Bursa’da Nilüfer Belediyesi tarafından 2018 yılında hizmete açılan Nilüfer Belediyesi Edebiyat Müzesi, 240 edebiyatçıya ait eşyalar, el yazmaları ve ilk basım kitaplarla Türkiye’nin birden çok yazara adanmış ilk ve tek edebiyat müzesi olma özelliğini taşıyor.
Müzede, Yaşar Kemal’in şapkasından, Adalet Ağaoğlu’nun hiç basılmamış kitabının eskizine kadar birçok nadide eser, edebiyat tutkunlarıyla buluşuyor. Edebiyatçıların birbirlerine yazdıkları özel mektuplar ile daktiloların da sergilendiği müzenin arşivinde 2 bin 500 adet belge ve fotoğraf bulunuyor.
Kentte Nilüfer Belediyesi tarafından Gümüştepe Mahallesi’nde (Misi) restore edilen 2 katlı tarihi binada 2018 yılında hizmete açılan Nilüfer Belediyesi Edebiyat Müzesi, Türk edebiyatına geniş bir çerçeveden bakan anlayışı, kapsamı, koleksiyonundaki yüzlerce yazara ait parçayla Türkiye’de alanındaki ilk ve tek müze olma özelliğini taşıyor. Behçet Necatgil’in el yazması şiiri, Yaşar Kemal’in şapkası, el yazmaları, Nazım Hikmet’in el yazması ve Sofya baskısı kitapları, Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın gözlüğü, kalemi, çalar saati, Adalet Ağaoğlu’nun hiç basılmamış kitabının eskizi gibi çok sayıda değerli yazara ait kişisel eşya ve eserler bu müzede yer alıyor. Müzenin mektup odasında Cemal Süreya’dan Rıfat Ilgaz’a, Attila İlhan’dan Halet Çambel’e pek çok yazarın 50 el yazması mektubu orijinal olarak ve toplamda 800 el yazması mektup da dijital olarak sergileniyor.
MÜZEDEKİ EN ESKİ ESER, 1887 YILINA AİT NİLÜFER DERGİSİ
Edebiyatçıların birbirlerine yazdıkları özel mektuplar ile daktilolarının da bulunduğu müzenin üst katındaki ana sergi alanının 1 salon ve 3 odadan oluştuğunu belirten Nilüfer Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü Müzeler, Kültürel Miras ve Turizm Hizmetleri Büro Sorumlusu Sanat Tarihçisi Evrim Gülay Güleç, “Bu alanda 240 edebiyatçıya, şaire ve yazara ev sahipliği yapıyoruz. Talat Sait Halman, Hıfzı Topuz, Aziz Nesin, Yaşar Kemal ve Didem Madak gibi çok önemli isimlerin kendi el yazılarıyla yazılmış kitap eskizleri, kalem, gözlük, pipo ve daktilo gibi kişisel eşyaları sergileniyor. Nadir eserler bölümümüzde birçok edebiyatçı ve şaire ait ilk basım kitaplar var. Müzedeki en eski eser ise 1887 yılında basılan ve aynı zamanda Bursa’da yayımlanan ilk kültür-sanat dergisi olan Nilüfer Dergisi” dedi.
9 AYDA 18 BİN ZİYARETÇİ AĞIRLADI
Müzenin sene başından bu yana 18 bin ziyaretçiyi ağırladığını söyleyen Evrim Gülay Güleç, Türkiye’de genellikle şair veya yazarlara adanmış bireysel müzeler bulunduğunu ya da sanatçıların yaşadığı evlerin müzeye çevrildiğini ancak bu müzenin birden çok yazara ve şaire ev sahipliği yaptığı için Türkiye’de ilk ve tek olma özelliği taşıdığını dile getirdi. Mektup ve daktilo odalarının müzenin en çok ilgi gören alanları olduğunu söyleyen Güleç, “Mektup odamızda edebiyatçıların birbirlerine yazdıkları özel mektuplar bulunuyor. Daktilo odasında ise Oya Uysal, Talat Sait Halman ve Hıfzı Topuz gibi birbirinden kıymetli sanatçılarımıza ait daktilolar yer alıyor” dedi.
‘NADİDE ESERLER VAR’
Ziyaretçilerin müzede başka hiçbir yerde bulamayacakları eserleri görme şansı yakaladığını vurgulayan Evrim Gülay Güleç, “Müzemizde oldukça nadide eserler var. Örneğin Adalet Ağaoğlu’nun ‘Mahcup Kadavra’ adlı hiç basılmamış kitabının eskizini ziyaretçilerimiz burada görebilirler. Didem Madak’a ait, İnkılap Kitabevi’nin verdiği oldukça önemli bir ödül de yine müzemizde yer alıyor. Şair ve yazarlara ait özel eşyalar kapsamında Yaşar Kemal’in şapkasını ve ‘Ortadirek’ ile ‘İnce Memed’ gibi kült eserlerin ilk basımlarını da sergiliyoruz” diye konuştu.
2 BİN 500 BELGELİK ARŞİV BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ’NDE KATALOGLANDI
Müzenin alt katının her 6 ayda bir değişen tematik sergilere ayrıldığını ve daha önce Ahmet Erhan sergisine ev sahipliği yaptıklarını söyleyen Güleç, 19 Eylül’de açılan ve yazar/editör Cengiz Hakkı Zariç’in küratörlüğünü üstlendiği ‘Bir Kalem Çok Hayat’ sergisinin 10 Mart’a kadar ziyarete açık olacağını belirtti. Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM) üyesi olan ve Tarihi Kentler Birliği tarafından ‘Müze Özendirme Ödülü’ne layık görülen müzenin ciddi bir hafıza barındırdığını kaydeden Güleç, “Müzemizde 240 sanatçıya ait toplam 500 adet eser sergileniyor. Bunun yanı sıra Edebiyat Müzesi arşivinde 2 bin 500 adet belge ve fotoğraf bulunuyor. Bu dokümanların kataloglama çalışmaları ise Boğaziçi Üniversitesi Arşiv ve Dokümantasyon Merkezi’nde titizlikle yapıldı” dedi.
