Uzaktan çalışmada iş sağlığı ve güvenliğinde, hem çalışanın hem de ailesinin sağlığı koruma altına alınırken iş ve iş ortamının niteliği arasında uyum yakalanmalıdır.
Geçtiğimiz son iki yılda yaşamımızı derinden etkileyen Covid-19 bir yandan toplum sağlığı tehdit ederken diğer yandan çalışma alanlarımızı da etkilemiştir. İşverenler ve çalışanlar bu pandemi yaşamında uzaktan çalışma uygulamasını tercih etmek durumunda kalmıştır.
Uzaktan çalışma; çalışanın, işveren tarafından belirlenen iş planı kapsamında çalışma eylemini evinde veya teknolojik iş araçlarını kullanabildiği herhangi bir yerde yapması temeline dayalı olarak oluşturulan iş ilişkisidir. Hal böyle iken çalışan, uzaktan çalışma sırasında evi dışında bir yerde de bulunabilir.
Uzaktan çalışmada iş sağlığı ve güvenliğine gelecek olursak; Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’ne göre iş yerinde olduğu gibi iş yeri dışında da çalışacak personellere gerekli eğitimlerin verilmesi gerekir. Yaşanabilecek olumsuz durumlara karşı verilen eğitimler personelin ve ailesinin korunması açısından önemlidir.
Uzaktan çalışma iş sağlığı ve güvenliği ve standart iş sağlığı ve güvenliği arasında çok büyük farklar olmasa da personellere uzaktan çalışmanın oluşturduğu risklerle ilgili bilgi verilmelidir. Çalışanın evini aktif olarak kullandığı bu pandemi döneminde ise sözleşmeler ve eğitimler kritik önem taşır. Bir diğer önemli konu ise iş sağlığı ve güvenliği eğitmenlerinin, uzaktan çalışmada hangi durumların iş kazası olduğunu belirtmesidir.
Risk oluşturan işlerin evde yapılabilmesi için iş sözleşmelerine yapılan eklemeler ve verilen eğitimler özenle kontrol edilip gözden geçirilmelidir. Hem çalışanın hem de ailesinin sağlığı koruma altına alınırken iş ve iş ortamının niteliği arasında uyum yakalanmalıdır.
Bunlara ek olarak uzaktan çalışmada çalışanın ihtiyaç duyduğu ekipmanlar (cep telefonu, laptop vb.) çalışanın kullanabileceği şekilde sağlanmalıdır. İşin niteliğine uygun olarak da uzaktan çalışmada çalışanın görev tanımı ve iş saatleri belirlenmelidir. Özetle uzaktan çalışma modelinin mevcut şartlarda devam edeceğini düşünürsek; mevcut iş sözleşmelerinde bir yenileme, ek protokol yapılmadan sürdürülen uzaktan çalışma uygulamalarının ele alınması gerekmektedir.
- Uzaktan çalışmaya ilişkin sözleşmede yer alması gereken konular aşağıdaki gibidir:
- İşin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri,
- Ücret ve ücretin ödenmesi ile ilgili konular,
- İşveren tarafından sağlanan iş araçları ve bu ekipmanların korunmasına ilişkin yükümlülükler,
- İşverenin işçiyle iletişim kurması ile genel ve özel çalışma şartları hakkında hükümler yer almalıdır.
Yapılan iş ve çalışana göre farklılık gösterecek hükümleri hazırlanırken uzman desteği çerçevesinde düzenlenmesi ileride karşılaşılabilecek risklerin daha aza indirgenmesi açısından önemlidir.
