İnternette bilgi arama alışkanlıklarının yapay zekâ sistemlerine doğru kayması, yıllardır kullanılan SEO yöntemlerini de yeniden tartışmaya açtı. Kullanıcıların onlarca bağlantıyı tek tek ziyaret etmek yerine sorularını doğrudan yapay zekâya yöneltmesi, web siteleri açısından Google’da üst sıralarda bulunmanın yanında yapay zekâ tarafından kaynak olarak seçilme yarışını da beraberinde getirdi.
Yeni araştırma verileri, bu yarışta geleneksel anahtar kelime odaklı yöntemlerin tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor. Yapay zekâ yanıtlarında kaynak gösteren, istatistiklerden yararlanan ve uzman görüşlerine yer veren içeriklerin görünürlüğünde yüzde 40’a varan artış tespit edilirken, anahtar kelime yığma yönteminin beklenen avantajı sağlamadığı görüldü.
Ortaya çıkan tablo, SEO dünyasında yeni bir soruyu gündeme taşıyor: Arama motorlarında üst sıralarda olmak, yapay zekâ çağında görünür olmak için yeterli olacak mı?
Kullanıcı artık bağlantı aramak yerine doğrudan cevabı istiyor
Geleneksel internet aramalarında kullanıcı bir sorgu yazdıktan sonra karşısına çıkan sonuçlar arasından seçim yapıyor, ilgili internet sitesini ziyaret ediyor ve aradığı bilgiye ulaşmaya çalışıyordu.
Üretken yapay zekâ destekli arama deneyimi ise bu modeli değiştirmeye başladı.
Kullanıcı artık sorusunu doğrudan yapay zekâ sistemine yöneltebiliyor ve farklı kaynaklardan derlenen bilgilerin tek bir yanıt içerisinde özetlenmiş haline ulaşabiliyor.
Bu değişim, internet sitelerinin görünürlük mücadelesini de farklı bir noktaya taşıyor. Çünkü yeni sistemde önemli olan yalnızca arama sonuçlarında üst sıralarda bulunmak değil, yapay zekânın hazırladığı cevabın içerisinde kullanılabilecek güvenilir bilgi kaynaklarından biri haline gelmek.
Yapay zekâ içerikte neye bakıyor?
Araştırmada ortaya çıkan sonuçlara göre üretken yapay zekâ sistemlerinin içerikleri değerlendirme biçimi, geleneksel SEO anlayışında kullanılan bazı yöntemlerden ayrışıyor.
Metin içerisinde belirli bir anahtar kelimenin çok sayıda tekrar edilmesi yapay zekâ tarafında doğrudan daha yüksek görünürlük anlamına gelmiyor.
Bunun yerine bilginin desteklenebilir olması önem kazanıyor.
Kaynakların açık biçimde belirtilmesi, sayısal verilerin kullanılması ve alanında uzman kişilerin görüşlerine yer verilmesi, yapay zekâ tarafından oluşturulan yanıtlarda içeriğin görünürlüğünü artırabilen yöntemler arasında öne çıkıyor.
Bu durum içerik üretiminde “hangi kelimeyi kaç kez kullanmalıyız?” sorusunun yanına artık “bu bilgiyi hangi veriyle destekliyoruz?” sorusunu da ekliyor.
Kaynak ve veri kullanan içeriklerde görünürlük yüzde 40’a kadar arttı
Çalışmada uygulanan üretken arama optimizasyonu, yani GEO testlerinin sonuçları dikkat çekti.
Kaynak gösterme, istatistik kullanımı ve uzman alıntılarına yer verme gibi yöntemlerin uygulanması sonucunda içeriklerin yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğünde yüzde 40’a kadar artış kaydedildi.
Canlı arama sistemlerinde gerçekleştirilen denemelerde ise görünürlük artışının yüzde 37 seviyesine ulaştığı belirtildi.
