İklim aktivistlerinin sanat eserlerine yönelik saldırılı protestoları devam ediyor. Daha önce Fransa’da Mona Lisa eserine pastalı, İngiltere’de Van Gogh’un eserine çorbalı derken son olarak Hollanda’da ‘İnci Küpeli Kız’ eserine domates soslu saldırı gerçekleştirildi.
Dünya sanat tarihinin ikonlaşmış eserlerine zarar vererek iklim değişikliğini önlemek mümkün mü? İklim aktivistlerinin bu tür protestoları kuşkusuz dünya çapında ses getirdi. Peki bu protestolar iklim kriziyle mücadele konusuna ne kadar katkı sağladı?
Bilindiği gibi iklim aktivistlerinin gerçekleştirdiği bu eylemlerin amacı, ‘iklim kriziyle gezegen ve insanlık yok olabilir’ teorilerini duyurmak. Onlar için protestolar, şimdiye kadar giriştikleri her şeyden çok daha fazla dikkat çektikleri sürece zafer anlamına geliyor. Onlarca yıl süren faaliyet, dilekçe ve yürüyüşlere rağmen, gezegeni ısıtan fosil yakıt emisyonları tüm zamanların en yüksek seviyesinde. Bu felakete karşı mücadele eden aktivistler, son olarak sanatı hedef aldı.
Dünyaca ünlü eserlere yemek fırlatan çevreciler seslerini duyurmayı başarmıştı. Eserlerin hiçbiri koruyucu camla kaplandığı için zarar görmedi. Ancak aktivistlerin bu tür eylemleri viral haline gelerek uluslararası bir öfke ve tartışma fırtınası başlattı. Bazı kişilerce desteklenen bu eylemler bazı kişilerce de sanata ve sanatçıya hakaret olarak görüldü.
Örneğin ‘Sunflowers’ eserine çorba fırlatılan Van Gogh, doğaya ve insanlığa derinden değer verdi; ressam olmadan önce misyonerdi. Fakirdi, sade yaşıyordu ve amacı doğanın olağanüstü güzelliğini göremeyenlere göstermekti. İnsanlığa verdiği muhteşem armağanın çevrecilerin hedefi haline gelmesi, tablonun savunduğu her şeyi ihlale uğrattı.
Daha değerli olan sanat mı yoksa yaşam mı?
Londra’daki Ulusal Galeri’de ‘Sunflowers’ eserine yapılan çorba saldırısının arkasındaki iki Just Stop Oil aktivisti çorbayı fırlattıktan sonra ellerini duvara yapıştırdı. Aktivist Phoebe Plummer, “Daha değerli olan nedir, sanat mı yoksa yaşam mı?” diye sordu. Mel Carrington ise, “Yollarda oturmayı denedik, petrol terminallerini engellemeyi denedik ve basında neredeyse hiç yer almadık, ancak en çok basını alan şey, bir başyapıtı örten bir cam parçasına biraz domates çorbası atmak” dedi.
Gündemi sarsmak istiyorsanız, makbul sınırlar içinde kalamazsınız. Tabloların önünde koruyucu cam olduğunun bilincinde olan çevreciler, ilk eylemleriyle dünya çapınla farkındalık oluşturdu. Fakat bu protestoların yaygınlaşması kabak tadı verdi. İklim değişikliğine kızmak işin kolay tarafı; karbon emisyonlarını azaltmanın, fosil yakıtlı ekonomiyi bozmanın yollarını bulmak daha faydalı bir çözüm olsa gerek..
‘İnci Küpeli Kız’ tablosu hedef alındı
Protestocu aktivistlerin son hedefi Hollanda’nın Lahey’deki Mauritshuis Müzesi’nde bulunan Hollandalı ressam Johannes Vermeer’in başyapıtı olan “İnci Küpeli Kız” tablosu oldu. İki Just Stop Oil destekçisi iklim krizine dikkat çekmek amacıyla cam korumalı tabloya saldırdı.
Aktivistlerden biri tablonun bulunduğu duvara elini yapıştırırken diğeri ise kafasını tabloya yapıştırdı. Kafasını tabloya yapıştıran protestocu, domates sosunu başından aşağıya döktü. Tablonun saldırıda zarar görüp görmediği ile ilgili henüz bir açıklama yapılmadı.
Hangi eserlere saldırdılar?
2022 yılında iklim aktivistlerinin saldırdığı, sanat eserleri şu şekilde:
30 Mayıs 2022
Fransa’nın başkenti Paris’te bir aktivist, Louvre Müzesi’nde sergilenen Leonardo da Vinci’ye ait “Mona Lisa” tablosuna pasta fırlattı.
01 Temmuz 2022
İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Courtauld Gallery’deki Vincent van Gogh sergisine gelen iki aktivist, ellerini Van Gogh’un “Peach Trees In Blossom” tablosunun çerçevesine yapıştırdı.
05 Temmuz 2022
Just Stop Oil üyesi iki iklim aktivisti, İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Ulusal Galeri’de sergilenen John Constable’e ait “The Hay Wain”in çerçevesine ellerini yapıştırdı.
06 Temmuz 2022
İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Kraliyet Akademisi’nde beş aktivist, Giampietrino tarafından yapılan “Son Akşam Yemeği” eserinin kopyası olan tablonun çerçevesine ellerini yapıştırdı.
10 Ekim 2022
Avustralya’nın Melbourne şehrinde iki kişi, Victoria Ulusal Galeri’de sergilenen Pablo Picasso’ya ait “Kore’de Katliam” adlı esere ellerini yapıştırdı.
14 Ekim 2022
İngiltere’nin başkenti Londra’da, iki kişi, National Gallery’de sergilenen Vincent van Gogh’a ait “Ayçiçekleri” tablosuna domates çorbası fırlattı.
23 Ekim 2022
Almanya’da Letzte Generation (Son Kuşak) adlı çevreci grup üyesi iki aktivist, Potsdam kentindeki Barberini Müzesi’ndeki Claude Monet’in “Les Mueles” adlı eserine patates püresi attı.
24 Temmuz 2022
İtalya’nın Floransa kentinde iklim aktivistleri, fosil yakıt kullanımını protesto etmek için ellerini Sandro Botticelli’nin “Primavera” adlı tablosuna yapıştırdılar.
