Terleme, vücudun sıcaklığını dengelemek için geliştirdiği doğal bir savunma mekanizması olarak kabul ediliyor.
Ancak sıcak hava, egzersiz veya stres gibi durumlar dışında sürekli ve aşırı terleme yaşanması, bazı sağlık sorunlarının habercisi olabiliyor. Özellikle gece uykuda görülen yoğun terleme veya günlük yaşamı olumsuz etkileyecek düzeyde devam eden terleme şikâyetlerinin dikkate alınması gerektiği belirtiliyor.
İç hastalıkları, endokrinoloji ve dermatoloji uzmanlarına göre aşırı terleme, tıp dilinde “hiperhidroz” olarak adlandırılıyor. Bu durum tek başına ortaya çıkabileceği gibi bazı hastalıkların belirtisi olarak da görülebiliyor. Uzmanlar, terlemenin şiddeti, süresi ve eşlik eden belirtilerin tanı açısından önemli ipuçları verdiğini ifade ediyor.
Her aşırı terleme ciddi bir hastalığa işaret etmese de, uzun süre devam eden veya ani başlayan terleme şikâyetlerinin ihmal edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Aşırı terleme nedir?
Aşırı terleme (hiperhidroz), kişinin ortam sıcaklığına veya fiziksel aktivite düzeyine göre beklenenden fazla terlemesi olarak tanımlanıyor.
Bazı kişilerde yalnızca avuç içi, ayak tabanı veya koltuk altı gibi belirli bölgelerde görülürken, bazı kişilerde tüm vücutta yaygın şekilde ortaya çıkabiliyor.
Uzmanlar, terlemenin lokal mi yoksa yaygın mı olduğunun altta yatan nedenin belirlenmesinde önemli olduğunu belirtiyor.
Tiroit bezinin fazla çalışması terlemeye neden olabilir
Endokrinoloji uzmanlarına göre sürekli terlemenin en sık nedenlerinden biri tiroit bezinin aşırı çalışmasıdır (hipertiroidi).
Bu durumda metabolizma hızlandığı için kişilerde;
- Aşırı terleme,
- Çarpıntı,
- Kilo kaybı,
- Sinirlilik,
- Ellerde titreme,
- Isıya tahammülsüzlük
gibi belirtiler görülebiliyor.
Diyabet terleme ile kendini gösterebilir
Uzmanlar, özellikle diyabet hastalarında kan şekerinin düşmesi (hipoglisemi) durumunda ani ve yoğun terleme yaşanabileceğini belirtiyor.
Hipoglisemiye ayrıca;
- Titreme,
- Açlık hissi,
- Baş dönmesi,
- Çarpıntı,
- Halsizlik
eşlik edebiliyor.
Bu belirtilerin görülmesi halinde kan şekeri kontrolünün yapılması ve gerekli durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
Enfeksiyon hastalıklarında gece terlemesi görülebilir
Bazı enfeksiyonlar da sürekli veya gece terlemesine neden olabiliyor.
Özellikle uzun süren enfeksiyonlarda;
- Gece kıyafet değiştirecek kadar yoğun terleme,
- Ateş,
- Halsizlik,
- Kilo kaybı
gibi belirtiler birlikte görülebiliyor.
Uzmanlar, uzun süre devam eden gece terlemelerinin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Menopoz ve hormon değişiklikleri etkili olabiliyor
Kadınlarda menopoz döneminde görülen hormon değişiklikleri sıcak basmaları ve aşırı terlemeye yol açabiliyor.
Benzer şekilde erkeklerde de yaşa bağlı hormon değişimleri bazı kişilerde terleme şikâyetlerini artırabiliyor.
Bu durumun değerlendirilmesi için gerekli görüldüğünde hormon testleri yapılabiliyor.
Stres ve kaygı bozuklukları terlemeyi artırabilir
Psikoloji uzmanlarına göre yoğun stres ve kaygı, ter bezlerini doğrudan etkileyebiliyor.
Özellikle heyecanlı veya gergin durumlarda;
- Avuç içlerinde,
- Koltuk altında,
- Yüz bölgesinde
belirgin terleme görülebiliyor.
Uzun süre devam eden kaygı bozukluklarında ise terleme günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor.
Bazı ilaçlar yan etki olarak aşırı terlemeye yol açabilir
Uzmanlara göre kullanılan bazı ilaçlar da aşırı terlemeye neden olabiliyor.
Özellikle bazı;
- Antidepresanlar,
- Ateş düşürücüler,
- Hormon ilaçları,
- Bazı tansiyon ilaçları
yan etki olarak terleme artışına neden olabiliyor.
İlaç kullanımına bağlı olduğu düşünülen durumlarda tedavi mutlaka doktor kontrolünde değerlendirilmeli, ilaçlar hekim önerisi olmadan bırakılmamalıdır.
Nadir de olsa ciddi hastalıkların belirtisi olabilir
Uzmanlar, sürekli ve açıklanamayan terlemenin bazı ciddi hastalıklarla ilişkili olabileceğini belirtiyor.
Özellikle gece terlemesine;
- Nedensiz kilo kaybı,
- Uzun süren ateş,
- Sürekli halsizlik,
- Lenf bezlerinde şişlik
gibi belirtiler eşlik ediyorsa ayrıntılı tıbbi değerlendirme gerekebiliyor.
Bu belirtiler farklı sağlık sorunlarının habercisi olabileceği için ihmal edilmemelidir.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Uzmanlar aşağıdaki durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulmasını öneriyor:
- Terleme günlük yaşamı olumsuz etkiliyorsa,
- Gece uykudan uyandıracak kadar yoğunsa,
- Nedensiz kilo kaybı varsa,
- Ateş ve halsizlik eşlik ediyorsa,
- Çarpıntı veya titreme görülüyorsa,
- Terleme aniden başladıysa ve uzun süredir devam ediyorsa.
Erken tanı sayesinde altta yatan neden belirlenerek uygun tedavi planlanabiliyor.
Aşırı terlemeyi azaltmak için neler yapılabilir?
Uzmanlara göre tedavi, terlemeye neden olan faktöre göre değişiyor.
Bunun yanında;
- Bol su tüketmek,
- Pamuklu ve nefes alabilen kıyafetler tercih etmek,
- Baharatlı yiyecekleri sınırlamak,
- Düzenli egzersiz yapmak,
- Stres yönetimi tekniklerinden yararlanmak
şikâyetlerin kontrol altına alınmasına katkı sağlayabiliyor.
Uzmanlardan Öneriler
- Sürekli terlemeyi sıcak hava veya strese bağlayıp uzun süre ihmal etmeyin.
- Gece terlemesi yaşıyorsanız ve buna ateş veya kilo kaybı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden doktora başvurun.
- Düzenli sağlık kontrollerinizi yaptırarak tiroit ve kan şekeri değerlerinizi takip edin.
- Terlemeye neden olabilecek ilaçları doktorunuza danışmadan bırakmayın.
- Gün içinde yeterli sıvı tüketmeye ve uygun kıyafetler seçmeye özen gösterin.
- Şikâyetleriniz yaşam kalitenizi etkiliyorsa iç hastalıkları veya ilgili uzmanlık dallarından profesyonel destek alın.