Sonuçlar, yapay zekâ destekli aramalarda görünürlük elde etmek isteyen yayıncıların yalnızca içerik miktarına değil, içeriğin nasıl desteklendiğine de odaklanması gerektiğine işaret ediyor.
Anahtar kelime doldurmak ters etki yaratabilir
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri geleneksel SEO’nun uzun yıllardır tartışılan yöntemlerinden “keyword stuffing”, yani anahtar kelime yığma konusunda ortaya çıktı.
Bir içeriğin belirli sorgularda görünürlüğünü artırmak amacıyla aynı veya benzer anahtar kelimelerin metin içerisinde yoğun biçimde tekrarlanmasına dayanan yöntem, üretken yapay zekâ testlerinde beklenen sonucu vermedi.
Anahtar kelime yığma uygulanan içeriklerin performansı testlerde standart seviyenin altında kaldı.
Bu sonuç, yapay zekâ çağında içerik üretiminin yalnızca sorguyla eşleşen kelimeleri metne yerleştirmek üzerinden yürütülemeyeceğine işaret ediyor.
Anahtar kelimenin tamamen önemini kaybetmesinden ziyade, içeriğin anlamı, sunduğu bilgi ve bu bilgiyi destekleyen kaynakların daha fazla önem kazanabileceği bir yapı ortaya çıkıyor.
Google’da birinci olmak yapay zekâda birinci olmak anlamına gelmeyebilir
Araştırmadaki en dikkat çekici bulgulardan biri de geleneksel arama sıralaması ile yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlük arasındaki fark oldu.
Veriler, arama sonuçlarında üst sıralarda bulunan büyük ve güçlü internet sitelerinin yapay zekâ yanıtlarında aynı üstünlüğü otomatik olarak koruyamayabileceğini gösteriyor.
Araştırmada kaynak gösterme kriterini uygulayan ve geleneksel sıralamada beşinci sırada bulunan bir internet sitesinin yapay zekâ cevaplarındaki görünürlüğünde yüzde 115,1 artış kaydedildi.
Buna karşılık birinci sıradaki ana kaynağın görünürlüğünde ortalama yüzde 30,3 düşüş meydana geldi.
Bu fark, küçük ve orta ölçekli internet siteleri açısından yeni bir rekabet alanının oluşabileceğini gösteriyor.
Geleneksel arama sonuçlarında büyük otoritelerle rekabet etmekte zorlanan bir internet sitesi, içeriğini doğrulanabilir veriler ve güçlü kaynaklarla desteklediğinde yapay zekâ yanıtlarında daha görünür hale gelebilir.
SEO’nun yanına GEO geliyor
Yapay zekâ tabanlı arama deneyimlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte dijital pazarlama dünyasında SEO’nun yanında yeni bir kavram daha öne çıkıyor: GEO, yani Generative Engine Optimization.
GEO yaklaşımı, içeriklerin üretken yapay zekâ sistemleri tarafından daha kolay anlaşılması, değerlendirilmesi ve yanıt oluşturulurken kaynak olarak kullanılabilmesi üzerine yoğunlaşıyor.
Buradaki amaç yalnızca klasik arama motorlarında yüksek sıralama elde etmek değil. İçeriğin yapay zekâ tarafından oluşturulan cevabın içerisinde kullanılabilecek nitelikte hazırlanması hedefleniyor.
Bu nedenle kaynaklandırma, istatistikler, uzman görüşleri ve açık şekilde ifade edilen doğrulanabilir bilgiler GEO çalışmalarının dikkat çeken unsurları arasında bulunuyor.
Her sektör için aynı GEO yöntemi çalışmayabilir
Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer önemli nokta ise her içerik türünde aynı optimizasyon yönteminin aynı sonucu vermemesi.
ROIUX SEO & GEO Danışmanı Eray CAKA, tıp, hukuk, bilim ve iş dünyası gibi farklı alanlarda tek tip yöntemin çalışmadığına dikkat çekiyor.
