Vitaminler vücudumuzda büyüme, gelişme, enerji kullanımı ile yeni hücre ve dokuların yapımında gerekli olan bileşiklerdir.B12 vitamini veya kobalamin suda çözünen ve metabolik süreçlerde kullanılan çok önemli bir vitamindir.
Koenzim olarak görev yapar ve çeşitli metabolizma faaliyetlerini yürütür. Sinir dokusunu ve beyin fonksiyonlarını koruyucu özelliğe sahiptir. Kandaki kırmızı hücreleri ve DNA üretiminde rol alır. Sinir hücrelerinin etrafını saran ve sinir iletim hızı için çok önemli fonksiyonlara sahip olan myelin kılıflarının sentezinde görev alır ve elektriksel sinyal iletiminin hızını arttırır. Ayrıca: çinko ve magnezyum gibi birçok mineralin fonksiyonlarında etkilidir.
Sağlıklı bir insanın karaciğerinde yaklaşık 2 ve diğer vücut bölgelerinde ise 2 miligram olmak üzere toplamda 4 miligram civarında depolanır. İnsan vücudu tarafından üretilemeyen B12 vitamini, yediğimiz besinler aracılığıyla vücudumuza girer. Bitkisel besinlerde bulunmamaktadır sadece hayvansal ürünlerde bol miktarda bulunmaktadır.
Hayvansal ürünlerde olup bitkisel ürünlerde olmayan tek besin unsuru B12 vitamini olduğu belirtilmektedir. Vücuda yeterli miktarda B12 vitamininin alınamaması durumunda B12 vitamini eksikliği ortaya çıkar. Hamsi, uskumru, somon, sardalya gibi balıklar, yumurta, süt ve süt ürünleri (kefir, yoğurt, peynir) ile kırmızı et ve karaciğer iyi birer B12 kaynağıdır. Katı bir vejetaryen veya vegan diyet uygulayan kişiler takviye B12 vitamini almalıdırlar.Çölyak veya Crohn hastalığı gibi besin emilimini azaltan hastalıklarda B12 eksikliğine sebep olmaktadırlar. Kan testinde vitamin B12 düzeyi 200 pg/mL- 800 pg/mL aralığında olmalıdır.
Bu vitaminin eksikliğinin belirtileri rahatsızlık ciddi boyutlara ulaşana kadar kendini belli etmeyebilir. Semptomların genelde yavaş yavaş ortaya çıkar ve zamanla yoğunlaşabilir.
B12 eksikliğinden en çok sinir sistemi ve özellikle beyin fonksiyonları etkilenir. Unutkanlık, konsantrasyon eksikliği, ağızda aftlar, el ve ayakta uyuşma en sık gözlenen durumlardır. Eğer eksiklik uzun süre devam ederse depresyon, duygu durum bozukluğu, halüsünasyonlar ve psikotik bozukluklar gibi ağır durumlar ile karşılaşmaktayız.
Subakut kombine dejenerasyon omurilikte dejenerasyon ve hücre kaybı ile karakterize vitamin B12 eksikliğine bağlı gelişen çok ciddi bir komplikasyondur. Bu hastalıkta uyuşukluk, halisünasyonlar, halsizlik, dengesizlik, güç kaybı ve yürüme güçlüğü gözlenir. Erken tanı ve tedavi ile hastalık tedavi edilebilir.
Sonuç olarak; vitamin B12 çok değerli bir vitamin olup eksikliğinde ciddi rahatsızlıklar gözlenir.
Sağlıklı günlere…
