Koku uzmanı Bihter Türkan Ergül, Osmanlı medeniyetinde hem günlük yaşamda hem de sarayda kullanılan buhur suyunu Paris Parfüm Haftası’nda tanıttıklarını söyledi.
Ergül, “Tiyrus ile formülü 1709’da çamaşırcı başı Yusuf Ağa’nın defterinde bulunan ve Osmanlı arşivlerinde yer alan buhur suyunu ilk kez Paris’te tanıttık. Buhur suyu oud, sığla, amber, misk, sandal gülsuyu ve başka çiçek sularından oluşan terkibiyle kadim koku kültürleri arasında çok özel bir yere sahip” dedi.
Ergül, “Osmanlı törenlerinin önemli bir parçası olan ve hatta Hırka-i Şerif törenlerinde de kullanılan buhur suyunun tarifi Osmanlı arşivlerinde bulunuyor. Avrupa’nın ve özellikle modern zamanın önemli parfüm merkezlerinden biri olan Paris’in oldukça önem verdiği ve Fransa’daki dünyaca ünlü parfüm okulu Grasse Parfüm Enstitüsü (GIP) tarafından da Osmanlı’nın ilk parfüm suyu olarak anlatılan buhur suyu çok özel bir formüle sahip. Buhur suyu, aselbent, oud, sandal ve sığla gibi tütsü/buhur olarak yakılan kokulu ağaç parçalarının gül suyu içinde kaynatıldıktan sonra misk, amber veya çiçek suları ile kokulandırılması ile hazırlanan bir terkip olarak tarih sahnesinden günümüze taşınıyor. Hidrosol olarak adlandırılan çiçek sularından oluşan buhur suyu artık günümüzde de dezenfektasyon amaçlı kullanılıyor. Bu nedenle buhur suyunun ünü gittikçe artıyor” diye konuştu.
‘SULTANLAR HER YIL EN İYİ BUHUR SUYUNU SEÇERDİ’
Tanzimat döneminden önce buhur suyu Topkapı Sarayı’nda her yıl ramazan ayında Enderun’un Seferli Odası’nda büyük bir dikkatle ve özenle üretilip özel bir tören ile hekimbaşı tarafından padişaha sunulurdu. Ramazanın 15’inci gününde padişahın bulunduğu camide çamaşırcı başıları padişaha kendi buhur suyu tarifleri gösterirdi. Her yıl buhur suyu formülü sultan tarafından özenle seçilirdi. Padişah hangi buhur suyu terkibini beğenirse o terkibi yapan çamaşırcı başına bir kese altın ve onun yardımcılarına bin akçe verir ve büyün yıl boyunca onun formülü kullanılırdı. Buhur suyu aynı zamanda saray mensuplarına zarif billur şişeler içerisinde dağıtılırdı” ifadelerini kullandı.
