Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, “İzmir’de orman yangınlarında yanan alan rekoru kırıldı” dedi.
Ege Bölgesi’nde başta İzmir, Manisa, Aydın olmak üzere çok sayıda bölgede orman yangını çıktı. Birçok noktada yeşil alanlar tamamen küle dönerken, ormanlar, gri renge büründü. TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, “2020 sonrası ciddi bir kurak dönem geldi. Bu dönemin geleceğini biliyorduk. Mayıs ve haziran ayları yağmur yağmazsa, o yıl orman yangını çok olur, çok da alan kaybederiz.
Türkiye genelinde 2008 yılında 29 bin hektar alan kaybettik. Türkiye genelinde 2021 yılında ise 139 bin hektar alan kaybettik. 2022’de 12 bin hektar, 2023’te 15 bin hektar, geçen yıl ise 27 bin hektar alan kaybettik. Geçen yıl metrekare başına 0,4 litre su düştü. Bu yıl ise hiç yağmadı. Toprak susuz kaldı. Toprakta nem kalmayınca sıcak havayla birlikte çıra etkisi yaptı. Rüzgar faktörü de etkili olunca çok geniş bir alan kaybettik. İzmir’de son 1 ayda çıkan orman yangınlarında 26 bin 260 hektarlık alan zarar gördü. İzmir’deki orman yangınlarında yanan alan rekoru kırıldı” ifadelerini kullandı.
‘ASIL SORUN KURALLARA UYULMAMASI’
Nüfus artışının ormanlara olan baskıyı artırdığını belirten Prof. Dr. Yaşar, “1960’larda dünya nüfusu 3 milyarken bugün 8,2 milyara ulaştı. Türkiye nüfusu 27 milyondan 85 milyona, İzmir nüfusu ise 1 milyondan 4,5 milyona çıktı. Artan nüfusla birlikte barınma ihtiyacı doğdu. Önce kıyılarda gecekondulaşma başladı, ardından bu alanlar imara açıldı. Bir de 2B sorunu var. Bozuk orman alanları imara açılıyor. 2019’da Orman Şurası’nda bu alanlarda inşaat yapılacaksa yangına karşı önlem alınması gerektiği karara bağlandı. Ancak asıl sorun bu kurallara uyulmaması” dedi.
‘ORMANA GİRİŞ TÜM YIL YASAKLANMALI’
Ormanlara girişin belli dönemlerde yasaklandığını hatırlatan Prof. Dr. Yaşar, bu yasağın yıl boyunca sürmesi gerektiğini dile getirdi. Prof. Dr. Yaşar, “Vatandaşın ormanda işi yok. Ormanda yeri olmayan tek canlı insandır. Sadece orman köylüsü girmeli. Örneğin Rusya’da vatandaş ormana giremez. Ormanlar suyu süzer, doğayı dengeler, ekosistemin temel taşıdır. Orman yoksa yaşam da yoktur. Orman kenarlarında kontrollü mesire alanları oluşturulabilir. Dünyada da uygulama bu şekilde. Yetkililer buralarda gerekli önlemleri almalı. Orman yangını her ülkede olur ama önemli olan bunu bilinçli davranarak önlemektir” diye konuştu.
‘YANGIN SEZONU HENÜZ BİTMEDİ’
Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir’de yangınlardan zarar gören alan miktarının geçen yıla göre büyük oranda arttığını belirtip, “Geçen yıl toplam kayıp 6-7 bin hektar civarındaydı. Bu yıl ise yangın sezonu henüz bitmemiş olmasına rağmen 26 bin hektarı aştı. Bu, çok büyük bir fark. Türkiye genelinde yılda ortalama 9 bin hektar orman yanar. İzmir tek başına bu ortalamanın üç katını geçti” dedi.
Yangınların büyük ölçüde insan kaynaklı olduğunu kaydeden Prof. Dr. Yaşar, “Türkiye’de orman yangınlarının yüzde 90’ı insan kaynaklı, yüzde 4’ü ise kasıtlı. Örneğin kaynak yapılırken yangın tüpü bulundurmak zorunlu ama bu kurala uyulmuyor. Fabrika atıkları usulüne uygun şekilde bertaraf edilmiyor, yakılarak kurtulunmak isteniyor” dedi.
