Türkiye’de en fazla orman yangını riski olan 5 şehirden Bursa'da, yangın gözetleme kulelerinde görev yapan çiftler, 24 saat dönüşümlü olarak nöbet tutup gözetleme yapıyor.
Mustafakemalpaşa ilçesi Kocadağ Yangın Gözetleme Kulesi’nde görevli Ayşe (47) ve İlyas Kaya (47) çifti, Mustafakemalpaşa, Orhaneli ve Balıkesir’in Susurluk ilçesindeki ormanları gözetliyor. 3 çocuğunu da kulede büyüttüklerini söyleyen Ayşe Kaya, kendisinin gündüz, eşinin ise geceleri nöbet tuttuğunu belirtti.
Son yıllarda özellikle Marmara, Ege ve Akdeniz bölgeleri başta olmak üzere Türkiye genelinde çıkan orman yangınları, insanların yanı sıra diğer canlıların yaşam alanları ve ekosistemi olumsuz etkiliyor. Yangınlara karşı alınan önlemler kapsamında orman yangını gözetleme kulesi sayısı ise her yıl artıyor. Yangınlara erken müdahalenin önemli bileşenlerinden olan gözetleme kuleleri, 2016 yılından itibaren akıllı sistemlerle donatılmaya başlandı. Son teknoloji dron ve kameraların kullanıldığı akıllı kule sayısı her geçen yıl arttı ve bu sene 194’e ulaştı.
Geleneksel yöntemlerle ormanların izlendiği 582 kulede ise orman işçileri görev yapıyor.
Mayıs Ayı İtibarıyla Kuledeler
Orman işçileri olası yangınlara karşı mayıs ayından itibaren riskli noktalardaki kulelerde yaşamlarını sürdürüp, bölgeyi izliyor. Çoğu eş olan ve dönüşümlü nöbet tutan orman işçileri, gördükleri en küçük dumanı ekiplere bildirip, orman yangınlarına büyümeden müdahale edilmesini sağlıyor.
Türkiye'de en fazla orman yangını riski olan 5 şehirden Bursa'da da Ayşe-İlyas Kaya çifti de 17 yıldır Mustafakemalpaşa ilçesi Kocadağ Yangın Gözetleme Kulesi’nde gözcülük yapıyor. Kaya çifti, Mustafakemalpaşa, Orhaneli ve Balıkesir-Susurluk bölgelerini gözetleyip, olası yangınları da merkeze bildirip büyümesini engelliyor. Ayşe Kaya gündüzleri, İlyas Kaya da geceleri nöbet tutuyor.
Dede Mirası
Eşiyle dönüşümlü olarak gözcülük yaptığını anlatan İlyas Kaya, en tedirgin oldukları zamanların ise rüzgarlı havalar olduğunu söyledi. Mesleğinin dededen miras olduğunu belirten Kaya, “Tabii bizim gece gündüzümüz yok. 24 saat buradayız eşimle birlikte. Lodoslu havalarda, sıcak havalarda daha da dikkatli oluyoruz. Zaten biz çocukluğumuzdan beri gelip gidiyorduk buraya. Dedem de 26 yıl görev yaptı burada. Ben amcamdan devraldım. Amcam, babam hepsi ormancıydı. Eşimle dönüşümlü olarak görev yapıyoruz. Ben uykuda olduğum zaman zaten eşim bakıyor. O şekilde günümüz geçiyor, çocuklarımızla birlikte. Burada büyüdüler diyebilirim, oğlum var” dedi.
Gözetleme kulesini bir an bile boş bırakmadıklarını söyleyen Kaya, “Hastalık gibi acil durumlarda şeflerimize bilgi veriyoruz. Yerimize ekipten arkadaşlar geliyor veya eşimle dönüşümlü gidebiliyoruz. Zaten ben çoğu düğünlere falan gidemiyorum, eşim gidiyor, ikimiz birden olmuyor” diye konuştu.
