CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, İzmir’de 17 işçinin hayatını kaybettiği iş cinayeti üzerinden çalışma yaşamındaki denetim eksikliklerini gündeme getirdi.
İş yeri denetimlerinin işverenlerin kontrolüne bırakılmasını eleştiren Gürer, patlamanın yaşandığı işletmenin son beş yılda kaç kez denetlendiğinin açıklanmasını istedi. Gürer, “Önemli olan olay yaşandıktan sonra açıklama yapmak değil, olayın yaşanmasına neden olabilecek koşulları önceden ortadan kaldırmaktır” dedi.
“İŞ CİNAYETLERİNDEN SONRA DEĞİL, ÖNCESİNDE ÖNLEM ALINMALI”
CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Değerli arkadaşlar, bu arada dün iş cinayetiyle 17 işçimizi kaybettik. İzmir’de meydana gelen bu olay ne ilk ne de son olacak gibi görünüyor. Çünkü Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarları döneminde Türkiye, iş cinayetlerinde Avrupa birinciliğine, dünya üçüncülüğüne yükselmiş bulunuyor.
Üç tane bakan dün bölgeye gitmiş, incelemede bulunmuş. O üç bakan daha önce bu yerlere gidip incelemede bulunsalardı, durumun ne olduğunu görselerdi daha hayırlı bir iş yaparlardı. Türkiye’de iş cinayetleri gerçekleştikten sonra bölgelere gidip üzüntü paylaşmak, demeç vermek değil, iş cinayetlerinin önlenmesi gerekir. Önemli olan olay yaşandıktan sonra açıklama yapmak değil, olayın yaşanmasına neden olabilecek koşulları önceden ortadan kaldırmaktır” dedi.
“İŞ YERLERİNİN DENETİMİ İŞVERENİN KONTROLÜNE BIRAKILDI”
Ömer Fethi Gürer, “İş Kanunu’nda ve iş güvenliğiyle ilgili yapılan değişikliklerin yol açtığı hasarı nedense görmek istemiyorlar. Türkiye’de denetim olgusu giderek daraltıldı. Bu anlamda kontrollerin neredeyse tamamı o iş yerinin işverenine bırakıldı. Küçük işletmelerin yanı sıra büyük işletmeler dahi kendi denetimlerinden sorumlu kılındı.
Bu bağlamda Türkiye’nin önemli bir sanayi kuruluşunda meydana gelen böyle bir olay düşünüldüğünde, ne kadar sorunlu bir sürece girildiği görülür. İş yerlerinin denetimi işverenin kendi kontrolüne bırakılarak devletin bu alandan çekilmesi doğru değildir. İş güvenliği kamusal bir sorumluluktur. Devletin denetim görevini etkin biçimde yerine getirmesi, çalışanların yaşam hakkının korunması açısından zorunludur.
Madende patlama oluyor, oraya bakanlar gidiyor. Bir de madene daha önce gidip oraya inin, aşağıdaki çalışanla bir çay için, bir simit yiyin. Onların sorunlarını dinleyin. Çalışanların hangi koşullarda iş yaptığını, hangi risklerle karşı karşıya olduğunu, iş güvenliği konusunda ne tür eksiklikler bulunduğunu olay yaşanmadan önce tespit edin. Türkiye genelinde çalışma yaşamı sorunlu kılındığı gibi iş kazalarının artmasına vesile olacak kontrolsüz bir yapı da devam ediyor” şeklinde konuştu.
“PATLAMANIN OLDUĞU İŞ YERİ SON 5 YILDA KAÇ KEZ DENETLENDİ?”
Gürer, “Bu olaylar olduktan sonra değil, olaylar olmadan önlem alınması gerekir. Olaylar olmadan önlem alınması da denetimle gerçekleşir. Daha önce Çalışma Bakanlığına bağlı iş müfettişlerinin yaptığı kontrol ve denetimlerde daha sıkı bir uygulama söz konusuydu. Bununla ilgili yöntemler değiştirildi. Müfettiş sayısı daraltıldı.
Türkiye genelinde tüm çalışma alanlarının bu bağlamda sorunlarının yerinde tespiti, irdelenmesi ve değerlendirilmesi gerekir. İşverenlerin bu konudaki denetimleri kendi kontrol alanlarında serbest bırakılıp devletin bu alandan çekilmesi doğru değildir.
Bu patlamanın olduğu yere son beş yılda kaç kere denetim için gidildi? Örneğin bu kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Hangi denetimler yapıldı, iş güvenliği açısından hangi eksiklikler görüldü, bu eksikliklerin giderilmesi için ne tür işlemler gerçekleştirildi? Bunların açıklanması gerekir. Bunun gibi diğer tüm işletmelerde de iş cinayetlerine yol açabilecek olayların önüne geçilmesi gerekir” dedi.
“17 İŞÇİMİZİ GERİ GETİRMEK MÜMKÜN DEĞİL, AMA YENİ FACİALAR ÖNLENEBİLİR”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Olay olduktan sonra orada o olayı yaşayan insanlara başsağlığı dilemek, acılarını paylaşmak, gerekli önlemleri alıyoruz demek, savcı görevlendirdik demek o insanların geri gelmesini sağlamıyor. Onun için 17 canımıza Allah’tan rahmet diliyor, ailelerine başsağlığı diliyorum. Acılarını paylaşıyorum. İş cinayetlerine yönelik daha sıkı tedbirlerin alınmasının ihtiyaç olduğunu bir kez daha ifade ediyorum.
Her olaydan sonra benzer ifadeler kullanılıyor. Ancak o olayların oluşumundan önce gerekli önlemlerin alınmamasının da bir sorumlusu olsun diye düşünüyorum. İş cinayetleri yaşanıyor, ardından açıklamalar yapılıyor, soruşturmalar başlatılıyor ancak olayların meydana gelmesine neden olan eksiklikler ve ihmaller yeterince sorgulanmıyor. İşçilerin yaşamını korumak için önceden alınması gereken önlemlerin neden alınmadığı ortaya çıkarılmalıdır” dedi.
“AFETLERDE VE İŞ CİNAYETLERİNDE SİYASİ SORUMLULUK DA SORGULANMALI”
Gürer, “Nasıl ki otel yanıyor, hiçbir siyasi sorumlu yok. Depremde, selde, afette, kazada, olumsuzluklarda hiçbir siyasi sorumlu yok. Yine 17 can kaybettik, bir siyasi sorumluluğu yok. Oysa bu siyaset dediğimiz yapı, bu tür olayların oluşumundan önce yasal düzenlemelerle birlikte süreci doğru yönetmesi gereken yapıdır.
Devletin görevi yalnızca olaylardan sonra inceleme yapmak, açıklamada bulunmak ve acıları paylaşmak değildir. Devletin görevi, bu olayların yaşanmaması için gerekli yasal düzenlemeleri yapmak, denetimleri gerçekleştirmek ve çalışanların güvenliğini sağlamaktır. Siyasi sorumluluk da olay meydana geldikten sonra değil, o olayın meydana gelmesini önleyecek politikaların oluşturulması ve uygulanması aşamasında ortaya çıkar.
Bu nedenle bu olayda da acı bir süreç yaşandı. Tekerrür etmemesinin yolu da sıkı denetim, tedbir ve önlemlerin alınmasıdır” diye konuştu.
