Türkiye’nin en büyük tatlı su kaynaklarından biri olan İznik Gölü kuraklık tehdidiyle karşı karşıya.
Gölde yer yer 350 metreye ulaşan çekilme nedeniyle kayıklar ve tekneler karaya otururken, balık popülasyonu da gün geçtikçe düşüyor. Kuraklığa bağlı sınırlı sulama nedeniyle tarımsal üretim de tehdit altında. 1,5 yıl içinde su seviyesinde yaşanan farlılık ise hem cep telefonu hem de dron kamerasına yansıdı.
Küresel ısınmaya bağlı olarak yaşanan kuraklık, ‘su şehri’ Bursa’da ciddi boyuta ulaştı. İçme suyu için kullanılan Nilüfer Barajı tamamen kururken, Doğancı Barajı’nda su seviyesi tükenme noktasına geldi. Barajlar ile tarım arazilerinin sulanmasında kullanılan Gölbaşı Gölü’nün ardından Türkiye’nin 5’inci, Marmara Bölgesi’nin en büyüğü olan İznik Gölü de küresel ısınmadan nasibini aldı. 310 kilometrekarelik yüz ölçümüyle Türkiye’nin 5’inci büyük gölü olan İznik Gölü’ndeki su seviyesi, kritik düzeyin altına düştü.
1,5 SENE ARAYLA İKİ FARKLI GÖRÜNTÜ
Uzunluğu 33, genişliği 12, çevresi 95 kilometre olan İznik Gölü’nün, son yıllarda hem Orhangazi hem de İznik sahilinde bulunan iskeleler karada kalırken, yer yer 350 metreye ulaşan çekilme nedeniyle balıkçı kayıkları ile tekneler de karaya oturdu. İznik Gölü’nde su seviyesinin her geçen gün düşmesi geçimini gölden sağlayan balıkçı ve çiftçileri de zor durumda bırakıyor. 1,5 yıl önce 20 Nisan 2024’te İznik Limanı’ndan çekilen cep telefonu görüntüsünde; kayıkların su içinde bağlı olduğu görülürken, aynı noktadaki dron kamerası görüntülerinde ise sahile vuran sudan geriye, çamur ve balçıkla kaplı alanların kaldığı görüldü.
‘BALIK BİLE NEREDEYSE TÜKENMEK ÜZERE’
Balıkçılar teknelerini göle indirmekte zorlanırken, su seviyesindeki değişimin son yıllarda hızlandığını belirten Murat Yakar, “İznik doğumluyum. Çocukluğumuz buralarda geçti. Eskiden hep buralar su olurdu. Büyüklerimiz de düne kadar kayıklarını buradaki kıyıya bağlardı. Şimdi herkes iskele yapıyor. 5 metre yaptıkları iskele karada kalıyor, 5 metre daha ekliyor, o da karada kalıyor. İskelemizi 30 metre uzattık. Buralar zaten batak ve balçık durumda. Balık bile neredeyse tükenmek üzere. Kamışlıklar, sazlıklar karada kaldı. Ne diyeceğimizi şaşırdık artık. 10-15 bin TL bir tane tekne pervanesi. Geçen ay en az 5-6 kişi, ben dahil pervanemizi vurduk” dedi.
TARIMSAL SULAMAYA SINIRLAMA
Devlet Su İşleri (DSİ) Bursa Bölge Müdürlüğü, yaz sezonunda İznik Gölü’nden tarımsal sulamaya sınırlama getirirken; gölün aynı zamanda bölgedeki tarım arazileri için de su kaynağı olduğunu hatırlatan yöre halkı, bilinçsiz ve vahşi sulamaya dikkat çekiyor. Köylere kurulan göletlerin de İznik Gölü’nü besleyen su kaynaklarına zarar verdiği belirtilirken, sanayide kullanılması için çekilen suyun da göldeki çekilmelere neden olduğu iddia ediliyor.
‘SU VERİLMEDİĞİ ZAMAN ÜRÜNLERDE KALİTE DÜŞÜYOR’
Ancak kuraklık ve sınırlı sulama nedeniyle üretim de tehdit altında. İznik Gölü’ndeki çekilmeden balıkçıların yanı sıra çiftçiler de nasibini aldı. Çiftçi Mehmet Akın, “Çamdibi köyünde oturuyorum. Maalesef gölümüz küresel ve bazı nedenlerden dolayı büyük bir şekilde çekildi. Yetkililerden gölün korunmasını istiyoruz. Bu sene sulama birliklerinden sıkıntı yaşadık. Su verilmediği zaman ürünlerde kalite düşüyor. Kalite düşünce biz; zeytin olsun, şeftali olsun, bütün çeşitlerden para kazanamıyoruz. Bugün kaliteli bir zeytin 200 TL, ama biz sulayamazsak ince olacağı için 30 TL’ye yağlığa vereceğiz. İznik Gölü’nün korunmasını istiyoruz. Tekneler de su çekildiği için karada kaldı” dedi.
