Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK), Libya’daki görev süresinin 2 yıl uzatılmasına ilişkin Libya tezkeresi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ başkanlığında toplandı. Genel Kurul’da, TBMM Başkanlığına sunulan, ‘TSK unsurlarının Libya’daki görev süresinin 2 yıl daha uzatılmasına’ ilişkin Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi görüşüldü.
‘KABUL OYU VERECEĞİZ’
Tezkere üzerine Yeni Yol grubu adına söz alan Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Hasan Karal, “Öncelikle hafızamızı şöyle bir tazeleyelim, Türkiye’nin Libya’daki varlığını bir tercih değil, sahadaki gelişmelerin dayattığı stratejik bir mecburiyettir. 2019 yılını ve 2020’nin başlarını hatırlayınız. Hafter güçleri Trablus’un kapılarına dayanmış Birleşmiş Milletler (BM) tarafından tanınan meşru hükümet düşme noktasına gelmişti. Türkiye’nin o gün tarihi bir inisiyatif alarak sahaya inmemesi halinde Trablus düşecek, Libya bütünüyle Türkiye karşıtı bir eksenin kontrolüne girecek ve Doğu Akdeniz’de ülkemiz dar bir bölgeye sıkıştırılacaktı. Türk Silahlı Kuvvetlerinin müdahalesi yalnızca Trablus kuşatmasını kırmakla kalmamış, aynı zamanda mavi vatandaki haklarımızın hukuki temeli olan Deniz Yetki Alanları Anlaşması’nı fiilen güvence altına almıştır. Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatlerimizin korunmasının, göç ve terör risklerinin kaynağında yönetilmesinin, Trablus’ta yok oluşun eşiğinden dönen dost Libya halkının barışına katkı sunmanın daha ağır bastığını görüyoruz. Bu stratejik gerekçelerle, Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarının görev süresinin 24 ay uzatılmasına parti olarak kabul oyu vereceğiz” ifadelerini kullandı.
‘LİBYA POLİTİKASI YENİDEN GÖZDEN GEÇİRİLMELİDİR’
İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun ise Türk dış politikasına yönelik değerlendirmeler yaptı. Tezkere ile ilgili partisinin görüşlerini paylaşan Ergun, “Yürütülen Libya politikası şeffaflıktan, demokratik denetimden yani Meclis denetiminden uzak yürütüldüğü için baştan beri ifade ettiğimiz gibi başarısızlık ve belirsizliklerle doludur. Diğer yandan, biz biliyoruz ki Türk Silahlı Kuvvetleri orada şerefle görev yapmaktadır. Son tezkere olması dileğiyle bu tezkereye İYİ Parti olarak ‘Evet’ oyu vereceğiz ama şunun bilinmesini isteriz ki; bu ‘Evet’ iktidarınızın topyekün Libya politikasına verilen bir destek olarak görülmemeli, Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarının korunmasını hedefleyen bir kabul olarak değerlendirilmelidir. Libya’da barışın yolunun diplomasiden geçtiği kanaatindeyiz. Askeri varlık diplomatik çözümün destek unsuru olmalıdır. Bölgede diyalog güçlendirilmeli ancak Türkiye tarafsızlığını korumalıdır. Libya’da milli çıkarlarımızı korumanın yolu uluslararası meşruiyete dayanmalıdır. Bu nedenle çağrımız açıktır. Libya politikası yeniden gözden geçirilmelidir” diye konuştu.
‘TEZKEREYE, ‘EVET’ DİYEREK MAVİ VATANA DESTEK VERECEĞİZ’
Türkiye’nin Libya’da barış ve huzurun tesisi için bulunduğunu kaydeden MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, “Türkiye’nin Libya hamlesi, Kıbrıs Barış Harekatıyla başlayan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla devam eden, mavi vatan politikalarıyla şekillenen bir bütünün parçasıdır. Bu tezkereyle emperyalistlerin ve piyonlarının Akdeniz’den Türkiye’yi silme heveslerine son verilmiştir. Bugün sadece biz tezkereyi oylamayacağız. Bugün tezkereye, ‘Evet’ diyerek Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de uluslararası hukuk ve milli çıkarlarına, bu doğrultuda aldığı kararlara ve attığı adımlara destek vereceğiz. Bu tezkereye, ‘Evet’ diyerek kardeş Libya’nın birlik, beraberlik ve bütünlüğüne, barışına destek vereceğiz. Bu tezkereye, ‘Evet’ diyerek mavi vatana destek vereceğiz. Bu tezkereye, ‘Evet’ diyerek Türkiye’nin etrafını çevirmeye çalışan, Türkiye’yi Akdeniz’den silmek isteyenlere ve bunların taşeronluğunu yapan İsrail’e, Yunanistan’a ve Kıbrıs Rum kesimine, ‘Hayır’ diyeceğiz” dedi.
