TBMM Genel Kurulu’nda, Türkiye, Türkmenistan ve Azerbaycan arasındaki uluslararası anlaşmalar kabul edildi.
TBMM Genel Kurulu, ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Ortak Türkmen-Türk Genel Eğitim Okuluna İlişkin Mutabakat Zaptının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ ile ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Doğal Gaz Alanına İlişkin İş Birliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ başkanlığında toplandı.
ERGUN: TEKLİFİ DESTEKLİYORUZ
Uluslararası anlaşmalara ilişkin İYİ Parti grubu adına söz alan Muğla Milletvekili Metin Ergun, “İYİ Parti olarak bu teklifi desteklediğimizin bilinmesini isterim. Dost ve kardeş ülke Türkmenistan’la olan ilişkilerimizi geliştirecek her türlü adımı desteklemek bizim için tarihi ve milli bir sorumluluktur çünkü bunun kardeşlik hukukunun bir gereği olduğuna inanıyoruz. Türkiye ve Türkmenistan arasında eğitim alanında da iş birliği artırılmalıdır, halihazırda mevcut ortak eğitim kurumlarına yenileri eklenmeli ve hatta ortak bir üniversite kurulması yönünde de adımlar atılmalıdır; bu adımlar, Türkiye ve Türkmenistan arasındaki ilişkilerin güçlenmesine katkı sağlar. Unutulmamalıdır ki Türkmenistan ve Türkistan’ın diğer bölgeleri biz Anadolu Türkleri için köklerimizin, kimliğimizin ve medeniyetimizin doğduğu yerlerdir. Türkistan ülkeleriyle paylaştığımız dil, din, gelenek, kültür ve tarih bizleri birbirimize bağlayan en güçlü unsurlardır. Kardeş ülke Türkmenistan ve Türkiye arasındaki bağlara baktığımızda sadece siyasi ve ekonomik ilişkilerin değil, aynı zamanda manevi bağlarımızın da son derece kuvvetli olduğunu görürüz” ifadelerini kullandı.
AYDIN: MUTABAKAT ZAPTIYLA İLİŞKİLERİMİZ BİR ADIM DAHA İLERİYE GÖTÜRÜLECEKTİR
MHP grubu adına söz alan Erzurum Milletvekili Kamil Aydın ise “27 Ekim 1991 tarihinde SSCB’nin dağılmasıyla bağımsızlığını ilan eden Türkmenistan’ı ilk tanıyan ve başkent Aşkabat’ta ilk büyükelçiliği açan Türkiye Cumhuriyeti ile dost ve kardeş ülke Türkmenistan arasında yıllarca akamete uğratılan siyasi münasebetler güçlü temeller üzerinde yeniden inşa edilmiştir. Ortak tarihi, dili, dini, kültürü paylaşan iki dost ve kardeş ülke ve halklar arasında diğer Türk Devletleri Teşkilatı ülkeleriyle olduğu gibi Türkmenistan’la da “Bir millet, iki devlet” temelinde dengeli, karşılıklı saygı ve iş birliğine dayalı güvenliği ilişkiler bulunmaktadır. İki kardeş ülke arasındaki dış politika, ticaret ve ekonomi, kültür ve eğitim başta olmak üzere her alanda sağlıklı yürütülen süreç bugün görüşmekte olduğumuz mutabakat zaptıyla da bir adım daha ileriye götürülecektir. Yakın geçmişte, özellikle doğal gaz ağırlıklı kaynak nakli bağlamlı enerji anlaşmalarının yanı sıra 1992’den beri etkin olan bu Ortak Eğitim Mutabakat Zaptı’nın hukuki zemininin güçlendirilmesi bu vesileyle en büyük amaç edinilmiştir” diye konuştu.
