Sultan Abdulhamid döneminde Paris ve Roma’daki tabyalar örnek alınarak, Erzurum’da Rus tehlikesine karşı inşa edilen Uzunahmet Tabyaları yıkılmaya yüz tuttu.
Birçok yerinde tahribat oluşan tabyalara sahip çıkılmasını isteyen tarihçi Abdurrahman Zeynal, “Bu tarihi yapıya sahip çıkılarak yıkılması önlenmelidir” dedi.
Erzurum-Kars kara yolunun 20’nci kilometresindeki merkez Palandöken ilçesine bağlı Uzunahmet Mahallesi yakınlarında 2’nci Sultan Abdulhamid tarafından Paris ve Roma’daki tabyalar örnek alınarak Deveboynu geçidinde 2050 rakımlı bir tepeye Uzunahmet Tabyaları inşa edildi. 1 kilometre ilerisinde de ilave tabya yaptırılan Uzunahmet Tabyaları’yla, Erzurum’u Rus tehdidine karşı koruma amaçlandı.
Koğuş odalarının üstüne yerleştirilen, beşik tonozla örtülen ve dıştan kalın bir toprak örtüsü ile kaplanarak gizlenen topçu odalarına, avlunun ortasında bulunan iki rampa ile çıkılan Uzunahmet Tabyaları sayesinde, 1877-1878 yıllarında Rus ordusunun Erzurum’u işgal girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Pasinler Ovası’na hakim olan bir tepede kurulan tabyadaki topçu kuleleriyle Osmanlı ordusu, Rus ordusunun geçişine izin vermedi. 1’inci Dünya Savaşı’nda da Rus tehlikesine karşı Erzurum’u savunan Uzunahmet Tabyaları, daha sonra Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılmaya başlandı. Askerin konuşlandığı tabyalar, 1960 yılında Erzurum’da birliklerin oluşturulmasıyla boşaltıldı.
‘ÇOK KIYMETLİ BİR ESER’
Erzurum’daki tabyalarla ilgili kitap yazan emekli öğretmen ve tarihçi Abdurrahman Zeynal, Uzunahmet Tabyaları’nın Abdulhamid döneminde inşa edildiğini belirtti. Bütün ovaya hakim olan tabyaların olası Rus saldırısını engellediğini anlatan Zeynal, tarihi yapının 1960’lara kadar kullanıldığını kaydetti.
Tabyaların Erzurum için çok kıymetli bir eser olduğunu ifade eden Zeynal, “Uzunahmet Tabyaları sadece tarihi açıdan değil, turistik özelliğinin yanı sıra tarihi filmlere de stüdyo olarak kullanılabilir. Yerli ve yabancı turistlerin buradan rahatlıkla Pasin Ovası’nın muhteşem ihtişamını görmeleri mümkün. Tarihimiz maalesef bakımsızlık yüzünden yıkılmakla karşı karşıya kalmış. Devletimiz tarafından kontrol altına alınarak bu yıkımın önlenmesi en büyük önceliğimiz olmalıdır” diye konuşu.
