Bugünkü röportajımızda, Çocuk Gelişimi ve Drama Öğretmeni Meltem Karaca ile bir araya geliyoruz. Karaca ile “Toplumsal Su Bilinci Oluşturmada Drama Yönteminin Kullanılması” konusunu ele alarak su tasarrufu, su kaynaklarının korunması ve çevre bilincinin geliştirilmesinde drama yönteminin rolünü konuşacağız.
Su kaynaklarının bilinçli kullanımının her geçen gün daha fazla önem kazandığı günümüzde, özellikle çocuklarda erken yaşlardan itibaren su bilinci oluşturulmasının önemine değineceğiz. Drama yönteminin bu süreçte nasıl etkili bir eğitim aracı olarak kullanılabileceğini ve toplumsal farkındalığa nasıl katkı sağlayabileceğini Karaca’ya yönelttiğimiz sorularla değerlendireceğiz.
İşte Meltem Karaca ile gerçekleştirdiğimiz röportaj…

Öncelikle drama eğitmenliği alanındaki çalışmalarınızdan bahseder misiniz? Drama eğitiminin bireylerin gelişimindeki temel rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Merhaba ben Meltem Karaca Drama eğitimimi Ankara da Çağdaş Drama Derneğinde 5 aşamalı programı tamamladıktan sonra ‘Su ve Yaratıcı Drama’ konulu tezimi yazıp derneğin ve Milli Eğitimin sınavını kazanarak Yaratıcı Drama eğitmenlik belgemi aldım. Daha sonra LÖSEV ve Ana Kucağı gibi derneklerde gönüllü olarak çalıştım. On yıldan fazla çeşitli özel ve devlet okullarında drama eğitmeni olarak görev yaptım. Şu an bir özel eğitim kurumunda drama eğitmeni olarak çalışmaktayım. Drama tanımına gelince herhangi bir konuyu doğaçlama rol oynama gibi tiyatro tekniklerinden yararlanarak canlandırmalar yapmaktır. Kısaca yaparak yaşayarak öğrenmektir. Öğretenin yerine daha çok öğrenenin katılımıyla gerçekleşir, öğrenene fırsat vermesi açısından önemlidir.
Günümüzde su kaynaklarının azalması ve bilinçsiz su tüketimi önemli bir çevre sorunu hâline gelmiştir. Sizce toplumda su bilinci oluşturmak neden bu kadar önemlidir?
Drama kişinin yaratıcılığını, üretkenliğini, sosyal, bilişsel, davranışsal gelişimini desteklemesi, toplumsal çevresel farkındalık geliştirmesi, özgüvenini arttırması, empati kurması, dil gelişimine katkı sağlaması açısından oldukça önemlidir.
Drama yöntemi, bireylere çevre ve su tasarrufu bilincini kazandırmada nasıl bir eğitim aracı olarak kullanılabilir?
Drama suyun yolculuğunu oyun ve canlandırma yoluyla somutlaştırır.
Bir damla suyun yolculuğunu buluttan yağmura, toprağa, bitkiye sonra musluğa gelinceye kadarki sürecin her aşamasını oynar canlandırır.
Kuraklıkla ilgili resimler gösterilir.
Slaytlar hazırlanıp sunum yapılır.
Çocuğa musluğu sonuna kadar açıp dişini fırçalayan biri olarak canlandırması rol yapması istenir. Bu da oynayan kişinin farkındalığını arttırmasına katkı sağlar.
Geleneksel eğitim yöntemleriyle karşılaştırdığımızda yaratıcı drama yönteminin su bilinci kazandırma konusunda ne gibi avantajları bulunmaktadır?
Drama çocuk merkezlidir. Katılımcı olan çocuğun kendisidir kendi yaşantı ve deneyimlerini aktarır. Gerçek hayatın kurgusal provasını yapar. Çocuk burada oynar, yapar ve yaşar.
Su tasarrufu ve su kaynaklarının korunması konusunu drama etkinlikleriyle anlatırken hangi tekniklerden ve uygulamalardan yararlanıyorsunuz?
Öncelikle doğaçlama rol oynama canlandırma tekniklerini kullanırız. Donuk imge, fotoğraf karesi, röportaj tekniği kullanılabilir.
Örneğin çocuğun birine bir damla su, diğerine kuraklık yaşayan ağaç
birine de suyu bilinçsiz kullanan kişi olarak canlandırma yapmasını sağlarım. Bu şekilde çocuk kendini suyun ve ağacın yerine koyarak farkındalığı artar.

