Eski Yunan’da ‘Baros’ ağır, ‘İatros’ ise doktor anlamına gelmektedir. Bariatrik kelimesi bu köklerden türemiştir.
Obezitenin tedavisi amacıyla ilk cerrahi girişim 1954 yılında Kremen ve ark. tarafından gerçekleştirilmiş olan jejunoileal bypass operasyonudur. Bariyatrik cerrahi (BC) obezitenin etkili bir tedavi yöntemidir. Bariatrik cerrahi ile obezitenin tedavi edilmesi obeziteyle ilişkili birçok metabolik problemin de iyileşmesini sağlamaktadır.
• BKİ ≥ 40 kg/m2 olması
• BKİ ≥ 35 kg/m2 olması ve en az bir komorbiditenin eşlik etmesi durumlarında cerrahi girişime başvurabilir.
Kullanılan cerrahi yöntemler 3 ana başlıkta toplanmıştır.
1-Emilim Bozucu Yöntemler; Emilimin aktif olduğu ince barsak uzunluğunu kısaltarak, absorbsiyon yapılan alanın bypass edilmesi ve/veya emilimde rol oynayan biliopankreatik salgılarla karşılaşmayı engelleyerek kilo kaybına yol açan ameliyatlardır.
2-Alımı Kısıtlayıcı Yöntemler (hacim küçültücü); Mide hacmini küçültüp gıda alımını azaltarak kilo kaybı sağlayan ameliyatlardır. İnce barsağın absorbsiyon fonksiyonunda değişiklik olmaz.
3-Kombine Yöntemler; İlk iki yöntemin (emilim bozucu + alımı kısıtlayıcı) kombine edilmesiyle geliştirilen yöntemlerdir. Her iki etkiden de yararlanılır.
Preop Beslenme:
Berrak sıvı diyeti ameliyat sonrası ilk 2 gün verilen bir diyettir. Bu süreçte et-tavuk suyu, şekersiz ve gazsız içecekler , doktorun yönlendirmiş olduğu protein takviyeleri önerilir. Salçalı ve katı besinler yasaktır.
Sıvılar her saat başı ya da 2 saatte bir 30 cc olacak şekilde gün içine yayılarak tüketilmelidir. Berrak sıvı diyetinden sonra tam sıvı diyetine devam edilmelidir. Ek olarak bu süreçte süt, süt ürünleri ve süt alternatifleri eklenilebilir.
Tam sıvı diyet bir hafta kadar uygulanmaktadır. 1800 ml sıvı ve 60-80 gr arasında protein alınmalıdır. Bundan sonraki süreçte 2 hafta kadar püre diyet kullanılmaktadır. Seçilen besinin içeriği protein yönünden zengin olmalıdır. Öğün sırasında sıvı alınmaktan kaçınılmalı, besin alımından yarım saat sonra sıvı tüketilmelidir.
Yumuşak diyet katı diyete geçmeden önce alışma süresidir. Bu süreçte ise iyi pişmiş ve yumuşak sebzeler, iyi kıyılmış et-balık-yumurta, kremasız çorbalar tüketilebilir, protein desteği azaltılmaya başlanır. Yasaklar arasında ise yağlı süt ve süt ürünleri, kafeinli -gazlı – şekerli içecekler, tatlılar, sert kabuklu meyveler ve beyaz ekmek sıralayabiliriz.
Katı diyet ise hasta acıktığı ve daha çok besini tolere edip tükettiği zaman başlayıp yaşam boyu süren bir diyettir. Sıvı ile katı birlikte tüketildiği zaman kusmaya neden olabildiğince ara verilerek tüketilmeli. Katı diyete direk çiğ besinlerden başlanılmamalıdır.
KAYNAKÇA: Karaca, Gözde & Önal, Hülya Yılmaz. Bariatrik Cerrahi Sonrası Beslenme Önerileri.
