CHP Milletvekili Gürer, “Tarım Kredi Marketlerindeki milyonluk zararlar kime kalıyor?. Üretici girdileri artarken Tarım Kredi Marketleri ile fiyat dengelemez” dedi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan “Tarım Kredi Kooperatifleri mağazasından alışveriş sonrası yaptığı açıklamada “ gördüğünüz gibi buradaki market gerçekten çeşitli ürünler noktasında, kalite noktasında, fiyatlar noktasında gayet uygun. Gerçekten vatandaşlarımızın kesesine uygun fiyatların uygulandığı bir yer. Türkiye genelinde 500 metrekareden büyük bin kadar market yapılması talimatı verdik.
Vatandaşlarımıza ucuz ve kaliteli ürünleri ulaştırmanın ve piyasayı balanse etmenin gayreti içindeyiz” açıklamasında bulunmasını değerlendirdi. Gürer“ Sn. Cumhurbaşkanı sorunun derinliğini görmek yerine kamuoyuna sorun market fiyatlarında izlenimi vermek istiyor. Günü kurtarma politikası uyguluyor. Geçmişte bu yol denediler. Tarım Kredi tanzimleri iktidarın müdahale sürecinde kooperatifin bir yıldaki zararı 40 kat artarak 41 milyon liraya ulaştığını ve bu durum SPK raporlarına da yansıdı.
Tarım Kredi Marketleri konusunda bakanlara sorularımıza yanıt dahi veremediler. Tarım Kredi Kooperatifi ‘nin AKP iktidarları döneminde statüsü değiştirildi. Dönemin Maliye ve Hazine Bakanı Albayrak Kooperatifi Ziraat Bankası bir çiftçi kuruluşu değil bir ticari işletme olarak kredi verdiğini ve çiftçilere uygulanan kredi faizi değil ticari kuruluş faizlerinden kredi verildiğini ifade etmişti. Bu durumda Tarım Kredi Kooperatifi bir ticari kuruluş. Raf fiyatları tek tek incelendiğinde fiyatlar burada da önemli artışlar görülecektir.
500 market hedefi bu kere 1000 market hedefine taşınmış. Bu süreç fiyatlar arttıkça çözüm gibi sunulacak görülüyor, ancak sorun çözümü bu değil. Üreticinin girdi maliyeti düşürülmeden, ekim alanları artırılmadan, aracılık sistemi kontrol edilemeden, doğru ve gerçekçi planlama yapılmadan günlük çözümlerle gıda güvencesi de, fiyat dengesi de sağlanamaz” diye konuştu.
ZARARIN ALTINDA YATAN SEBEPLER
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım Kredi Kooperatifi ilk aşamada 32 marketi açıp ülke genelinde 500 market açmayı planladığı duyurmuştu Tarım Kredi Birlik AŞ.’nin, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) raporuna göre 2018 yılında 990 bin lira olan zararının, 2019 yılında 41 milyon liraya çıkmıştı.
DİKKAT ÇEKİCİ ZARAR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifi tarafından kredi talebinde bulunulduğu takdirde, kuruluşu ticari işletme görerek yüksek faizle kredi verdiği ve bu faizi de kredi talep eden çiftçiye kaynak kullanım bedeli olarak yansıttığı ve çiftçi borçları ödenmediğinde haciz uyguladığını anımsatıp ekim sonuna kadar durdurulan icralar için yeni düzenleme olmazsa çiftçi icraları artacağına işaret etti. Gürer: Tarım Kredi çiftçiye uygun fiyatla ekim yolunu açacak düzenlemeler sağlanıp girdi fiyatlar düşürülsün ve üretim ilk aşamasında çiftçi tohum, gübre, ilaç zamları durdurulsun “
KİMLER ARACI?
Gürer, dikkat çekici zararın nedenlerinin ortaya çıkarılması için Tarım Kredi Marketlerine çiftçi ortaklarından ne kadar, aracılardan ne kadar ürün alındığının ve kimlerin aracı olduğunun saptanmasının şart olduğunu anlattı.
AMAÇ FARKLI, UYGULAMA FARKLI
Tarım Kredi Marketlerinin kuruluş amacının, doğrudan üreticiden tedarik edilen ürünlerin ucuz fiyata tüketiciye ulaştırılması olduğuna işaret eden Gürer, “Ancak uygulamaya bakıldığında, bu sistemde bir farklılık olduğu da ortaya çıkıyor. Bir yandan kamuoyuna ‘Ucuz ürün satıyoruz’ deniliyor, diğer yandan da düşük fiyat gösterilerek kurum milyonlarca lira zarar uğratılıyor. Bu uygulamanın maliyeti yine vatandaşa ödettiriliyor” diye konuştu.
GÜNÜ KURTARMA POLİTİKALARI
CHP Milletvekili Gürer, AKP’nin günü kurtarma politikalarıyla sorunları aşamayacağını artık görmesi gerektiğine vurgu yaparak, “Kalıcı, istikrarlı ve doğru planlama ile çözüm üretilmelidir. Üretici yerine aracı korunursa ve tüketiciye geçici süreliğine ‘zarar karşılığı ucuz ürün veriyoruz’ denilerek esasında üretici ve türeticiye değil aracının menfaatine uygulamalar yapılırsa sorunlar azalmayacağı gibi artar” diye konuştu.
