Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirilen ‘Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik’in Resmi Gazete’de yayımlandığını açıkladı.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “İkinci el piyasasında sıklıkla alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik’ Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, düzenlemeler 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Yapılan düzenlemeler ile cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi amaçlanmıştır” denildi.
’14 GÜN İÇİNDE SÖZLEŞMEDEN CAYMA HAKKI GETİRİLDİ’
Yeni düzenleme kapsamında getirilen başlıca yenilikler şöyle sıralandı:
“Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır. Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulmaktadır. Bu sistem aracılığıyla; hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı, kayıp/kaçak/çalıntı ürün sorgusu kayıtları, ilgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları tüketicilerin erişimine sunulmaktadır. Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı. Yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır. Yenileme yetki belgesi için aranan ödenmiş sermaye tutarı, sektörün mali güvenilirliğini ve kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla güncel ekonomik koşullar çerçevesinde artırılmıştır. Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan Komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir. Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir. Özellikle 5 Aralık 2024 tarih ve 11022 sayılı BDDK Kararı uyarınca yenilenmiş cep telefonları için sağlanan taksit avantajı ile 30 Eylül 2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılar tarafından satışa sunulan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının yüzde 1’e düşürülmesine yönelik uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlayacak biçimde elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları geliştirilmiştir. Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığı dikkate alındığında söz konusu sistemin; elektronik atıkların azalmasına, döngüsel ekonominin güçlendirilmesine, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir. Yapılan yeni düzenlemeler ile ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir.”
Açıklamada ayrıca, “Ticaret Bakanlığı olarak; bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçerek güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyoruz” denildi.