ÇAKIRÖZER: KRİTİK BİR ANLAŞMA
Türkiye’nin Azerbaycan ile güçlü bağlara sahip olduğunu söyleyen CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, anlaşma ile ilgili ise “Türkiye ve Azerbaycan bir millet ve iki devlettir. İki ülke arasındaki bu güçlü kardeşlik ilişkisi Türkiye’de partiler üstü kabul gören konuların başında gelmektedir. Önümüzdeki anlaşma işte bu kardeşlik ve dostluk bağlarını daha da kuvvetlendirecek bir anlaşma. Azerbaycan’dan almakta olduğumuz doğal gazın süresinin 2030’a uzatılması, buna ilave Azerbaycan doğal gaz tedarikinin sağlanması, Türkmenistan’dan alacağımız doğal gazın transit geçişinin sağlanması ve Nahçıvan’a Türkiye üzerinden gaz tedarik konularında 2 ülke arasındaki iradeyi ortaya koyan bu çerçeve anlaşma sonrasında bir an önce uygulama anlaşmalarının da süratle hayata geçirilmesi gerekmektedir. Anlaşmanın ülkemizin enerji arz güvenliğine yapacağı katkı önemlidir ama anlaşma, Türkiye’nin yanı sıra, Balkanlar ve Avrupa ülkelerinin enerji ihtiyacının güvenli biçimde karşılanmasında kaynak çeşitliliği sağlayarak özellikle Rusya’ya bağımlılığı azaltıcı etkileri dikkate alındığında bu bölgede enerji güvenliğinin sağlanmasında ülkemizin rolünü mutlak şekilde güçlendirecek bir öneme de haiz kritik bir anlaşmadır” dedi.
KAYA: DOĞAL GAZ İTHALATINI FARKLI NOKTALARA TAŞIMAMIZ TABİİ Kİ ÖNEMLİDİR
Yeni Yol Partisi grubu adına söz alan İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya, Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığının bulunduğunu söyleyip, doğal gaz ihracatına ilişkin rakamlardan bahsetti. Kaya, “Azerbaycan’la ilgili olan, doğal gaz tedarikiyle ilgili bir sözleşme bu ama aynı zamanda Türkmen gazının 2026 sonuna kadar transit geçişinin sağlanması adına ve Iğdır- Nahçıvan Boru Hattı’nın da yine Nahçıvan’a gaz tedarikini sağlaması adına da bir anlaşma, bir sözleşme olduğunu görüyoruz. Türkiye’nin doğal gaz sistemine giren toplam miktar 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 9,5 artarak 56 milyar 390 milyon 412 bin metreküp olmuş. Yani bizim enerjide dışa bağımlılığımızın, enerjide yaşadığımız sıkıntının, zaman zaman problemlerin hangi bağlamda olduğunu görüyoruz.
Biz dünyada 5 farklı destinasyondan doğal gaz tedarik ediyoruz. Bunların birincisi Rusya, yüzde 47 civarında; ikincisi İran, yüzde 21 civarında; üçüncüsü Azerbaycan, yüzde 18 civarında; dördüncüsü Cezayir, yüzde 9 civarında; Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 6 civarında. Şimdi, Avrupa’da son yaşanan bu Rusya- Ukrayna savaşıyla beraber, doğal gaz tedarikinde yaşanan problemleri, halihazırda Münih Güvenlik Konferansı’nda da yine aynı şekilde Rusya’nın Amerika’yla iş birliği yapmasıyla birlikte Avrupa’nın gazla ilgili Rusya’yla ilişkilerinin ne denli etkilendiğini hep beraber gördük. Şimdi, bizim Azerbaycan’dan gelecek bu doğal gazı almamız ve çeşitlendirmemiz, doğal gaz kaynaklarımızı ithal ettiğimiz kaynakları daha farklı noktalara taşımamız tabii ki önemlidir” değerlendirmesinde bulundu.
ANLAŞMALAR KABUL EDİLDİ
Siyasi parti temsilcilerinin uluslararası anlaşmalara ilişkin değerlendirmelerinin ardından Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ, teklifleri oylamaya açtı. Oylama sonucunda, uluslararası anlaşmalar Genel Kurul’da kabul edildi. Bozdağ, birleşimi 4 Mart Salı günü toplanmak üzere kapattı.
