Şanlıurfa’da bulunan ve Mısır Piramitlerinden 7.000 yıl daha eski olan Göbeklitepe, avcı-toplayıcı insanların önce tapınak inşa ettiğini ardından yerleşik hayata geçtiğini kanıtlayarak ezber bozan bir devrim yarattı.
Göbeklitepe kaç yıllıktır ve kimler yapmıştır?
Yaklaşık 12.000 yıllık (M.Ö. 10.000) bir geçmişe sahip olan bu anıtsal yapı, henüz tarımı keşfetmemiş, çanak çömleksiz Neolitik dönem avcı-toplayıcı toplulukları tarafından inşa edilmiştir.
T şeklindeki dikilitaşlar ne anlama geliyor?
Ağırlığı 15 tonu bulan T biçimli taşların stilize edilmiş insanları (tanrıları veya ataları) temsil ettiği düşünülmektedir. Üzerlerindeki boğa, tilki ve akrep kabartmaları dönemin inanç sistemini yansıtır.
Göbeklitepe insanlığın tarih anlayışını nasıl değiştirdi?
Tarihçiler ‘Önce tarım yapıldı, yerleşik hayata geçildi, sonra din ve tapınaklar ortaya çıktı’ diyordu. Göbeklitepe bunun tam tersini, inancın (din) insanları bir araya getirip yerleşik hayatı başlattığını kanıtladı.
Şanlıurfa Örencik köyü yakınlarında Alman arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında gün yüzüne çıkarılan Göbeklitepe, sadece Türkiye’nin değil tüm dünyanın en önemli arkeolojik keşfidir. Tonlarca ağırlıktaki dikilitaşların o dönemin ilkel aletleriyle kayalardan oyulup dairesel biçimde hizalanması, mimari ve mühendislik açısından akıl almaz bir organizasyon becerisi gerektirir. Uzaylılardan tutun da Sirius yıldızına kadar pek çok spekülasyona konu olan bu eşsiz mekan, insanın aklının ve inancının sandığımızdan çok daha erken geliştiğinin taşlara kazınmış en net kanıtıdır.
