Dünyada giderek artan yaşlı nüfusa bağlı olarak her 3 saniyede bir kişiye alzheimer tanısı konuluyor. Alzheimer’ın temelde genetik nedenlerle ortaya çıktığını belirten Özel Sağlık Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Atilla Kara, bu hastalığın kan testiyle birlikte erken dönemde tespit edilebildiğini söyledi. Toplumumuzda görülme sıklığı artan alzheimerın tedavisinin bulunmadığını dile getiren Kara, ancak etkilerinin geciktirilebileceğini kaydetti.
“Alzheimer aileden kalıtımı olan, genetik bir hastalıktır,” diyen Nöroloji Uzmanı Dr. Atilla Kara sözlerine şöyle devam etti: “Genetik incelemelerle erken dönemde de tespit edilebilir. Alzheimer genellikle beynin gelişmiş bir bölgesi olan kortekste ortaya çıkıyor. Zamanla kortekste bir tahribat olursa hastanın bilişsel becerilerinin yanı sıra; yürüme ve konuşması da etkileniyor. Bir süre sonra yatağa bağımlı hale geliyor. Bu nedenle de gelişen enfeksiyonlar hayat kaybına neden oluyor. Tanıda klasik muayene ve mental testler uygulanıyor. Burada aileyle görüşülmesi de önemli. Eğer bir kişi aynı şeyleri defalarca soruyorsa, anlattığı şeyleri tekrarlıyorsa, zaman, mekan ve kişileri karıştırıyorsa mutlaka bir uzman hekime muayene olmalıdır. Dünyada her 3 saniyede bir kişiye alzheimer tanısı konuluyor. 65 yaşlarında bu oran yüzde 5 iken; 80’li yaşlarda yüzde 30 – 50 seviyesine yükseliyor. Eğer alzheimer geç dönemde tespit edilirse, hasta 3 ila 5 yıl arasında yatağa bağımlı hale gelebilir; erken tespit edildiğinde bu süre 20 yıla kadar uzatılabilir.”
HEM BEDENİ, HEM DE ZİHNİ ÇALIŞTIRIN
Alzheimer’ın etkilerini geciktirmek için alınacak önlemler hakkında bilgi veren Kara, “Öncelikle herkesin damar sağlığına dikkat etmesi gerekiyor. Şeker ve tansiyon hastalığından korunmak, doğru beslenmek, fiziksel egzersizler yapmak, erken emekli olmamak ve zihnini çalıştırmak hastalığı geciktiren etkenlerdir. Sigara ve alkolden uzak durmak da önemlidir. Yeni bir beceri, yabancı dil, yeni bir oyun öğrenmek hastalığı geciktirebiliyor. Sözel bulmacalardan ziyade rakamsal bulmacalar mesela sudoku daha iyi geliyor. Çünkü rakamsal bulmacalar beynin daha iyi işlemesini sağlıyor.” diye konuştu.
ERKEN TANI, HASTALIĞIN İLERLEMESİNİ YAVAŞLATIYOR
Erken tanı için yapılan bazı kan tahlilleriyle alzheimer hastalığının daha unutkanlık başlamadan tespit edilebildiğini belirten Uzm. Dr. Atilla Kara, şunları söyledi: “Erken başlanan tedavi, hastalığın hem ortaya çıkışını, hem de ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Hastalık ilerledikten sonra ilaçların yararı çok daha az oluyor. Bu nedenle ailesinde alzheimer öyküsü bulunanların bu testi yapmaları önemli. Alzheimer olan bir kişiye refakat eden aile bireylerine de büyük görevler düşüyor. Kişi bazı öz bakımlarını yapamadığı gibi evde kesici, delici, yanıcı bir takım aletlerden ve pencerelerden uzak tutulmalı. Mesela ocağı açık unutma ve yangına sebep olma, zehirlenme gibi olasılıklara karşı tedbir alınmalı. Bu nedenle ailenin bu konuda bilinçlenmesi ve ihtiyaç durumunda psikolojik destek alması da gerekiyor.”
