TRY - Türk Lirası
EUR
20,198
USD
18,829
GBP
22,743
CNY
2,773
8 Şubat 2023, Çarşamba
Ana SayfaYazarlarİnsani Gelişme Endeksi nedir?

İnsani Gelişme Endeksi nedir?

Toprak Ulaş Canpolat
Toprak Ulaş Canpolathttps://haberton.com/
Toprak Ulaş Canpolat, 2004 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Lise hayatını Özel Arı Anadolu lisesinde tamamladı. Bilkent Üniversitesinde iktisat öğrencisidir. "CUMHURİYET DÖNEMİNDE FELSEFENİN GELİŞİMİ" ve "20. YÜZYILIN İLK YARISINDA TÜRK HAVACILIĞI" başlıklı iki TÜBİTAK projesi yaptı.

Haftanın Öne Çıkanları

Günümüzde gelişmiş ülkeler ve diğer ülkeler kıyaslanırken kullanılan verilerden birisi de insani gelişme endeksidir. Peki insani gelişme endeksi nedir?

İnsani gelişme endeksi, toplumun refahını ölçen bir unsurdur. Bu endeksin hesaplanmasında doğumdan sonra beklenen yaşam ömrü, 25 yaş ve üstü yetişkinler için ortalama eğitim yılı miktarı, okula başlama çağındaki çocuklar için beklenen eğitim yılı miktarı ve kişi başına düşen gayri safi milli gelir verileri kullanılır.

Beklenen yaşam ömrü, kişinin doğduktan sonra muhtemelen kaç yaşında öleceğine yönelik bir tahmin içerir. Örneğin, Japonya için bu 84.62, Türkiye için 77.93, Mısır için 72.15’tir. Eğitim miktarı bu kişinin kaç yıl okulda bulunduğunu ve eğitim aldığını belirler. Kişi başı gayri safi milli gelir de o bölgedeki insanların ortalama gelirini ölçmekte kullanılır.

Hdiroadmap - yazarlar - haberton
Yukarıdaki resimde insani gelişme endeksi hesaplamasında kullanılan alanlar ve veriler verilmiş. “Long and healthy life”, sağlıklı ve uzun hayat anlamına gelir. “Knowledge”, bilgi anlamına gelir. “A descent standart of living” de düzgün bir yaşam standardı demektir. Diğer veriler de önceki paragrafta bahsi geçenlerdir.

Bu değişkenlerin niçin önemli olduğuna bakacak olursak: yaşam süresi beklentisi zaten yaşamın uzunluğunu belirliyor. Sağlıklı ve uzun bir yaşam refahın en önemli göstergelerindendir.

Eğitim kısmına gelirsek, Şevket Pamuk’un “Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi” isimli kitabında verdiği veriler ışığında eğitim düzeyi ile ekonomik gelişmişlik arasında doğru bir orantı var. Eğitim düzeyindeki artış ülkelerin gelirlerini arttırıyor. Bunun sebeplerini başka bir yazıda inceleriz.

Kişi başına düşen gayri safi milli gelir de yine refah için önemli bir gösterge. Ancak burada önemli olan unsur bu rakamın nasıl dağıldığıdır. Eğer ki gelir büyük ölçüde belli bir zümrede toplanıyorsa bu gelişme sınırlı olur. Zaten diğer değişkenlere bakma sebebimiz de budur. Sadece gayri safi milli gelire bakarsak genele yönelik bir kanıya varamayabiliriz. Burada istatistiki dağılışları verip kafa karıştırmak istemiyorum ama 2021 yılı sonundaki WEF’in (Dünya Ekonomik Formunun) verilerine göre en zengin %10’luk kesim gelirin %52’sine sahipken en fakir %50’lik kesim sadece %8.5’ine sahip. Gelir eşitsizliği konusu başlı başına bir konu o yüzden bunu da başka bir yazıya bırakıyorum.

Kısacası, refahı hesaplamakta kullandığımız verilerden birisi İGE yani insani gelişme endeksidir.

Fikrinizi Belirtin

Haber | Yazı ne kadar ilginizi çekiyor?
Haberi | Yazıyı ne kadar beğendiniz?
Görseller Haber | Yazı ile ne kadar alakalı?
Haberi | Yazıyı Arkadaşlarınıza önerme şansınız ne kadar?

Reviews (0)

Bu makalenin henüz bir incelemesi yok. İlk incelemeyi siz yapın!

Çok Okunan Kategoriler

Güncel Haberler

İlgili Haberler