Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, ‘Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’ kabul edildi.
TBMM Genel Kurulu, ‘Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Genel Kurul’da; gündem dışı konuşmalar, milletvekillerine verilen 1’er dakikalık söz ve grup başkanvekillerinin ülke gündemine ilişkin değerlendirmelerinin ardından teklife geçildi. Yapılan görüşmeler sonucunda teklif kabul edilerek kanunlaştı.
FONLARIN TASFİYESİ SPK’NIN GÖZETİMİNDE YAPILACAK
Kabul edilen kanuna göre; yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye rejimi oluşturulmayacak. Fonların tasfiyesi ile ilgili SPK’ya yetkiler veriliyor. Buna göre tasfiye sürecinin gözetim ve denetimi başta SPK olmak üzere ilgili görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. SPK, tasfiye sürecini, fon varlıklarının tespitini, nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleyecek. Tasfiye ile görevli kuruluşlar yatırımcı menfaatini korumak için fon portföy yapılarını en yüksek ekonomik değeri elde etmek için çaba gösterecek. Bu yüzden SPK’ya; tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri, geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemleri kullanma yetkisi verilecek. Yine SPK’ya borsada ya da borsa dışında satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcılara bir süre işlemde bulunup bulunmayacağına karar verebilecek.
YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRA ARA ÖDEME YAPILACAK
Kanunla birlikte tasfiye sürecinde elde edilen tutarlar, zorunlu giderler dışarıda bırakılarak malvarlığına eklenecek. Tasfiye sürecinin tamamlanmasıyla birlikte tahsil edilen tutarlar tekrar ödemelere yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına devredilecek. Diğer taraftan Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul ve Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ile birlikte tasfiye ile ilgili görevli kuruluşlar, teklifin uygulanması için gerekli bilgileri Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) vermek zorunda olacak. Öte taraftan fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek. Diğer taraftan kurulca belirlenen fonlarda; ilgili fonun tasfiye mal varlığından net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. SPK, dağıtılabilir nakdin yetmemesi halinde önceliği net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlayarak asgari bir ara ödeme tutarı belirleyecek. Bu doğrultuda yapılacak geri ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibariyle hesaplanan 1 milyon lira tutarındaki ödeme tavanını aşmayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılmayacak. Katılma payları ise nihai tasfiye ödemleri sırasında iade edilecek. Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek. Kanunla birlikte fonların tasfiye kapsamı da genişletilecek. Tasfiye sürecine bloke edilen işlemler dahil edilecek.
FONLARLA BİRLİKTE HAREKET EDEN KİŞİ VE KURUMLARA ÖDEME YAPILMAYACAK
SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarla birlikte hareket ettiğini tespit ettiği kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak. SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) bildirecek. Bu bildirim üzerine sorumluların malvarlığını geri alınabilmesi için TMSF tahsil ve takip süreci başlatılacak. TMSF süreci ile ilgili doğacak hukuki davalar nedeniyle İstanbul idare mahkemeleri yetkilendiriliyor.
SORUŞTURMA SÜRECİNDE EL KONULAN MALVARLIKLARI GERİ KAZANIM SİSTEMİNE DAHİL EDİLECEK
Kanunla sermaye piyasasındaki işlemlere ilişkin başlatılan ceza soruşturma ve kovuşturması sürecinde el konulan malvarlıkları, fonla bağlantılı ölçüde geri kazanım sistemine dahil edilecek. El konulan malvarlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde bunlar, CMK’nin ilgili hükümleri uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkemece iade edilecek. Bu düzenleme kapsamında SPK’nin yaptığı suç duyurularına dayanak raporlar, CMK’nin ilgili hükümlerince düzenlenen suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılacak. Doğrudan fona devredilemeyen ve sorumlulara ait gayrimenkul gibi diğer malvarlığı değerleri bakımından TMSF’nin kayyum olarak atanabilmesine ve Bankacılık Kanunu’nda tanınan yetkileri kullanarak bu değerleri dava sonucu beklenmeksizin satmasına veya tasfiye etmesine imkan sağlanıyor. Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazine’ye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkemece karar verilecek. Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek, başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak. Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oranı ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek.
GENEL KURUL KAPANDI
Teklifin kanunlaşmasının ardından Meclis Başkanvekili Bingöl, birleşimi 27 Ekim Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere kapattı.
10 SORUDA TASFİYE VE ÖDEMELERE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
SPK, tasfiye edilen fonlara ilişkin ödeme usul ve esaslarının ardından, konuya dair 10 soru ve cevaplarını kamuoyuyla paylaştı. SPK’nın internet sitesinde yapılan duyuruda yer alan tasfiye ve ödemelere ilişkin usul ve esaslara dair 10 soru ve cevapları şu şekilde sıralandı:
“Soru 1: Hangi yatırım fonları tasfiye kapsamındadır?