Özellikle çocuklarda erken yaşta su bilinci oluşturmak için drama çalışmalarının nasıl planlanması gerektiğini düşünüyorsunuz?
Bence çocuğa su bilinci oluşturmanın yolu gelişim düzeylerine göre çocuğa erken yaşta hikayeler anlatılıp resimler gösterilir, canlandırmalar yapılabilir.
En önemlisi de ailenin bu konuda örnek oluşturması çünkü çocuklar taklit yoluyla öğrenir, çocuk en yakınındaki kişilerin davranışlarını taklit eder.
Drama etkinliklerinde canlandırma, rol oynama ve empati kurma gibi teknikler bireylerin suyun önemini fark etmesini ve davranışlarını değiştirmesini nasıl etkiler?
Drama bireyin olaylara dışardan bakmasını değil olayın bir parçası olmasını sağlar. Susuz kalmış bir insan, bir hayvan, bir bitki rolü verilir, düşünmesi ve canlandırması söylenir. Böylelikle empati ve farkındalık duygusu gelişir. Canlıların su olmadan yaşamayacağını anlayıp içselleştirmesi sağlanır.
Su israfı, kuraklık ve temiz suya erişim gibi toplumsal sorunları drama yoluyla ele alırken katılımcılarda nasıl bir farkındalık oluşturmayı hedefliyorsunuz?
Öncelikle dünyada su kaynaklarının sınırsız olmadığını aktarıyoruz, dünya nüfusunun artmasıyla birlikte evde, sanayide, tarımda kullanılan su ihtiyacı korkunç derecede arttı ama elimizdeki su kaynakları her zaman sahip olduğumuzdan fazla değildir. Bugün on bin yıl önceden daha çok su kaynağına sahip değiliz. Sadece artan nüfus değil küresel ısınma ve iklim değişiklikleri suyun tükenmesine neden olmaktadır. Su kaynaklarının korunmasının hepimizin ortak sorumluluğu olduğunu anlatmayı hedefliyorum.
Drama tekniklerini kullanarak konuya uygun roller verip katılımcıların canlandırmalar yapıp aktif olarak katılmasını sağlamayı teşvik ediyorum.
En önemli hedefim etkinlik sonunda su olmadan yaşamın zorluğunu anlamalarıdır.
Günlük yaşamlarında suyu dikkatli kullanarak davranışa dönüştürmelerini ve bu davranışın kalıcı hale getirmelerini sağlamak nihai hedefimdir.

Okullarda, eğitim kurumlarında ve toplum merkezlerinde su bilincini geliştirmek amacıyla drama temelli çalışmaların yaygınlaştırılması için neler yapılabilir?
Öncelikle yaratıcı drama etkinlikleri eğitim programlarına daha fazla dahil edilmeli okullarda su bilinci oluşturma konusunda tiyatro, drama etkinlikleri yapılabilir, bu alanda uzman kişilerce sunumlar yapılabilir. Kamu spotlarıyla toplumsal duyarlılık oluşturulabilir.
Son olarak, topluma ve özellikle genç nesillere su kaynaklarının korunması konusunda vermek istediğiniz en önemli mesaj nedir? Drama eğitiminin bu konuda gelecekte nasıl bir rol üstleneceğini düşünüyorsunuz?
Drama bireye sadece bilgi vermez düşündürür, hissettirir, sorgulatıp harekete geçirir.
Gençlere en önemli mesajım su bugünün değil gelecek nesillerinde yaşam hakkıdır. Unutmamalıyız ki bugün korumadığımız her damla su gelecekte daha büyük sorunlara neden olabilir. Suyu korumak yaşamı korumak olduğunu anlamaları gerektiğidir.
Son olarak bir yerde okuduğum yazı beni çok etkilemişti onunla bitirmek istiyorum:
Su insanlık tarihi boyunca hep var olmuş, medeniyetler su kenarlarına kurulmuş, su ile hayat bulmuş, su ile şekillenmiştir. Sadelik, saflık, duruluk ve bilgelik sembolü olarak kabul edilen su, ekmek gibi, hava gibi hayatın kendisi kadar insanla iç içedir.
Hocamıza değerli bilgi aktarımları için teşekkür ederiz, bugün farklı bir konu ile sizlerleydik. Başka yazılarda tekrardan görüşmek ümidi ile. Esen kalın.













