Okulların açılmasıyla birlikte çocukların günlük yaşam düzeninde değişiklikler olduğunu belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op.
Dr. Adnan Karaoğlu, “Yaz döneminde daha fazla hareket eden çocuklar, okul döneminde uzun saatler masa başında oturmak ve çanta taşımak durumunda kalıyor. Bu değişiklikler özellikle büyüme çağındaki çocuklarda kas-iskelet sistemiyle ilgili bazı yakınmalara neden olabiliyor. Bu nedenle çocukların oturma pozisyonlarına, çanta kullanımına ve günlük hareketlerine dikkat etmek gerekiyor” dedi.
Okul döneminin başlamasıyla birlikte çocukların günlük fiziksel aktivitelerinde önemli bir değişiklik yaşandığını belirten Medicana Bahçelievler Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Op. Dr. Adnan Karaoğlu, “Yaz aylarında daha fazla hareket eden, oyun oynayan ve açık havada zaman geçiren çocuklar, okulun başlamasıyla birlikte uzun süre masa başında oturdukları bir düzene geçiyor. Çocukların kasları, eklemleri ve omurgaları hâlâ gelişim sürecinde olduğu için bu ani değişiklik bazı çocuklarda boyun, sırt ve bel bölgesinde ağrı, kas yorgunluğu veya duruşla ilgili yakınmalar şeklinde kendini gösterebiliyor” dedi.
Çanta Ağırlığı Kadar Nasıl Taşındığı Da Önemli
Okul çantalarının çocukların omurga sağlığı açısından sık gündeme geldiğini ancak konunun yalnızca çantanın ağırlığından ibaret olmadığını ifade eden Op. Dr. Karaoğlu, çantanın vücuda doğru şekilde yerleştirilmesinin de büyük önem taşıdığını söyledi. Op. Dr. Karaoğlu, “Çantanın iki omuz askısının birlikte kullanılması, çantanın sırta mümkün olduğunca yakın taşınması ve yükün çanta içerisinde dengeli dağıtılması gerekir. Çocuğun çantasını sürekli tek omzunda taşıması, gövdesini dengelemek için yana doğru eğmesine ve bazı kas gruplarının gereğinden fazla çalışmasına neden olabilir. Bu durum tek başına bir omurga hastalığı oluşturmaz ancak özellikle boyun, omuz ve sırt bölgesinde yorgunluk ve ağrıya yol açabilir” ifadelerini kullandı.
Dik Otur Demek Tek Başına Yeterli Değil
Çocukların ders çalışırken doğru pozisyonda oturmasının önemli olduğunu ancak sürekli ‘dik otur’ uyarısının tek başına çözüm olmadığını belirten Karaoğlu, çalışma ortamının da çocuğa uygun olması gerektiğini ifade ederek sözlerine şöyle devam etti:
“Çocuğun çalışma masası ve sandalyesi boyuna uygun değilse, ayakları yere rahat basmıyorsa veya saatler boyunca aynı pozisyonda kalıyorsa, bir süre sonra vücut daha rahat ettiği pozisyonu aramaya başlar. Burada amaç çocuğu saatlerce kusursuz bir duruş içerisinde tutmak değil, uzun süre aynı pozisyonda kalmasını engellemektir. Çocukların ders çalışırken belirli aralıklarla kalkması, birkaç dakika hareket etmesi ve pozisyonunu değiştirmesi oldukça faydalıdır” dedi.
Her Sırt Veya Bel Ağrısı Büyümeye Bağlanmamalı
Çocuklarda görülen ağrıların aileler tarafından zaman zaman ‘büyüme ağrısı’ olarak değerlendirildiğine dikkat çeken Op. Dr. Adnan Karaoğlu, “Her ağrıyı büyümeye bağlamak doğru değildir. Tekrarlayan veya giderek artan sırt ve bel ağrıları, hareketle ortaya çıkan ağrılar, çocuğun spor yapmaktan kaçınması ya da ağrı nedeniyle günlük aktivitelerinin etkilenmesi mutlaka değerlendirilmelidir. Gece uykudan uyandıran ağrılar da özellikle dikkate alınmalıdır. Ağrının nerede olduğu, ne zaman başladığı ve hangi hareketle arttığı konusunda çocuğun gözlemlenmesi hekime tanı açısından önemli bilgiler sağlayabilir” ifadelerini kullandı.
Çocuğunuzun Vücudunu Takip Edin
Ebeveynlerin çocuklarının vücudundaki asimetrileri de takip etmesi gerektiğini belirten Karaoğlu, bir omzun diğerinden daha yüksek görünmesi, kürek kemiklerinden birinin daha belirgin olması veya gövdenin bir tarafa doğru eğiliyor gibi görünmesinin farklı nedenleri olabileceğini söyledi ve şöyle devam etti:
“Bu bulguların görülmesi doğrudan skolyoz olduğu anlamına gelmez. Duruş alışkanlıkları veya bacak uzunlukları arasındaki farklılıklar gibi başka nedenler de benzer görüntülere yol açabilir. Ancak özellikle büyüme çağında yeni ortaya çıkan ve giderek belirginleşen asimetrilerin ihmal edilmemesi gerekir. Gerektiğinde ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilerek nedeninin ortaya konulması önemlidir” dedi.
Yanlış Oturma Skolyoz Yapmaz
Skolyoz konusunda toplumda yaygın olan bazı yanlış inanışların bulunduğunu da belirten Op. Dr. Karaoğlu, “Skolyozun birçok farklı nedeni olabilir ve ağır okul çantası ya da yanlış oturma pozisyonu tek başına skolyozun nedeni değildir. Ancak çocukta var olan bir duruş bozukluğunun veya kas-iskelet sistemi problemine bağlı yakınmaların daha fazla hissedilmesine neden olabilir. Bu nedenle ailelerin çanta veya oturma pozisyonuna dikkat etmesi önemli olmakla birlikte, bunları skolyozun doğrudan nedeni olarak görmemek gerekir” ifadelerini kullandı.
Çocuğun Davranışları Önemli İpuçları Verebilir
Çocukların her zaman yaşadıkları ağrıyı veya fiziksel rahatsızlığı doğru şekilde ifade edemeyebileceğini söyleyen Op. Dr. Adnan Karaoğlu, “Çocuğun yürüyüşünde bir değişiklik olup olmadığına, çantasını nasıl taşıdığına, otururken sürekli pozisyon değiştirip değiştirmediğine, spor sonrasında ağrıdan şikâyet edip etmediğine bakılabilir. Burada amaç çocuğun her hareketini kontrol etmek değil, normal davranışından farklı ve tekrarlayan bir durum olup olmadığını fark etmektir. Çocuğunuzun çantasını yalnızca tartmayın, nasıl taşıdığına da bakın. Çalışma masasının ve sandalyesinin boyuna uygun olduğundan emin olun. Uzun süre oturmak yerine düzenli hareket molaları vermesini teşvik edin. Spor yapmasını destekleyin ancak uzun süre hareketsiz kaldıysa yoğun antrenmanlara bir anda başlamasına izin vermeyin. En önemlisi de çocuğun tekrarlayan ağrılarını ‘büyüyor, geçer’ diyerek göz ardı etmeyin. Tekrarlayan ya da giderek şiddetlenen ağrı, gece uykudan uyandıran ağrı, belirgin vücut asimetrisi, hareket kısıtlılığı, yürüyüşte değişiklik ya da çocuğun günlük aktivitelerinde belirgin azalma görülmesi halinde ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmalıdır” dedi.
