Antalya’da karasal orkidelerin yayılış alanları her yıl GPS koordinatlarıyla izlenirken, özellikle koruma altında olmayan bölgelerde yapılan kaçak sökümler biyolojik çeşitliliği tehdit ediyor.
Salep ham maddesi elde etmek amacıyla karasal orkidelerin doğadan kaçak sökülmesi, biyolojik çeşitliliği tehdit ediyor. ANTOK tarafından GPS ile yapılan izleme çalışmalarında, bazı türlerin 1 yıl içinde yayılış alanlarından tamamen kaybolduğu belirlendi. ANTOK Projeler Sorumlusu Pınar Kınıklı, “Her yıl belirlediğimiz türlerin yayılış alanlarında GPS koordinatları alıyoruz. Bir sonraki yıl aynı noktalara tekrar giderek türlerin varlığını kontrol ediyoruz. Bazı lokasyonlarda özellikle koruma altında olmayan alanlarda, 1 yıl sonra gittiğimizde türlerin tamamen söküldüğünü görüyoruz” diye konuştu.
SALEP HAM MADDESİ İÇİN SÖKÜLÜYOR
Sahada karşılaşılan kayıpların en önemli nedeninin salep ham maddesi elde etmek amacıyla yapılan kaçak sökümler olduğunu vurgulayan Kınıklı, “Bu türler çok dar yayılış alanlarına sahip. Bir kez söküldüğünde, o popülasyonun kendini yenilemesi çoğu zaman mümkün olmuyor. Bu da nesli ciddi şekilde tehlikeye atıyor” dedi.
MİLLİ PARKTA OLUMLU TABLO
Koruma altındaki alanlarda ise farklı bir tabloyla karşılaştıklarını belirten Kınıklı, Olimpos Beydağları Milli Parkı’nda yapılan izlemelerde popülasyon artışı gözlendiğini söyledi. Kınıklı, “Milli park statüsündeki alanlarda son yıllarda türlerin sayısında artış görüyoruz. Bu, koruma önlemlerinin sahada karşılık bulduğunu gösteriyor ve bizim için çok önemli bir veri” diye konuştu.
Koruma altında olmayan bölgelerde kayıpların daha belirgin olduğuna dikkati çeken Kınıklı, Akseki çevresinde yürütülen izlemelerde bazı Toros orkidesi türlerinin artık görülemediğini belirtti. Kınıklı, “Bu durum Antalya gibi floristik açıdan çok zengin bir il için ciddi risk oluşturuyor. Biyolojik çeşitlilikte geri dönüşü zor kayıplara yol açabilir” dedi.
TESPİT EDİLEN ALANLAR BİLDİRİLİYOR
Kaçak söküm tespit edilen alanların ilgili kurumlara bildirildiğini anlatan Kınıklı, “GPS izlemelerinde herhangi bir kaçak söküm tespit ettiğimizde durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar’a bildiriyoruz. Bu bildirimler sonrası ilgili bölgelerde denetimler sıklaştırılıyor” diye konuştu. Toplumun bu konuda bilinçlenmesinin önemine vurgu yapan Kınıklı, “Salep içiliyor ve bitiyor gibi algılanıyor ama aslında doğadan bir türü yok ediyorsunuz. Özellikle nesli tehlike altında olan karasal orkidelerin doğadan sökülmesi cezai yaptırıma tabi. Bunun herkes tarafından bilinmesi ve önem verilmesi gerekiyor” dedi.