Bazı alanlarda doğrudan istatistiklerin kullanılması yapay zekâ görünürlüğünü artırırken, başka alanlarda güvenilir kaynaklardan yapılan alıntılar veya uzman görüşleri daha belirleyici hale gelebiliyor.
Bu durum, geleneksel SEO’da olduğu gibi GEO tarafında da sektör ve sorgu niyetine göre farklı stratejilerin geliştirilmesi gerekeceğini gösteriyor.
Bir sağlık içeriğinin ihtiyaç duyduğu güven sinyali ile bir teknoloji veya ekonomi haberinin ihtiyaç duyduğu veri yapısı aynı olmayabilir.
İçerik üretiminde “çok yazmak” yerine “kanıtlamak” önem kazanıyor
Ortaya çıkan tablo internet sitelerinin yayın stratejilerini de doğrudan ilgilendiriyor.
Yapay zekâ sistemlerinin daha fazla kullanıldığı bir internet ortamında yalnızca çok sayıda içerik üretmek veya mevcut içerikleri farklı anahtar kelimeler etrafında yeniden oluşturmak yeterli olmayabilir.
İçeriğin hangi bilgiye dayandığının gösterilmesi, kullanılan rakamların kaynağının belirtilmesi ve gerektiğinde konunun uzmanlarından doğrudan görüş alınması daha önemli hale geliyor.
Bu değişim özellikle haber siteleri açısından dikkat çekici.
Özgün açıklamalar, resmi veriler, araştırmalar ve uzman görüşleriyle hazırlanan haberler yalnızca geleneksel aramada değil, yapay zekâ sistemlerinin oluşturduğu cevaplarda da yeni bir görünürlük alanı yaratabilir.
Yapay zekâ kaynak gösterse bile kullanıcı siteye girecek mi?
GEO tarafındaki büyümenin beraberinde getirdiği en büyük soru işaretlerinden biri ise trafik.
Geleneksel arama modelinde kullanıcı arama motorundaki bağlantıya tıklayarak internet sitesine gidiyor. Bu ziyaret, yayıncı açısından sayfa görüntüleme, reklam gösterimi, abonelik veya farklı gelir modellerine dönüşebiliyor.
Yapay zekâ destekli aramada ise sistem, bilgiyi farklı kaynaklardan derleyerek doğrudan kullanıcıya sunabiliyor.
Dolayısıyla bir internet sitesinin yapay zekâ cevabında kaynak olarak kullanılması veya gösterilmesi, kullanıcının mutlaka o siteyi ziyaret edeceği anlamına gelmiyor.
Bu noktada yeni bir paradoks ortaya çıkıyor: Bir internet sitesi yapay zekâ çağında daha görünür hale gelirken aynı oranda daha fazla trafik elde etmeyebilir.
SEO bitmiyor ancak oyunun kuralları değişiyor
Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar, geleneksel SEO’nun tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Arama motorları internet trafiğinin önemli kaynaklarından biri olmayı sürdürürken, üretken yapay zekâ sistemleri yeni bir keşif ve bilgi edinme kanalı oluşturuyor.
Ancak içerik üreticileri açısından rekabet alanı genişliyor.
Teknik SEO, site performansı, kullanıcı deneyimi ve arama niyetine uygun içerik üretiminin yanına artık yapay zekâ sistemlerinin güvenilir bir kaynak olarak değerlendirebileceği içerikler hazırlamak da ekleniyor.
Araştırmadaki yüzde 40’a varan görünürlük artışı ve geleneksel sıralamada beşinci olan bir kaynağın yapay zekâ tarafında yüzde 115,1’e ulaşan kazanımı, bu değişimin yayıncılar açısından göz ardı edilemeyecek boyuta geldiğine işaret ediyor.
Yeni dönemde yarış yalnızca Google’ın ilk sayfasında yer almak için değil, yapay zekânın verdiği cevabın güvenilir kaynaklarından biri olabilmek için de yaşanacak gibi görünüyor.
