Son yıllarda yalnızca ileri yaş grubunda değil, genç ve orta yaşlı erkeklerde de unutkanlık şikâyetlerinin arttığı belirtiliyor.
Günlük yaşamın yoğun temposu, düzensiz uyku, stres ve sağlıksız yaşam alışkanlıklarının hafıza üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirten uzmanlar, sürekli tekrarlayan unutkanlıkların hafife alınmaması gerektiği konusunda uyarıyor.
Nöroloji ve iç hastalıkları uzmanları, unutkanlığın tek başına bir hastalık olmadığını, birçok fiziksel ve psikolojik durumun belirtisi olarak ortaya çıkabileceğini ifade ediyor. Özellikle günlük yaşamı aksatacak seviyeye ulaşan hafıza problemlerinin altında vitamin eksikliklerinden hormonal dengesizliklere, kronik hastalıklardan uyku bozukluklarına kadar farklı nedenler bulunabiliyor.
Peki erkeklerde unutkanlık neden artıyor? İşte uzmanların dikkat çektiği en önemli faktörler…
Yoğun stres ve kaygı hafızayı olumsuz etkileyebiliyor
Modern yaşamın getirdiği iş temposu, ekonomik kaygılar ve yoğun sorumluluklar, erkeklerde stres seviyesinin yükselmesine neden olabiliyor. Uzun süre devam eden stres, beynin öğrenme ve hatırlama süreçlerinde görev alan bölgelerini olumsuz etkileyebiliyor.
Uzmanlara göre sürekli stres altında olan kişilerde dikkat dağınıklığı, odaklanma güçlüğü ve kısa süreli hafıza sorunları daha sık görülebiliyor.
Kalitesiz uyku unutkanlığın önemli nedenlerinden biri
Uyku sırasında beyin gün içinde öğrenilen bilgileri işleyerek kalıcı hafızaya aktarıyor. Yetersiz veya kalitesiz uyku, bu sürecin sağlıklı işlemesini engelleyebiliyor.
Özellikle gece sık uyanma, vardiyalı çalışma, horlama ve uyku apnesi gibi problemler yaşayan erkeklerde unutkanlık şikâyetleri daha fazla görülebiliyor.
B12 vitamini eksikliği hafızayı etkileyebilir
B12 vitamini, sinir sisteminin sağlıklı çalışması açısından büyük önem taşıyor. Eksikliği durumunda unutkanlık, dikkat eksikliği, halsizlik ve denge problemleri ortaya çıkabiliyor.
Uzmanlar, özellikle uzun süre hayvansal gıdalardan yetersiz beslenen kişilerde ve mide-bağırsak emilim problemi yaşayan bireylerde B12 eksikliğinin araştırılması gerektiğini belirtiyor.
D vitamini ve demir eksikliği de etkili olabiliyor
Son yıllarda yapılan araştırmalar, D vitamini eksikliği ile bilişsel performans arasında ilişki olabileceğini gösteriyor. Demir eksikliği ise beyne taşınan oksijen miktarını azaltarak dikkat ve hafıza üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor.
Dengeli beslenme ve gerekli durumlarda hekim önerisiyle takviye kullanımı bu eksikliklerin giderilmesinde önem taşıyor.
Tiroit hastalıkları unutkanlığa yol açabilir
Hipotiroidi olarak bilinen tiroit bezinin yavaş çalışması, metabolizmanın yanı sıra zihinsel performansı da etkileyebiliyor.
Unutkanlığa ek olarak sürekli yorgunluk, kilo alma, üşüme hissi, cilt kuruluğu ve konsantrasyon bozukluğu görülen kişilerde tiroit fonksiyonlarının değerlendirilmesi öneriliyor.
Testosteron seviyesindeki değişiklikler etkili olabilir
Uzmanlar, yaş ilerledikçe bazı erkeklerde testosteron hormonunda doğal azalma görülebileceğini belirtiyor. Düşük testosteron seviyeleri; enerji azalması, motivasyon kaybı, dikkat dağınıklığı ve hafıza sorunlarıyla ilişkilendirilebiliyor.
Ancak bu durumun yalnızca laboratuvar testleri ve uzman değerlendirmesiyle belirlenebileceği vurgulanıyor.
Hareketsiz yaşam beyin sağlığını da etkiliyor
Düzenli fiziksel aktivite, beyne giden kan akışını artırarak bilişsel fonksiyonların korunmasına katkı sağlayabiliyor. Günün büyük bölümünü masa başında geçiren ve egzersiz yapmayan kişilerde unutkanlık riski artabiliyor.
Uzmanlar, haftada en az 150 dakika orta düzeyde fiziksel aktivitenin hem kalp hem de beyin sağlığı açısından faydalı olduğunu ifade ediyor.
Diyabet ve yüksek tansiyon hafızayı olumsuz etkileyebilir
Kontrol altına alınmayan diyabet ve hipertansiyon, zamanla damar yapısında değişikliklere neden olarak beynin sağlıklı çalışmasını etkileyebiliyor.
Bu kronik hastalıklar yalnızca kalp ve damar sağlığını değil, uzun vadede bilişsel fonksiyonları da olumsuz etkileyebiliyor.
Depresyon ve anksiyete unutkanlıkla karıştırılabiliyor
Psikolojik sorunlar yaşayan kişilerde dikkat toplamakta güçlük çekme ve yeni bilgileri hatırlayamama sık görülebiliyor. Bu durum birçok kişi tarafından doğrudan unutkanlık olarak değerlendirilebiliyor.
Uzmanlar, hafıza sorunlarının ruhsal durumla ilişkili olabileceğini ve gerektiğinde psikolojik destek alınmasının önem taşıdığını belirtiyor.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Ara sıra yaşanan unutkanlık çoğu zaman ciddi bir sağlık sorununa işaret etmese de, sık tekrar eden, iş yaşamını veya günlük aktiviteleri etkileyen hafıza problemlerinin mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor.
Özellikle isimleri tamamen unutma, yakın geçmişte yaşanan olayları hatırlayamama, yön bulmakta zorlanma, konuşurken kelime bulamama veya davranış değişikliklerinin unutkanlığa eşlik etmesi durumunda nöroloji uzmanına başvurulması öneriliyor.
Hafızayı korumak için hangi alışkanlıklar önem taşıyor?
Uzmanlar; düzenli uyku, dengeli beslenme, fiziksel aktivite, zihni aktif tutan hobiler, kitap okuma, bulmaca çözme ve sosyal ilişkilerin sürdürülmesinin hafıza sağlığını desteklediğini belirtiyor. Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınılması, kronik hastalıkların kontrol altında tutulması ve düzenli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesi de bilişsel fonksiyonların korunmasına katkı sağlıyor.
Erkeklerde unutkanlık her zaman yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilmemeli. Uzun süre devam eden veya giderek artan hafıza sorunlarında erken tanı, altta yatan nedenin belirlenmesi ve uygun tedaviye başlanması açısından büyük önem taşıyor.
