Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen restorasyon projesinde yeni aşamaya geçiliyor. Ana kubbedeki çalışmalar planlanan takvim doğrultusunda sürerken, doğu yarım kubbede de yapısal güçlendirme ve konservasyon uygulamalarına başlanacak.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, dünya kültür mirasının önemli eserlerinden Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi’nin korunarak gelecek nesillere aktarılması amacıyla yürütülen restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmaları planlanan takvim doğrultusunda devam ediyor. Ana kubbede kurulan çelik platform üzerindeki mozaik konservasyonu sürerken, doğu yarım kubbede de yapısal güçlendirme ve konservasyon uygulamalarına başlanacak. Ana kubbe için kurulan çalışma iskelesinde toz temizliği ile mozaik yüzeylerinin geçici olarak bezle desteklenmesi olarak tanımlanan “facing” uygulamaları gerçekleştiriliyor. Ana kubbenin üzerinde geçici çelik çatı kurulumu tamamlanırken, kurşun kaplamaların kontrollü şekilde açılmasına yönelik çalışmalar da sürüyor.
Doğu yarım kubbede güçlendirme ihtiyacı tespit edildi
Uzmanlar tarafından gerçekleştirilen modelleme ve statik analizler sonucunda doğu yarım kubbenin güçlendirilmesi gerektiği belirlendi. Yapısal güçlendirme uygulamalarıyla birlikte yarım kubbenin iç yüzeyindeki mozaik ve kalem işi bezemelerde konservasyon çalışmaları yürütülecek. Doğu yönündeki mihrap duvarında bulunan mermer yüzeylerde de temizlik, konservasyon ve onarım uygulamaları gerçekleştirilecek. Çalışmaların güvenli ve kontrollü şekilde yürütülebilmesi amacıyla doğu yarım kubbenin iç yüzeyine erişim sağlayacak çelik çalışma platformunun kurulumuna başlanacak.
Özgün zemin çok katmanlı sistemle korunacak
Platform kurulumu öncesinde çalışma alanının sınırları oluşturulacak. Yapının iç mekânındaki görsel bütünlüğün korunması amacıyla özel baskılı brandalar hazırlanacak. İbadet düzeninin devamı için geçici mihrap ve minber yerleştirilecek. Çalışma alanındaki özgün mihrap ve minber başta olmak üzere tarihi mimari elemanlar, fiziki koruma sistemleriyle güvence altına alınacak. Pl atform imalatının gerektirdiği sınırlı noktalardaki ahşap seki ve mermer döşemeler, uzman restoratörlerin gözetiminde kontrollü ve kısmi olarak sökülecek. Bölgede bulunan avizelerin sökümü de aynı hassasiyetle gerçekleştirilecek.Özgün mermer döşemelerin yük ve aşınmadan korunması amacıyla çok katmanlı yükseltilmiş döşeme sistemi oluşturulacak. Platform kurulumu öncesinde zemin yükleme ve titreşim testleri yapılarak uygulamanın güvenliği bilimsel verilerle kontrol edilecek. Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından, Bilim Heyeti ve Koruma Kurulu onaylı proje doğrultusunda ana platform sistemi kurulacak. Platform malzemelerinin taşınması ve montajı, tarihi dokuya yönelik koruma tedbirleri gözetilerek uygun iş ekipmanlarıyla gerçekleştirilecek.
Mozaiklerden mermer yüzeylere kapsamlı uygulama
Çelik platformun tamamlanmasının ardından ikinci aşamaya geçilecek. Platform üzerinde doğu yarım kubbe seviyesine güvenli erişim sağlayacak çalışma iskelesi ve restorasyon uygulamalarına yönelik ek çelik sistemler kurulacak. Yapının iç estetiğinin korunması amacıyla çalışma alanlarına cephe ve kubbe görsellerini taşıyan özel baskılı brandalar uygulanacak. Hazırlıkların tamamlanmasıyla doğu yarım kubbedeki yapısal güçlendirme çalışmalarının yanı sıra mozaik, kalem işi ve mermer yüzeylerdeki konservasyon uygulamaları başlayacak. Bu kapsamda yarım kubbenin taşıyıcı sistemi güçlendirilecek, mermer yüzeylerde temizlik ve onarım yapılacak, uygun olmayan beton mermer dışlıklar yapıdan uzaklaştırılacak. Mozaikler ise ayrıntılı şekilde belgelenerek konservasyon çalışmalarına alınacak. Kurulacak platform sayesinde restorasyon uygulamaları güvenli bir çalışma alanında yürütülürken, ibadet ve ziyaret akışı da oluşturulacak geçici düzen içerisinde sürdürülecek.
Bakan Ersoy’dan açıklama
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya’daki çalışmalara ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde, Cumhuriyet tarihinin en büyük ve en kapsamlı restorasyon çalışmaları planladığımız takvim doğrultusunda titizlikle sürüyor. Ana kubbedeki güçlendirme ve konservasyon uygulamalarımız devam ederken, statik analizler doğrultusunda doğu yarım kubbede de yeni bir aşamaya geçiyoruz. Mozaik, kalem işi ve mermer yüzeylerdeki konservasyon ile yapısal güçlendirme uygulamalarının güvenle yürütülebilmesi için doğu yarım kubbeye erişim sağlayacak çelik çalışma platformunun kurulumuna başlıyoruz. Bilim Heyetimiz ve Koruma Kurulumuzun denetiminde ilerleyecek çalışmalar boyunca ibadet ve ziyaret akışı da gerekli geçici düzenlemelerle devam edecek.
Her adımı bilimsel hassasiyetle atıyor, dünya kültür mirasının bu eşsiz eserini özgün dokusuyla koruyoruz” ifadelerini kullandı.