Görevlerinin önemine dikkat çeken Kaya, “Biz yangını ne kadar erken görürsek o kadar daha az canlımız ölür, yeşil vatan mahvolmamış olur. Severek yapıyoruz. Çocukluğumuzdan beri geldiğimiz için seviyoruz işimizi. Ben işe girdim, eşim de sonra 1 yıl içinde girdi, yanıma. Bir de dönüşümlü olarak eşimle duruyoruz. Daha önce amcamla duruyorduk 1 yıl sonra eşim geldi. Eşimle birlikte 16 yıldır buradayız yani. Nasıl askerimiz hudutta görev yapıyorsa, biz de burada yeşil vatanı bekliyoruz. Bir nevi duman avcısıyız” dedi.
Telsizden Arkadaşlarımızın ‘Öleceğiz’ Anonsunu Unutamıyorum
Görev sırasında en korktuğu anları da paylaşan Kaya, şöyle konuştu:
“İleride Ömeraltı bölgemiz var, kızılçam bölgesi. Şefim, ‘Destek gelmezse ben bile yanabilirim’ dedi bana. Tabii o anda bir birkaç yerde yangınımız vardı aynı gün. Ama bütün köylerden kepçeler, hava araçlarımız yetişti. Hiç kimseye zarar gelmedi ama insan o zaman çok duygulanıyor. İşin başındaki şefin bile tehlikede olduğu zaman, düşün artık arkadaki arazözcüsü, dozercisi, kepçecisi, insan tabii o zaman kötü oluyor. Unutamadığım bir başka olay da Balıkesir bölgesinde ‘Öleceğiz’ diye anons geldi telsizden. Arkadaşlarımız alevler arasında sıkışmış. Allah'a şükür kurtardık ama telsizden o feryatlarını duyuyorsunuz. O çok etkiliyor.”
Yangın Demek, Savaş Demek
Yangınla mücadelenin aslında bir çeşit savaş olduğunu dile getiren Kaya, “Tabii ki yangın demek, savaş demek. Sadece biz değil, bütün vatandaşların dikkatli olması lazım. En ufak bir kıvılcım bile bir sürü cana, yeşil vatanımıza mal olabilir. Ormanlarımızı hep birlikte koruyalım. Biz ne kadar dikkat etsek de vatandaşlarımız da gördükleri zaman ihbar edebilirler, ateş yakmayabilirler. Hep birlikte yeşil vatanı savunacağız. Biz çocuklarımıza da geleceğimize de güzel bir miras bırakalım. Yeşil vatan, temiz hava. Geleceğimize, çocuklarımıza güzel bir miras olur” diye konuştu.
Bir Ağaç, Bir Nefes Demek
Ayşe Kaya da “Gündüz ben bekliyorum, eşim gece bekliyor. Ben kadın olduğum için eşim gece nöbetinde. Gündüz nöbetinde benim. 7/24 burada her tarafı gözetliyoruz. Ufak bir duman gördüğümüzde merkeze bildirip araçlarımızı çıkarıyoruz. Ne kadar çabuk görürsek o kadar daha ormanlarımız yanmaz diye 7/24 gözetliyoruz” dedi.
Vatandaşlara dikkatli olmaları çağrısında bulunan Kaya, “Bir ağaç, bir nefes. Ne kadar bir ağacı, içindeki böceği, hayvanı kurtarabilirsek ne kadar erken görebilirsek ne kadar kollayabilirsek o kadar daha iyi. Buna herkesin dikkat etmesi lazım. Bir ağaç, bir nefes demek. Havaların sıcaklığından dolayı sigara izmaritidir, piknik ateşidir bunlar çok riskli. Ormana girerken hepimiz dikkat edelim, hep birlikte. Bizler yazın 4 ayı burada evimizden uzaktayız. Biz severek yapıyoruz işimizi. 7/24 buradayız, gecemiz, gündüzümüz yok. Bizler ne kadar dikkat etsek de ricamız herkesin dikkat etmesi. Bizim çocuklarımıza kalacak bu vatan, bu orman. Hepimiz el birliğiyle korursak, dikkat edersek daha iyi olur” ifadelerini kullandı.
