanın hızını aynı bedende taşımanın verdiği bir perspektif var. Dijital yerliler her yeni gelişmeyi doğal kabul ederken, biz değişimin kendisini daha net görüyoruz. Çünkü biz bu dönüşüme tanıklık eden kuşağız.
Kuşaklar arasındaki bu farkları ev içinde bile görmek mümkün. Dijital yerliler sosyal medyadaki ritmi takip ederken, biz bazen hâlâ haberleri televizyonun güvenli ekranından izlemeyi tercih ediyoruz. Onlar için yeni bir teknolojiyi öğrenmek çoğu zaman içgüdüsel; bizim için ise bazen küçük bir mücadele. Fakat bu mücadele, deneyimlerimizi dijital dünyaya taşıdığımız için güçlü bir köprü işlevi görüyor.
Elbette kavramın eleştirildiği yerler de var. İnsanların teknolojiyle ilişkisini sadece yaş üzerinden açıklamak eksik kalabiliyor. Çünkü bazılarımız, yaşından bağımsız dijital alanı ustalıkla kullanabilirken, bazı dijital yerliler teknolojinin temel dinamiklerini bile tam olarak anlamayabiliyor. Bu nedenle “dijital göçmen” ifadesi kesin bir sınıflama değil, daha çok bir deneyim biçimi olarak okunmalı.
Sonuç olarak, dijital göçmen olmak bir geç kalmışlığın değil; iki dünyanın bilgeliğini aynı anda taşıyabilmenin adıdır. Teknolojiyi öğrenmeye devam ederken, bir yandan da analog yaşantımızın dinginliğini hatırlıyoruz.
Belki de bizi dijital yerlilerden ayıran en önemli şey tam olarak bu: hızla akan dijital çağda, hâlâ bir durup nefes almayı hatırlayabilmek.
👏🏻👏🏻👏🏻👍🏻