Sonbahar ve kış aylarında güneşten alınan UVB ışınlarının azalmasıyla D vitamini düzeylerinde düşüş görülebileceğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Köroğlu, “D vitamini eksikliği çoğu zaman belirti vermeyebilir. Eksiklikten şüphelenildiğinde kendi kendine yüksek doz takviye kullanmak yerine hekim değerlendirmesi yapılmalı” dedi.
D vitamininin özellikle kalsiyum ve fosfor metabolizması ile kemik sağlığında önemli rol oynadığına dikkat çeken Medical Park İstanbul Onkoloji Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. İrem Köroğlu, mevsim değişikliklerinin yanı sıra güneşe maruz kalma, yaş, cilt tipi, beslenme ve yaşam tarzının da D vitamini düzeylerini etkileyebildiğini söyledi.
‘SONBAHAR VE KIŞ AYLARINDA D VİTAMİNİ DÜZEYLERİ DÜŞEBİLİYOR’
Güneşten alınan UVB ışınlarının azalmasıyla sonbahar ve kış aylarında D vitamini düzeylerinde düşüş görülebileceğini söyleyen Uzm. Dr. Köroğlu, “D vitamini düzeyleri mevsimsel olarak değişebilir. Ancak bu durum kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Güneşe maruz kalma, ten rengi, yaş, beslenme ve yaşam tarzı gibi birçok faktör D vitamini düzeylerini etkiliyor” diye konuştu.
‘D VİTAMİNİ KEMİK VE KAS SAĞLIĞINDA ÖNEMLİ ROL OYNUYOR’
D vitamininin vücutta birçok önemli işlevi bulunduğunu belirten Uzm. Dr. Köroğlu, “D vitamini öncelikle kalsiyum ve fosfor metabolizması ile kemik sağlığı açısından kritik. Bunun yanında kas fonksiyonları ve bağışıklık sisteminin normal çalışmasında da rol oynuyor. Eksiklikte halsizlik, kas güçsüzlüğü ve yaygın kas-kemik ağrıları gibi şikayetler görülebiliyor” açıklamasında bulundu.
‘D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ HER ZAMAN BELİRTİ VERMİYOR’
D vitamini eksikliğinin çoğu zaman belirti vermeyebileceğini dile getiren Uzm. Dr. Köroğlu, “Belirti olduğunda halsizlik, kas güçsüzlüğü, yaygın kas-kemik ağrıları ve özellikle ileri eksiklikte hareketle ilişkili yakınmalar görülebiliyor. Ancak yorgunluk ve halsizlik çok farklı nedenlerden kaynaklanabileceği için yalnızca bu belirtilere bakarak D vitamini eksikliği olduğu söylenemez” ifadelerini kullandı.
‘YAZIN GÜNEŞLENMEK KIŞ İÇİN HER ZAMAN YETERLİ OLMAYABİLİR’
Yaz aylarında güneşlenmenin kış boyunca yeterli D vitamini düzeyi sağlayacağının garanti olmadığını söyleyen Uzm. Dr. Köroğlu, “D vitamini üretimi güneşin açısı, mevsim, günün saati, cilt tipi, yaş, giyinme ve güneş koruyucu kullanımı gibi birçok faktörden etkileniyor. Amaç uzun süre ve kontrolsüz güneşlenmek değil, cilt kanseri riskini artırmadan güvenli güneş maruziyeti sağlamak. Özellikle güneş yanığından kaçınılmalı” dedi.
‘BAZI KİŞİLERDE D VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ RİSKİ DAHA YÜKSEK’
Güneşe az çıkan, sürekli kapalı ortamlarda yaşayan, vücudunun büyük bölümünü kapatan kıyafetler kullanan ve ileri yaştaki kişilerin yanı sıra koyu cilt pigmentasyonuna sahip kişilerde D vitamini eksikliği riskinin daha yüksek olabileceğini belirten Uzm. Dr. Köroğlu, “D vitamini açısından yetersiz beslenenler, emilim bozukluğu bulunanlar ve obezitesi olan kişiler de risk grubunda değerlendirilebilir. Bu kişilerde hekim değerlendirmesi önem taşıyor” diye konuştu.
‘D VİTAMİNİ DÜZEYİ KAN TESTİYLE DEĞERLENDİRİLİYOR’
D vitamini durumunun değerlendirilmesinde 25-hidroksi D vitamini [25(OH)D] düzeyinin ölçüldüğünü ifade eden Dr. Köroğlu, “Test kararı kişinin risk faktörlerine, klinik durumuna ve hekim değerlendirmesine göre verilmelidir. Her bireyin rutin olarak D vitamini testi yaptırması gerektiği şeklinde bir yaklaşım doğru değildir” dedi.
‘YÜKSEK DOZ D VİTAMİNİ KONTROLSÜZ KULLANILMAMALI’
D vitamini takviyelerinde yüksek doz kullanımın ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Köroğlu, şu bilgileri paylaştı:
“D vitamininde ‘daha yüksek, daha iyi’ yaklaşımı doğru değil. Yanlış ve yüksek doz kullanım toksisiteye yol açabilir. Hiperkalsemi, bulantı-kusma, aşırı susama, sık idrara çıkma ve böbrek sorunları gibi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle özellikle yüksek doz tedaviler kan düzeyi, kişinin riskleri ve hekim önerisi doğrultusunda planlanmalı.”
‘D VİTAMİNİ BESİNLERLE DE DESTEKLENEBİLİYOR’
D vitamini içeren besinlerin tüketiminin de önemli olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Köroğlu, “Somon gibi yağlı balıklar, yumurta sarısı ve D vitamini ile zenginleştirilmiş bazı süt ve süt ürünleri D vitamini kaynakları arasında yer alıyor. Ancak vücudun D vitamini sentezinde güneş ışığı önemli bir yere sahiptir” dedi.
‘D VİTAMİNİ BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN NORMAL İŞLEYİŞİNDE ROL OYNUYOR’
D vitamininin bağışıklık sistemiyle ilişkili olduğunu ancak tek başına enfeksiyonlardan korunmayı sağlamadığına değinen Uzm. Dr. Köroğlu, “D vitamini bağışıklık sisteminin normal işleyişinde rol oynuyor. Ancak D vitamini takviyesi alan kişinin kışın enfeksiyon geçirmeyeceği sonucu çıkarılmamalı. Eksikliği bulunan kişilerde eksikliğin giderilmesinin yanı sıra aşılar, el hijyeni, yeterli uyku ve dengeli beslenme de enfeksiyonlardan korunmada önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
‘SONBAHARDA AÇIK HAVADA FİZİKSEL AKTİVİTE YAPILMALI’
Sonbaharda D vitamini açısından risk grubunda olan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesinin önem taşıdığını belirten Uzm. Dr. Köroğlu, “Mümkün olduğunca açık havada fiziksel aktivite yapmak, dengeli beslenmek ve D vitamini açısından risk grubunda olan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesi önemli. D vitamini eksikliğinden şüpheleniliyorsa kendi kendine yüksek doz takviye başlamak yerine, hekimle görüşülerek ölçüm veya tedavi gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir” diyerek sözlerini noktaladı.
