DEVA Partili Elif Esen’den MESEM’e çözümler: PDR norm kadroları, ulaşım hatları, bakanlıklar arası iş güvenliği yetki devri.
TBMM Genel Kurulu’nda Mesleki Eğitim Merkezleri’ne (MESEM) ilişkin konuşma yapan DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, sahadan edindikleri bulguların ciddi ihlallere işaret ettiğini belirterek, sistemin çocukların güvenliğini sağlayacak şekilde acilen yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
“Çocukları koruyalım derken sömürünün parçası yapamayız”
Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu kapsamında gerçekleştirilen MESEM ziyaretine değinen Esen, öğrenciler, öğretmenler ve yöneticilerle yapılan görüşmelerin ardından önemli tespitlere ulaştıklarını ifade etti. Esen, “MESEM doğru kurgulandığında çocukları hayata hazırlayan bir model olabilir. Ama bugün geldiğimiz noktada, çocukları koruyalım derken onları sömürünün parçası hâline getiren bir tabloyla karşı karşıyayız” dedi.
Denetim eksikliği: “Sadece fiziksel değil, psikolojik güvenlik de yok”
Esen, MESEM kapsamındaki işletmelerin denetimine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu: “Çalışma Bakanlığı uhdesindeki işletmelerin iş sağlığı ve güvenliği bakımından, ama daha da önemlisi çocuklara uygunluk açısından yeterince denetlenmediğini gördük. Bu nedenle yalnızca fiziksel güvenliği değil; sosyal, bilişsel ve psikolojik güvenliği kapsayan bir denetim sistemi kurulmalı. Millî Eğitim Bakanlığına yetki devri ya da güçlü bir koordinasyon şarttır.”
“Gece 2’ye kadar çalıştırılan çocuklar var”
Sahadan gelen en çarpıcı bulguların çalışma koşulları olduğunu vurgulayan Esen, mevcut uygulamaların hukuka ve insan onuruna aykırı olduğunu söyledi: “İşletme talebi ve aile izinleriyle çocukların gece 2’ye kadar çalıştırıldığı anlatılıyor. Dört gün iş bir gün okul sistemi fiilen altı gün işe, bir gün okula dönüşmüş durumda. Bu çocukların dinlenmeye, sosyalleşmeye, nefes almaya vakti yok. Bu eğitim değil, açıkça sömürüdür.” Esen, bu durumun Türkiye’nin taraf olduğu ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) kararlarına aykırı olduğunu belirtti.
Ulaşım ve güvenlik sorunu: “Çocuklar riskli bölgelere gidiyor”
MESEM öğrencilerinin ulaşım koşullarının da ciddi riskler barındırdığını ifade eden Esen, çocukların yaşlarına uygun olmayan ve güvenli olmayan bölgelere gitmek zorunda kaldığını söyledi. “MESEM öğrencileri için özel ring seferleri oluşturulmalı, belediyelerle koordinasyon sağlanmalı. Bu bir tercih değil, zorunluluktur.”
Öğretmenler ve özel eğitim öğrencileri sistemde yalnız
Koordinatör öğretmenlerin ağır yük altında çalıştığını belirten Esen, öğretmenlerin kendi imkânlarıyla yüzlerce kilometre yol yaptığını ve bunun sürdürülebilir olmadığını vurguladı. Özel eğitim öğrencilerinin ise sistem içinde görünmez hâlde olduğuna dikkat çekerek, “Doğru eşleştirme yapılmadığı için bu çocuklar riskli işlere yönlendirilebiliyor. Bu da ciddi kazalara hatta ölümlere yol açabiliyor” dedi.
“MESEM’lere acilen psikolojik danışman atanmalı”
Esen, sistemin en büyük eksiklerinden birinin rehberlik ve psikolojik destek olduğunu belirterek şu çağrıyı yaptı: “Bin öğrencili okula iki rehber öğretmen vererek bu süreci yönetmesini beklemek gerçekçi değil. MESEM’lerde en az 75 öğrenciye 1 PDR öğretmeni olacak şekilde acil atama yapılmalı.”
“Üretimin bedeli çocukların hayatı olamaz”
Konuşmasını güçlü bir çağrıyla tamamlayan Esen, MESEM modeline tamamen karşı olmadıklarını ancak mevcut hâlinin kabul edilemez olduğunu ifade etti: “MESEM önemli bir model olabilir ama çocukları sömürünün parçası yapan bir düzene ‘eyvallah’ diyemeyiz. Sistem acilen güncellenmeli, denetim ve destek mekanizmaları güçlendirilmelidir. Üretimi artırmak önemli olabilir; ama bedeli çocuğun canı, onuru ve geleceği olamaz.”
