Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, ‘yeşil altın’ olarak bilinen Antep fıstığında, iklim değişikliği ve ‘yok yılı’ nedeniyle rekolte düşüşü yaşandı.
Şahinbey Ziraat Odası Başkanı Ali Çolak, tarladan 28-33 lira arasında alınan ben fıstığın işlendikten sonra tüketiciye 120 liradan satıldığını söyledi. Çolak, bölgedeki fıstık fiyatlarının tüccarlar tarafından belirlendiğini, fahiş fiyatların önlenebilmesi için TMO’nun alım yapması gerektiğini belirtti.
Kentte iklim değişikliği ve ‘yok yılı’ nedeniyle Antep fıstığında rekolte düşüşü yaşandı. 42 milyon fıstık ağacının olduğu kentte, çiftçilerin topladığı boz fıstık tarlada 18-22 liradan, ben fıstık ise 28- 33 liradan alıcı buluyor. Ancak ben fıstık, tesislerde işlendikten sonra tüketiciye 120 liradan satılıyor.
Şahinbey Ziraat Odası Başkanı Ali Çolak, bu fiyatlandırmanın fahiş olduğunu ve işlenmiş fıstığın 70-80 lira arasında satılması gerektiğini belirtti. Çolak, “Boz fıstık, ilk hasat döneminde 18-22 lira arasında alıcılara satıldı. Ben fıstık olarak ise şu anda 28-33 lira arasında fiyatla alıcı bulmaktadır. Bu fiyattan satılan fıstık, az bir işlem gördükten sonra tüketicinin masasına 120 liradan ulaştı. Fiyatların bu denli yüksek olmaması lazım. Kuruduktan sonra fıstıkta ister istemez kilogram olarak azalmalar oluyor. Kuruması ve kabuğunun çıkmasıyla yüzde 40 ile 60 arasında ağırlığını kaybeden fıstık ortalama 70-80 lira gibi bir fiyattan satılması gerekirken, bu rakam 120 liraları görüyor” diye konuştu.
‘REKOLTE GEÇMİŞTEKİ YOK YILLARINDAN DAHA AŞAĞIDA’
Çolak, bu yılın çiftçiler arasında ürün azlığı nedeniyle yok yılı olarak kabul edildiğini, ancak diğer yok yıllarından farklı olarak kurak iklim nedeniyle rekoltenin daha aşağı seviyelerde olduğunu belirtti. Fıstığın yok yıllarında yüzde 30-40 seviyelerinde hasadının yapıldığını ancak bu yıl hasatların yüzde 25 seviyelerine kadar düştüğü dile getiren Çolak, “Fıstıkta bu yıl yok yılını yaşıyoruz. Havaların bu yıl kurak gitmesinden dolayı iyice yok yılını yaşıyoruz. Normal yıllarda var yılında yüzde 80 hasat elde ediyorsak, yok yılında da yüzde 30-40 seviyelerinde yapardık. Bu sene hem yok yılı olması hem de aşırı kuraklık sebebiyle her yıldan daha düşük seviyede yüzde 25 seviyelerinde rekolte elde edeceğimizi öngörüyoruz” dedi.
‘FISTIK İÇİN TABAN FİYAT BELİRLENSİN’
Antep fıstığında da fındık ve çay gibi taban fiyat belirlenmesi gerektiğini belirten Çolak, şunları söyledi:
“Çiftçinin elinde alternatifi olmuş olsa, TMO alım yapıp fiyatlara müdahale yapmış olsa tüccarlar alım fiyatlarını yükseltir. Ancak taban fiyatı olmaması nedeniyle tüccarlar, bir araya gelerek fıstığın kilogram fiyatını belirliyor. Tüccarların bu girişimi sonrası çiftçi, belirlenen fiyata fıstığını satmaya eli mahkum kalıyor.”