Cevap 1: Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiye kapsamına alınan fonlardan Tera Portföy Yönetimi A.Ş., Pusula Portföy Yönetimi A.Ş. ve Atlas Portföy Yönetimi A.Ş.’nin kurucusu olduğu yatırım fonları.
Soru 2: Tasfiye süreci hangi kuruluşlar tarafından yürütülecektir?
Cevap 2: Tasfiye süreci, SPK koordinasyonunda ilgili kamu kurumları ve finansal kuruluşların iş birliğiyle yürütülecektir. Pusula Portföy Yönetimi A.Ş. ve Atlas Portföy Yönetimi A.Ş.’nin kurucusu olduğu fonların tasfiyesini T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tera Portföy Yönetimi A.Ş.’nin kurucusu olduğu fonların tasfiyesini ise Türkiye İş Bankası A.Ş. yürütecek.
Soru 3: Ara ödemelerde öncelik hangi fonlarda olacak?
Cevap 3: Ara ödemelere öncelikli olarak ünvanında ‘para piyasası’ ibareleri yer alan yatırım fonlarından başlanacak.
Soru 4: Ara ödemede endeksleme olacak mı ve en yüksek ne kadar ödeme yapılacak?
Cevap 4: Fon pay sahiplerine fon bazında yapılacak ara ödeme tutarı, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından endeksleme uygulanmaksızın hesaplanan net yatırım tutarını ve/veya 1 milyon TL’yi aşamayacak.
Soru 5: Hesaplanan dağıtılabilir nakit, net yatırım tutarını ve/veya ara ödeme tutarının tamamını karşılamazsa ödeme nasıl olacak?
Cevap 5: ‘Net yatırım tutarı’, ‘para piyasası fonları için tasfiye kararı tarihi olan 17 Eylül 2026 tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış tutarı’, ‘diğer fonlar için ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış tutar’, ‘1 milyon TL ara ödeme tavanı’ büyüklüklerinden en düşük olanını geçmemek üzere fon katılma payı sahiplerine ara ödeme yapılacak.
Soru 6: Bütün yatırımcılara aynı tutarda mı ödeme yapılacaktır?
Cevap 6: Her yatırımcının ara ödeme tutarı, ilgili hesaplamalar ve mevzuatta öngörülen sınırlar çerçevesinde belirlenecektir. Fonun dağıtılabilir nakdinin tüm ara ödeme yükümlülüklerini karşılamaya yetmemesi halinde, mevcut kaynakların daha fazla sayıda yatırımcıya ulaşmasını sağlamak amacıyla farklı dağıtım yöntemleri uygulanabilecek. Bu kapsamda, fon bazında yatırımcıların ara ödeme tutarları dikkate alınarak ödeme sırası oluşturulabilecek veya mümkün olan en fazla sayıda yatırımcıya ödeme yapılmasını sağlayacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenebilecek. Bu yöntemin uygulanması SPK’nın onayına tabi olacak.
Soru 7: Hangi durumda ara ödeme nihai ödeme olacaktır?
Cevap 7: Tasfiye kapsamındaki fonlarından herhangi birinin malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olması halinde, fon pay sahiplerine ara ödeme yerine nihai ödeme yapılacak.
Soru 8: Ara ödeme yapılırken yatırımcıların fon katılma payları iade edilecek mi?
Cevap 8: Ara ödemeler, yatırımcıların katılma payları iade alınmaksızın gerçekleştirilecek. Katılma paylarının iade işlemleri nihai tasfiye ödemeleri sırasında yapılacak.
Soru 9: Tasfiyede ve ara ödemede kimlere ödeme yapılmayacak?
Cevap 9: Sermaye Piyasası Kanunu’nun 104, 106 veya 107’nci maddelerinde düzenlenen fiillerin tasfiye kapsamındaki fonlar tarafından ya da bu fonlarla birlikte hareket edilerek veya fonların iştirakiyle işlenmesi halinde, söz konusu fiilleri işlediği veya bunlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen ve MKK tarafından tasfiye ile görevli kuruluşlara bildirilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
Soru 10: Genel hisse iade hesaplarına aktarılan tutarların tasfiye kapsamındaki fonlara dağıtımı nasıl olacak?
Cevap 10: Öncelikle ara ödeme yükümlülükleri bakımından karşılama oranı en düşük olan ve net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında bulunan yatırımcı sayısı en fazla olan para piyasası fonları önceliklendirilecek. Dağıtım, mümkün olan en fazla sayıda yatırımcının ara ödeme almasını sağlayacak şekilde gerçekleştirilecek. Bu işlem sonrasında ilgili hesapta tutar kalması halinde aynı ilkeler diğer fonlar için de uygulanacak.”