GÜRER, MİLYONLARCA LİRALIK ZARARI TBMM GÜNDEMİNE TAŞIDI
Öte yandan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Tarım Kredi Marketlerindeki milyonlarca liralık zararı, soru önergesiyle TBMM gündemine de taşımıştı ancak bakanlar soruları yanıtsız bıraktı. Bu kere yine gıda fiyatlar artışı için çözüm adresi Tarım Kredi Kooperatifi marketleri gösterildi. Gübre fiyatlar bir yılda %150 artmasını göremeyen iktidar sorunlara gerçekçi çözüm üretmesi olası değil diyen Ömer Fethi Gürer, iki ayrı yazılı soru önergesinde, Tarım Kredi Birlikleri A.Ş. zarar etmesinin nedenlerinin açıklanmasını istedi.
Seçim sürecinde artan fiyatlar dengelemek amacı ile Tarım Kredi Kooperatifi kurduğu tanzimler ile oluşan zararları CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’a yönelttiği soru önergesinde şu sorularının yanıtlanmasını istemişti ancak sorulara yanıt verilmedi:
“1-Aracı olmadan doğrudan çiftçi ortaklardan temin edilen ürünlerin bir kısmını kendi tesislerinde bir kısmını da anlaşmalı tesislerde işleyerek tüketiciyle buluşturan Tarım Kredi Birlik AŞ’nin bu kadar zarar etmesinin nedeni nedir ? Zararı önlemeye yönelik çalışmalarınız nelerdir?
2-Bu tabloya rağmen açmayı planladığınız yeni marketler var mıdır?
3-Tarım Kredi Birlik AŞ’nin SPK tarafından yayınlanan faaliyet raporunda çiftçi ortaklardan alınan ürünler arasında patates ve soğanın bulunmadığı görülmektedir. Oysa patates ve soğan çiftçinin en çok mağdur olduğu ürünlerin başında gelmektedir. Bu durum sonucunda marketlerde satılan patates ve soğanların çiftçi ortaklardan değil aracılardan alındığı ortaya çıkmaktadır. Bu durumun nedeni nedir? Söz konusu marketlere soğan ve patates kimlerden alınmaktadır? Alınan bu iki ürüne 2019 yılı başından gününüze kadar ödenen tutar ne kadardır?
4-Söz konusu Tarım Kredi Marketlerine ortaklardan alınan ürün miktarı ile ortakların dışında aracılardan alınan ürün miktarının oranı nedir?
SÜRECİ SORGULADI
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığına yönelttiği bir diğer soru önergesinde de şu soruları sordu.
“1-2018 yılında, Tarım Kredi Kooperatiflerinin, Tarım kredi marketlerden 990 bin TL zarar etmesinin nedenleri nelerdir?
2-2019 yılında, 40 kat artarak 21 milyon TL’ye çıkan zararın oluşma nedenleri nelerdir? Bu konuda başlatılan bir soruşturma var mıdır?
3-Tarım Kredi Marketlerde, aracı ve komisyoncu olmadan ürünler direk çiftçi ortaklardan tedarik edilirken, zararın bu denli katlanarak artmasının sebepleri nelerdir?
4-Çiftçi ve ortaklardan alınan ürünlerin tüketiciye ulaştırılmasında bir aracı görevi gören Tarım Kredi Marketlerde, istenen başarının sağlanamamasının sebepleri nelerdir?
5-Tarım Kredi Birlik A.Ş, Türkiye genelinde 500 market açmayı hedeflerken, 2019 yılı sonu itibariyle yurt içinde 32 marketi aşamaması nedenleri nelerdir? Mevcut market ve çalışan sayısı kaçtır?
6-2018 yılında 990 bin lira zarar eden Tarım Kredi Birlik AŞ’nin market sayısı artması ile zararının da azalması olası mıdır?
7-Doğrudan çiftçi ortaklardan temin edilen ürünlerin bir kısmını kendi tesislerinde bir kısmını da anlaşmalı tesislerde işleyerek tüketiciyle buluşturan Tarım Kredi Marketlerin, anlaşmalı çalıştığı tesis sayısı ve bu tesisler için 2018-2019-2020 yıllarında ödeme yaptığı tutar ne kadardır?
8-Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yayınlanan faaliyet raporuna göre, Tarım Kredi Marketler ’in bağlı bulunduğu Tarım Kredi Birlik A.Ş, 2019 yılında 40 milyon 880 bin lira zarar açıklaması olağan olarak mı görülmektedir?
9-Tarım Kredi Marketler ’in raflarında bakliyat ürünleri önemli bir yer tutarken; 2019 yılında çiftçi ortaklarından Fasulye alımının yüzde 49, nohut alımının ise yüzde 34 düşmesinin gerekçesi nedir?
10-Tarım Kredi Birlik A.Ş tarafından, 2019 yılında, çiftçi ortaklarından toplam 223 bin ton ürün alımı yapıldığı görülmektedir. Ürünler için talep nasıl oluşturulmakta ve ilk sırada hangi ürünler yer almaktadır?
