Narsist kişilik bozukluğu, aşırı benmerkezcilik, kendini beğenmişlik ve başkalarının duygularını umursamama gibi özellikleri olan kişileri tanımlamak için kullanılır.
Bu kişiler genellikle kendilerini sürekli övmeye ihtiyaç duyarlar ve diğer insanları kendilerine hayranlıkla bakmaya zorlayabilirler. Narsistlerin ilişkileri genellikle yüzeyseldir ve diğer insanları kendi çıkarları doğrultusunda kullanırlar.
Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler;
- Kendini eleştirilerin üstünde görür
- Manipüle edici davranışlar sergiler
- Diğer bireyleri kendi kazanımları için kullanır.
- Kendisiyle aynı statüye sahip insanlarla arkadaşlık kurmak ister. Fakat bu gerçekleştiğinde bile önde olma dürtüsü ile çevresiyle yarış halinde olur
- Kendi yetenek ve başarılarını abartıp, üstün görür.
- Sürekli haklı çıkacağı ortamları yaratıp onaylanmak ister
- Sürekli övgü bekler ve bunun için baskı ortamı kurar
- Diğer insanları kendinden daha yeteneksiz, daha başarısız, daha az zeki ve daha az güzel bulur.
- İnsanların kendine hizmet etme durumunda olduklarını varsayar.
- Kendisini toplumun parçası olarak görse de bu toplumun içerisinde özel muameleyi hak ettiğini düşünüp, o toplumun en üstündeki kişi olduğunu iddia eder
- Başkaları üzerinden var olur.
- Genellikle bu bozukluğun temelinde çocuklukta yaşanılan değersizlik ve sevgisizlik gibi kavramlar vardır.
- Ne kadar dışarıya özgüven sahibi gözükse de, içinde kendine güven kavramı kırılgandır ve bunu göstermek en büyük korkusudur.
İki tür narsisizm vardır: büyüklenmeci (açık) ve savunmasız (gizli). Büyüklenmeci narsisizm, dışa dönüklük, kendine güven, dikkat arama ve saldırganlık ile kendini gösterir. Savunmasız narsisizm, içe dönüklük, yüksek hassasiyet, olumsuz duygular ve sürekli tanınma ve güvence ihtiyacı ile karakterizedir. Narsistik kişilik bozukluğunun tüm biçimlerinin birleştirici teması, kişinin düşüncelerinin ve eylemlerinin onları diğerlerinden ayırdığı inancı olan kendini geliştirmedir.
Araştırmalar, anti sosyal kişilik bozukluğu, paranoid kişilik bozukluğu ve madde kullanım bozukluklarının büyüklenmeci narsisizm ile daha sık örtüşme eğilimindeyken, depresyon, kaygı ve kendine zarar vermenin savunmasız narsisizm ile birlikte ortaya çıkma eğiliminde olduğunu öne sürüyor.
Narsistik kişilik bozukluğu olan kişiler psikolojik yardıma ihtiyaç duyduklarını hissettiklerinde en kısa sürede bir psikolog veya psikiyatristten yardım almalıdır. Narsistik kişilik bozukluğu teşhisi alan kişilere, psikolog veya psikiyatrist tarafından uygun görülen terapi yöntemleri uygulanır. Terapi uygulayacak kişinin o terapinin eğitimini özel olarak almış olması gerekir. Narsistik kişilik bozukluğunun tedavisi kişinin sosyal hayatı, aile hayatı, ikili ilişkileri ve iş hayatının olumsuz etkilenmemesi açısından son derece önemlidir. Bu tarz kişilik bozukluğu hastalıkları, genellikle terapi ve davranışsal tedavi yöntemleri gibi geniş bir zaman isteyen yöntemlerle tedavi edilir.
Narsist karşısındaki insanları çeşitli manipülasyon yöntemleri ile kullanabileceğinin farkındadır. Bu yüzden narsist, yakın ilişki kurduğu kişinin güven, sevgi ve saygı duygularını istismar etmekten çekinmeyecektir. Karşısındaki kişilerin temel duygularını sömürebilmek için bütün imkanlarını değerlendirecektir. Manipülasyonlarının temelinde de bazı yalanlar bulunmaktadır. Karşısındaki kişilere bu manipülasyonlarda başarılı olmak uğruna söylemeyeceği yalan yoktur.
Narsistik kişilik bozukluğu olan kişilerin en yaygın özellikleri.
- Cazibe ve baştan çıkarıcılık
- Çelişkili söylemler
- Kıskançlık
- Hatasını kabul etmeyi sistematik olarak reddetme
- Açık ve direk iletişim kurmaktan çekinme
- Söylenenleri yanlış anlama eğilimi
Karşısındakini belli etm Narsisti yok saymak = narsisti alt etmek
Karşı manipülasyon için kayıtsızlığı kullanın. Amaç daha fazla manipüle edilmenizi engellemek. Narsist bir kişiyi terk edebilmek ve onunla mücadele edebilmek için en akıllıca ve zararsız yöntem, kayıtsız kalmaktır.
Kayıtsız kalarak, narsist kişinin sizin zayıflıklarınızı görmesini engeller ve daha da fazla acı çektirmek için üzerinize gelmesini engellersiniz.
- Karşı manipülasyon için:
- Kısa ve hazır cümleler kullanın, hatta atasözleri ile cevap verin
- Ben yerine, öznesiz cümleler kullanın
- Gülümseyin
- Nazik olun
- Espriler yapın
- Tartışmaya girmeyineden değersizleştirme ve eleştirme
- Çatışma yaratma
Hélène Royer’e göre:
“Kurban, kendi değerleri ve becerilerini hatırlamalı, özsaygısını ve öz şefkatini geri kazanmaya çalışmalıdır. Bunu kabullenmek zordur ama, bir ilişkide kurban olarak anılıyorsanız, unutmayın ki narsist sapkın aslında hiçbir zaman sizi sevmemiştir.
