DEVA Partili Elif Esen’den orman yangınları hakkında soru önergesi: Elektrik hatları, müdahale kapasitesi ve kayıp veriler açıklanacak mı?
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, orman yangınlarına ilişkin hem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na hem de Tarım ve Orman Bakanlığı’na iki ayrı yazılı soru önergesi verdi.
Esen, özellikle elektrik iletim ve dağıtım hatlarından kaynaklanan yangınlar, müdahale kapasitesi, kamu kaynaklarının kullanımı ve veri şeffaflığı konularında kapsamlı sorular yöneltti.
Elektrik hatları yangınların gizli nedeni mi?
Esen’in Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na yönelttiği önergede, son yıllarda artan yangınlarda elektrik altyapısının rolüne dikkat çekildi. Daha önce verilen önergelerde ayrıntılı veri paylaşılmadığını hatırlatan Esen, yangınların kaynağına dair net ve denetlenebilir bilgi talep etti.
“Elektrik altyapısı denetlenmeden yangınları önleyemezsiniz”
Esen, bakım eksikliği, hat temizliği ve şirket sorumluluğuna dair verilerin açıklanması gerektiğini vurguladı: “Yangınların nedeni bilinmeden önlenmesi mümkün değil. Şirketler sorumluysa bu ortaya konulmalı, kamu denetimi varsa şeffaf olmalıdır.”
Yangınlarla mücadelede veri neden saklanıyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı’na yöneltilen önergede ise yangınlara müdahale süresi, hava araçları, personel durumu ve yangın nedenlerine ilişkin kapsamlı veri talep edildi. Esen, bazı önergelerin yanıtsız bırakıldığına, bazılarının ise gecikmeli yanıtlandığına dikkat çekti.
“Veri yoksa, hesap da yoktur”
“Kaç yangın çıktı, ne kadar sürede müdahale edildi, hangi araçlar kullanıldı, ne kadar kaynak harcandı… Bunları bilmiyorsak, aslında hiçbir şeyi bilmiyoruz demektir.”
Kamu kaynakları kullanılıyor ama sonuç nerede?
Sayıştay bulgularına da işaret eden Esen, yangınla mücadele için aktarılan kaynakların karşılığının net olmadığını belirtti: “Milyarlarca lira aktarılıyor ama envantere giren araç sayısı, kapasite artışı ve sahadaki karşılığı şeffaf değil.”
İki bakanlık arasında koordinasyon var mı?
Esen’in dikkat çektiği bir diğer kritik başlık ise iki bakanlık arasındaki veri paylaşımı oldu. Elektrik hatlarından kaynaklanan yangınlar için ortak bir veri sistemi veya erken uyarı mekanizmasının olup olmadığı da sorular arasında yer aldı.
Soru Önergesiyle Ne Talep Edildi?
Elif Esen’in iki ayrı bakanlığa sunduğu yazılı soru önergelerinde şu başlıklar yer aldı:
Elektrik Hatları ve Yangın İlişkisi (Enerji Bakanlığı)
- 2020–2025 arasında elektrik hatlarından kaynaklanan yangın sayısı ve il bazlı dağılımı
- Bu yangınlarda yanan alan miktarı
- Sorumlu şirketler ve şirket bazlı dağılım
- Uygulanan idari yaptırımlar ve ceza tutarları
- Yangın nedenlerinin teknik dağılımı (bakım, izolasyon, ağaç teması vb.)
- Denetim sıklığı ve yapılan kontrol sayısı
- Altyapı iyileştirme yatırımları
- İki bakanlık arasında veri paylaşım sistemi olup olmadığı
- Yangın riskine karşı ulusal eylem planı
Yangın Yönetimi ve Müdahale Kapasitesi (Tarım ve Orman Bakanlığı)
- 2020–2025 yıllarında yangın sayısı, yanan alan ve il bazlı dağılım
- Müdahale süreleri ve yangın yönetim verileri
- Hava araçları, ekipman ve mülkiyet yapısı
- Kiralama ihaleleri ve sözleşme detayları
- Savunma Sanayi Destekleme Fonu’ndan aktarılan kaynaklar ve karşılığı
- Yangınlarda görev alan personel sayısı, yaralanma ve ölüm verileri
- Yangın nedenlerinin dağılımı
- Yangın riski yüksek alanlardaki bakım ve önleyici çalışmalar
- Orman alanlarında verilen maden, enerji ve imar izinleri
- Yangın sonrası rehabilitasyon ve restorasyon verileri
- Risk haritaları ve erken uyarı sistemleri
- Yanıtlanmayan önergeler için idari düzenleme yapılıp yapılmayacağı