‘TEZKEREYE, ‘HAYIR’ DİYECEĞİZ’
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo ise tezkerenin Libya ve bölgenin ihtiyaçlarını karşılamayacağını belirterek, “Derhal Doğu Akdeniz’deki bütün bölgesel güçlerle, devletlerle bir araya gelin. Bütün aktörlerle, halk ve sivil yapılarla ve devlet dışı aktörlerle de bir araya gelerek yeni bir diyalog mekanizmasının acil bir şekilde açılması gerekiyor çünkü karşıtlık üzerinden gerilen bu telin kopması dışında bir sonuç görünmüyor. O yüzden, bir yumuşamaya, rasyonel bir perspektife ihtiyacı var. Ne Somali’de ne Irak’ta ne Lübnan’da ne Libya’da hiçbir şekilde bir tezkereyi kabul etmemiz bizim için asla mümkün değildir. Libya’ya dair de şöyle bir uyarıda bulunmak isterim. 2011’den beri çatışmaların sürdüğü ve halen normalleşmemiş, bir aile şirketine döndürülmüş, bazı kabileler tarafından yönetilen Libya’nın geleceği, Suriye için müthiş bir uyarı veriyor. Suriye’nin Libya’ya dönüşme ihtimali uyarısını buraya bırakıyor ve bu tezkereye ‘Hayır’ diyeceğiz” değerlendirmesinde bulundu.
‘TEZKEREYE ŞARTLI OLARAK, ‘EVET’ DİYECEĞİZ’
2 yıl önce Libya Tezkeresi’ne ‘Hayır’ oyu verdiklerini hatırlatan CHP İstanbul Milletvekili Namık Tan, şöyle devam etti:
“Aslında görüşümüz çok da değişmedi fakat bazı olumlu yönelimler gözlemliyoruz. 2 yıl önce bu tezkereye yönelik en büyük itiraz noktamız; askerimizin Libya’da savaşan iki cephe arasında açıkça taraf, hatta hedef konumunda olmasıydı. Neyse ki bizim talep ettiğimiz noktaya doğru ilerlemeye başladınız. Trablus ve Tobruk hükümetleri arasında açıkça taraf tutmak yerine, ara bulucu konumuna geçiş yapma yollarını aradığınızı görüyoruz. Aslında problemi hala çözebilmiş değilsiniz, çıkarttığınız sonuç yine yanlış olacak gibi görünüyor. Buna rağmen sınav kağıdınız da hal ve gidişatınıza bakarak belki size biraz puan verebiliriz. Bu nedenle, bugün tezkereye şartlı olarak, ‘Evet’ diyeceğiz ancak bilin ki bu desteği önümüzdeki kısa dönemde Libya’da barışın ve diyaloğun sağlanması, askerimizin Libya’daki operasyonlarının dünya kamuoyu önünde hukuk dışı görünmemesi, askerimizin ve birliklerimizin sağ salim kayıpsız olarak Türkiye’ye dönebilmesi şartıyla veriyoruz.”
‘MUHALEFETİN VAY HALİNE’
AK Parti grubu adına söz alan Ankara Milletvekili Fuat Oktay, “Ben isterseniz, ‘Türkiye’nin Libya’da ne işi var?’ olayıyla başlayayım çünkü bugün de fiilen söylenmemiş olsa bile satır aralarında aynı şey ifade edildi. Libya’yı, Somali’yi, Aden Körfezi’ni anlamayan, haritaya bakmayan birisi Türkiye’nin niye Somali’de olduğunu anlayamaz. Türkiye’nin sınırdan nereye komşu olduğunu bakmaya ve Deniz Yetki Alanlarıyla Alakalı Mutabakat Muhtırası’nın imzalanmasının Türkiye açısından ne anlama geldiğini anlamayanlara burada ne Libya’yı ne muhtırayı ne tezkereyi ne de bunun herhangi bir şeyini anlatmanın da bir anlamı yok. Ancak acı olan ne biliyor musunuz? Türkiye’nin ana muhalefet partisinin dış politikasının emanet edildiği taraflar bunu açıklıyor olursa Türkiye’nin vay haline, muhalefetin vay haline. Biz her zaman bir şey söyledik. ‘Maziden atiye’ dedik. Maziyi dikkate alamayanın atisi yoktur. Biz kaçmıyoruz, siz kaçıyorsunuz tarihten, biz hiçbir zaman kaçmadık tarihten. Hatta biz bugünün neslini geçmişiyle barıştıran ve geleceği inşa etmeye çalışan bir iktidarız, bir ittifakız. Biz tarihimizle gurur duyarız, kaçmayız, oradan dersler almak üzere ziyaret ederiz orayı. O anlamda, Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar uzanmakta, yaklaşık altı asırlık köklü bir tarihe dayanmakta. Bugün bazı devletlerin tarih sahnesindeki varlığı bile bu kadar eski değildir. Dolayısıyla, uluslararası zeminde, dün söylediniz, bugün de ima ettiniz, ‘Türkiye’nin Libya’da ne işi var?’ diyenlere de şunu söylemek isterim bir kez daha, bunu anlamaya sizin ne yaşınız ne de tarih bilinciniz yeter” ifadelerini kullandı.
TEZKERE KABUL EDİLDİ
AK Parti’li Oktay’ın sözlerine CHP sıralarından tepki gelirken Oktay ve CHP’li Tan arasında karşılıklı sataşma yaşandı. Yaşanan sataşmanın ardından Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ, tezkereyi oylamaya sundu. Oylama sonucunda tezkere Genel Kurul’da kabul edildi.
Tezkerenin kabul edilmesinin ardından uluslararası anlaşmalar üzerine görüşmeler başladı. ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdare Bölgesi Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması ve Eki Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ görüşüldü. Teklif yapılan oylama sonucunda kanunlaştı. Ayrıca Genel Kurul’da, ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdari Bölgesi Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’ görüşmeleri tamamlandı ve teklif kanunlaştı. Ardından Meclis Başkanvekili Bekir Bozdağ, birleşimi 23 Aralık Salı günü toplanmak üzere kapattı.
