Türkiye’nin ilk yerli helikopteri kara şahinin 50’nci motoru da üretildi
TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. (TEI) Eskişehir tesislerinde ilki 2018’de üretilen, Türkiye’nin ilk yerli helikopter motoru TEI T700’ün seri üretim ile 50’ncisi de tamamlandı. Yerli ‘kara şahin‘ olarak bilinen helikopterlerde kullanılacak, 2 bin beygir gücündeki motorun gururunu yaşadıklarını belirten TEI Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, “Haftada bir motor üretecek kapasiteye ulaştık” dedi.
Türkiye’nin savunma sanayisinde ihtiyacı olan, aralarında genel maksat helikopteri ile insansız hava aracının (İHA) da bulunduğu araçların motor üretimini Eskişehir tesislerinde yapan TEI, ilkini 2018’de ürettiği, Türkiye’nin ilk yerli helikopter motoru TEI T700’ün seri üretiminde 50’ncisini tamamladı. TEI tesislerinde teslim töreni düzenlenen motor, Ankara Türk Havacılık Uzay Sanayii’ne gönderildi.
‘YERLİ OLARAK ÜRETME SORUMLULUĞUNU ÜZERİMİZE ALDIK’
Teslim töreninde konuşan TEI Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, büyük gurur yaşadıklarını belirterek, “2010’lu yılların başında o zamanki adıyla Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın girişimiyle genel maksat helikopter programı başlatılmıştı. Ön çalışmaları yapıldı, anlaşma 2014 yılında imzalandı. Bu proje, genel maksat helikopter olarak kullanılan ‘kara şahin’ helikopterlerinin tamamen Türkiye’de yerli olarak üretilme projenin bir parçasıydı. Proje kapsamında TEI olarak General Electric (GE) lisansı altında GE’nin de desteği ile motorları Türkiye’de yerli olarak üretme sorumluluğunu üstümüze aldık. Gövdeyi, helikopterin kendisini TAI Ankara’da elektronik ve aviyoniğini ASELSAN üretecek, ana dişli kutusunu da ALP Havacılık üretecek şekilde Türkiye’deki bu büyük tesislere ana parçalarını vererek, bütün helikopteri Türkiye’de yerli ‘kara şahin’ olarak üretme projesidir” dedi.
‘GURURUNU YAŞADIĞIMIZ RAKAMLARA ULAŞTIK’
Projenin 3 milyar doları aşan bütçeye sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Akşit, üretilen motorun ise 2 bin beygirlik gücünde olduğunu söyledi. Türkiye’de ilk defa 2 bin beygirlik helikopter motoru ürettiklerini hatırlatan Akşit, şunları kaydetti:
“İlk motorumuzu 2018 yılında ürettik. İlk motor teslimi de aynı yıl yapıldı. 2018’den bugüne bugün 50’ncisini teslim etme gururunu yaşadığımız rakamlara ulaştık. General Electric bize lisanslı üretim hakkını verdi ve üretiyoruz ama motorun bütün sorumluluğu da bize ait. Sözleşme bittiği zaman ve bütün motorları teslim ettiğimiz 2025 yılından sonra da 25 yıl boyunca bu motorların bakım, onarım ve idamesinden de TEI olarak sorumlu olacağız. Proje kapsamında toplam 236 motor üretme yükümlülüklerimiz var.
Bunu zamana ve takvime uygun olarak yerine getiriyoruz. Bu gördüğünüz 50’nci motor aramızdaki anlaşmaya göre, kasım ayında teslim edilmesi gereken motor. Kasım ayı bitmeden, aramızdaki anlaşmada olduğu üzere bu salgın döneminde bile hiç gecikme olmadan teslim etmenin gururunu yaşıyoruz. Tüm ekibe, bütün burada çalışan tüm arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum, ellerine sağlık diyorum. Özellikle böyle zor bir dönemde takvimi aksatmadan teslimat yapmak gittikçe zorlaşıyor ve bunu çok şükür sizlerin gayreti ile başardık. TEI olarak haftada bir motor üretecek kapasiteye ulaşmış vaziyetteyiz.”
Motor teslim töreninde Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit’in yanı sıra Yönetim Kurulu üyeleri Melih Abiş, Dr. Aybike Molbay, Prof. Dr. Ömer Keleş, İsmail Sami, TEI mühendisleri ile işçiler yer aldı. Teslimin ardından pasta kesilirken, personel ‘kara şahin’ helikopterine güç verecek motorlarla hatıra fotoğrafı çektirdi.
