Ekonomik dalgalanmalar, küçülme kararları ve işveren politikaları nedeniyle işten çıkarmalar son dönemde yeniden gündemde.
Ancak birçok çalışan işten çıkarıldığında hangi haklara sahip olduğunu tam olarak bilmiyor. Uzmanlara göre işten çıkarılma sürecinde hak kaybı yaşamamak için yasal süreçlerin bilinmesi büyük önem taşıyor.
Kıdem tazminatı hakkı kimleri kapsıyor?
Bir çalışanın kıdem tazminatı alabilmesi için aynı işyerinde en az 1 yıl çalışmış olması gerekiyor. İşveren tarafından haksız şekilde işten çıkarılan çalışanlar, çalışma süresine göre kıdem tazminatı talep edebiliyor.
Kıdem tazminatı hesaplanırken çalışanın son brüt maaşı baz alınıyor. Yemek, yol ve düzenli ek ödemeler de bu hesaba dahil olabiliyor.
İhbar tazminatı hangi durumlarda ödeniyor?
İş Kanunu’na göre işveren, çalışanı işten çıkarmadan önce belirli sürelerde bildirim yapmak zorunda. Eğer bu süreye uyulmadan iş akdi feshedilirse çalışan ihbar tazminatı alma hakkına sahip oluyor.
Bu süreler:
- 6 aya kadar çalışan için 2 hafta
- 6 ay ile 1.5 yıl arası için 4 hafta
- 1.5 yıl ile 3 yıl arası için 6 hafta
- 3 yıldan fazla için 8 hafta
İşsizlik maaşı alma şartları neler?
İşten çıkarılan çalışanlar belirli şartları sağlıyorsa işsizlik maaşı alabiliyor. Bunun için:
- Son 120 gün kesintisiz sigortalı çalışmış olmak
- Son 3 yılda en az 600 gün prim ödemiş olmak
- Kendi isteğiyle ayrılmamış olmak gerekiyor
Başvuruların işten ayrıldıktan sonraki 30 gün içinde yapılması gerekiyor.
Kullanılmayan izin ücretleri de ödenmek zorunda
Birçok çalışan bunu bilmiyor ancak kullanılmamış yıllık izinlerin karşılığı da maaşla birlikte ödenmek zorunda. Bu hak yasal güvence altında bulunuyor.
Haksız fesih durumunda dava açılabilir
Uzmanlar, özellikle geçerli neden olmadan yapılan işten çıkarmalarda işe iade davası açılabileceğini belirtiyor. Arabuluculuk süreci burada ilk adım olarak öne çıkıyor.
