İzmir’de görme engelli çift, 6 ay önce bir engellinin tek başına işleri yürütebileceği kahve ve baharat satışı yapılan dükkanı hizmete açtı.
Dilek Şahin ile 12 yıldır evli olan, Ahsen Esila (10) ve Hatice Visal (7) adında 2 kızı bulunan Mustafa Şahin, memurluğu bırakıp, kendi markasını kurdu. En büyük desteği, yüzde 100 görme engelli eşi Dilek Şahin’den alan Mustafa Şahin, Türkiye’deki ilk görme engelli kahve kavurma ustası olduğunu söyledi.
Üniversiteye kadar değişen oranlarda görme kusuru bulunduğunu anlatan Şahin, “Voleybol da oynadım, bisiklet de kullandım, görmemeyi de öğrendim. Görme kusurum hep ilerledi. Şu anda yüzde 5 görüyorum.
Sadece gece gündüz ayrımı yapabiliyorum. Bütün insanlar belirlenmiş çizgiden gitmeyi güvenli alan sayarlar. Engelliler de kendi işlerini yapabilme ihtimalini düşünürken her zaman model arayışındadırlar. 2019 yılında markamızı kurduk. Görme engellinin bir işletme kurma fikrine karşı çıkanlar oldu. Ama zorlukları aşarak 6 ay önce iş yerimi açtım. Burası bir engelli model işletmesi. Hayalimiz bunu çok daha büyütebilmek. Bu iş yerinin bir örneği yok” dedi.
‘BAŞKASININ YARDIMI OLMADAN SÜRDÜREBİLİYORUM’
İş yerindeki tüm cihazların bir görme engellinin kullanımına uygun olarak dizayn ettirildiğini kaydeden Şahin, eşinin de kendisinin de dükkandaki tüm işleri tek başına yürütebildiğini söyledi. Satışını yaptığı kahvelerin imalatı ile birebir ilgilendiğini dile getiren Şahin, şöyle konuştu:
“Bir görme engelli burayı tek başına yürütebilir. İhtiyaç duyulan cihazlar ona göre dizayn ettirildi. Ben daha önce memurdum. Ücretli çalışan olarak yaşamımın tamamını sürdüremeyeceğime ikna olduktan sonra bir arayışa girdim. Bu üçüncü iş denemem. Birini iflasla kapattım, birini de devrettim.
Eşim de kızları okula bıraktıktan sonra yanıma geliyor. 20 filtre kahve, 2 tane de Türk kahvesi çeşidimiz var. Ekran okuyucu programlarla internet üzerinden satış yapıyoruz. Başkasının yardımı olmadan sürdürebiliyorum. Gelen siparişi alma, faturalandırma gibi tüm süreçleri ekran okuyucu yazılımlar sayesinde yapıyorum.
Ekran okuyucu bir cihazla birlikte kullandığım özel tartım var. Kullandığım değirmenler de mekanik oldukları için ayar düğmelerini ‘klick’ seslere dönüştürdük. O şekilde kullanıyorum. Ürün paketleyen makinem var. Makineyi iyi tanımladıktan sonra kullanımında zorluk yaşamıyorum.”
ETİKETLERİ KABARTMA YAZIYLA HAZIRLADI
Kahvelerin imalatını yaptığı değirmenlerin küçük arızalarını giderebildiğini aktaran Şahin, “Daha önce bir ustam bana kahvenin sadece görerek değil, tadarak ve dokunarak da hazırlanabileceğini öğretti. Onun sayesinde değirmenleri tanıdım. Görme engelli müşteriler ve kendimiz için Braille alfabesi, yani parmak uçlarıyla okunabilen kabartma yazıyla bütün raflarımızı etiketledik.
Bu durum görme engeli olmayan müşterilerimize ilginç geliyor. Görme engelli müşterilerimiz ise aradıklarını daha rahat bulabiliyor. Raftan çikolatalı kahvenin fiyatına bakıp, alıp almama kararını orda verebiliyorlar. Bize fiyat sormalarına gerek kalmıyor. Engeli olmayan müşterilerimiz de yaşamda her rengin olabileceği ihtimalini görüyor. Kahveyi ya da baharatı bizden almak için uzaktan gelenler var” dedi.
‘BİZİM GİBİ ENGELLİLERE ŞUBE AÇABİLİRİZ’
Engelli vatandaşların da iş yaşamında daha aktif rol alabilmesini sağlamak için Girişimci Engelli İş İnsanları Derneği’ni kuran Şahin, üretime daha fazla katılmak istediklerini belirterek, şunları söyledi:
“Dükkanda kullandığım para sayma makinemiz sahteyi yüzde yüz ayırt edebilen güvenilir makine gruplarından bir tanesidir. İçine konulan paranın adet sayısını ve miktarını Türkçe sesli olarak bize duyuruyor. Böylelikle sahte para alma ihtimalimiz sıfıra yakın. Yanlış para alıp verme gibi bir durum yaşamıyoruz.
Kesinlikle biz birçok şeyi yapabiliyoruz, biz bunu başardık. Hazır düzenimizin bir şubesini bizim gibi arkadaşlarımız için açabiliriz. Bayimiz olabilirler ya da kendi istedikleri bir iş için tecrübelerimizi onlara aktarabiliriz. Borsa İstanbul’da hiçbir engelli şirketi yoktu. Bizlerin de kendi işlerimizi yapabilme ihtimalinin olduğunu ortaya koyabilmek istedik.”
‘BERABER BAŞARACAĞIZ’
Hukuk fakültesinden mezun olan ama hiç avukatlık yapmayan ve kamudan emekli olan Dilek Şahin de “Ben güne sabah 07.00’de başlıyorum. Büyük kızımı okula ve eşimi işe uğurluyorum. Küçük kızımı öğlen okula götürdükten sonra dükkana geliyorum. Onun dışarda işi varsa dükkana ben bakıyorum. Yıllarca çalıştım ama istediğim tek şey kendi işimi yapmaktı. Geliştirebileceğimiz bir işimizin olması beni çok mutlu ediyor. El birliğiyle çalışacağız, beraber başaracağız” diye konuştu.
