Antalya’da Termessos Milli Parkı ile Olimpos Beydağları Milli Parkı arasında yayılış gösteren endemik Termessos çiğdemi, sonbahar aylarında açan lila renkli çiçekleriyle dikkat çekiyor.
Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Gökhan Deniz, dünyada yalnızca kentte yayılış gösteren türün biyokaçakçılık ve bilinçsizce toplanma tehdidi altında olduğunu belirterek, biyolojik çeşitliliğe zarar vermenin idari para cezasının 699 bin 245 lira olduğunu söyledi.
Aü Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Deniz, Antalya’nın endemik bitki zenginliğinde önemli yere sahip Termessos çiğdeminin özellikleri ve korunmasına yönelik bilgi verdi. Termessos Antik Kenti’nin tarihi dokusunun yanı sıra, doğal biyoçeşitliliğiyle de öne çıktığını belirten Prof. Dr. Deniz, Termessos çiğdeminin dünya üzerinde yalnızca kentte yayılış gösteren lokal endemik türlerden biri olduğunu söyledi.
Dünyada sadece Antalya’yı tercih ediyor
Termessos çiğdeminin hassas ekolojik koşullarda yetiştiğini belirten Prof. Dr. Deniz, “Termessos hakikaten arkeolojinin doğayla buluştuğu muazzam bir yer. Burada arkeolojik eserler kadar doğal biyoçeşitliliğimizin temsili de çok önemli. Burası Termessos çiğdeminin yayılış bölgesi. O kadar hassas coğrafyada, o kadar hassas ekolojilerde yayılış gösteriyor ki dünya üzerinde sadece Termessos Milli Parkı’ndan başlayan yayılışı, Olimpos Beydağları Milli Parkı’na kadar devam ediyor.
Dünyada sadece Antalya’yı tercih eden, çok lokal endemik türlerden bir tanesi” diye konuştu.
Sonbaharda çiçek açıyor
Geofit bitki türleri arasında yer alan Termessos çiğdeminin sonbahar aylarında çiçek açtığını belirten Prof. Dr. Gökhan Deniz, doğanın renk değiştirdiği dönemde lila çiçekleriyle dikkati çektiğini söyledi. Türün orman ve makilik alanlarda yayılış gösterdiğini aktaran Prof. Dr. Deniz, “Termessos çiğdemi sonbahar aylarında çiçeklenen bitki türlerimizden biri. Doğanın hemen hemen renklerinin hepsinin solduğu, yavaş yavaş yaprakların yeşillerinin sarıya dönmeye başladığı, yaprakların döküldüğü bir coğrafyada lila çiçekleriyle açan çok güzel ve gösterişli çiçekleriyle aynı zamanda doğanın bu dönemdeki en güzel renk ve süslerinden biri” ifadelerini kullandı.
‘Bir tane koparsam ne olur ki’ demeyin
Endemik bitkilerin doğal ortamlarından koparılmasının popülasyonların devamlılığını olumsuz etkileyebileceğine dikkati çeken Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Toplumumuzun hemen her kesiminin yerde gördükleri, ‘Bir tane koparsam ne olur ki?’ diye düşündükleri bir türün dünya üzerinde sadece Antalya’mızda yayılış gösterebilen çok lokal bir endemik olabileceğini düşünmeleri gerekiyor. Bu düşünce bile aslında çok önemli” dedi.
Biyokaçakçılık tehdidine dikkat çekti
Türkiye’nin endemik bitki zenginliğinin biyokaçakçılık faaliyetlerinin hedefi olabildiğini belirten Prof. Dr. Deniz, bitkilerin yaprak, yumru ve Dna örneklerinin de izinsiz şekilde toplanabildiğini söyledi. Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Güzel ülkemiz Türkiye, sahip olduğu çok ender, özgün floristik değerlerle sürekli yerli ya da yabancı kötü niyetli kişilerin amacına konu olabiliyor. Bu türlerin toplanması, yurt içi veya yurt dışında yasak yollarla satılması durumunda ciddi müeyyideler söz konusu. Biyolojik çeşitliliğe zarar vermenin idari para cezası 699 bin 245 lira” diye konuştu.
Yakın geçmişte 660 orkide yumrusunun kaçak yollarla sökülerek yurt dışına çıkarılmaya çalışıldığını hatırlatan Prof. Dr. Deniz, biyokaçakçılıkla mücadelenin toplumun bilinçlendirilmesiyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Vatandaşlara ihbar çağrısı
Doğada izinsiz bitki veya hayvan örneği toplandığını görenlerin kolluk kuvvetlerine bilgi vermesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Gökhan Deniz, “Biz üniversitelerde görev yapan akademisyenler olarak 1 bireyin dahi sökülmesi için çok ciddi izinler alıyoruz. 1 bireyi bile sökmeye kıyamıyoruz. Böyle bir ortamda herhangi birinin gelip ülkemizden izinsiz şekilde bunları toplamasına dur dememiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Termessos çiğdeminin yanı sıra Likya orkidesi, Çıralı şalbası ve Olimpos şalbası gibi endemik türlerin de korunması gerektiğini belirten Prof. Dr. Deniz, bu türlerin doğal yayılış alanlarının korunması ve toplumda doğa koruma bilincinin artırılmasının önem taşıdığını ifade etti.
