Birleşmiş Milletler’e bağlı BM Kadın organizasyonu, 2021’de cinsiyet eşitliği adına dünya genelindeki önemli kilometre taşlarını derledi.
BM Kadın, salgına karşı devam eden mücadelede ön saflarda yer alan kadınlardan, en yüksek siyasi makamlardaki kadınlara kadar cinsiyet klişelerini ortadan kaldıran kadınların başarılarını bir araya getirdi.
2021’in belli başlı cinsiyet eşitliği kilometre taşları;
HÜCRELERİ 75 BİN BİLİMSEL ÇALIŞMADA KULLANILDI
Dünya Sağlık Örgütü, 1951 yılında rahim ağzı kanserinden ölen Henrietta Lacks’i 2021 yılında onurlandırdı. Lacks’ten 1951 yılında alınan hücreler, dünya çapında dağılıp “HeLa” hücreleri olarak yaklaşık 75 bin bilimsel çalışmada kullanıldı. “HeLa” hücreleri çocuk felci aşıları, HIV/AIDS ilaçları, tüp bebek araştırmaları ve hayati araştırmalardaki atılımlar dahil olmak üzere tıpta ilerlemelerin önünü açtı.
KADINLAR, SİYASET VE POLİTİKANIN EN ÜST SEVİYELERİNE ULAŞTI
8 ülkede hükümetin başına ilk defa kadınlar geçti. Kaja Kallas, Ocak ayında Estonya’nın ilk kadın Başbakanı olarak göreve başlarken Samia Suluhu Hassan, Mart ayında Tanzanya’nın ilk kadın Cumhurbaşkanı oldu. Fiamē Naomi Mata’afa, Mayıs ayında Samoa Başbakanı seçilirken Robinah Nabbanja Haziran ayında Uganda Başbakanı rolüne aday gösterildi.
Arap dünyasında Tunus halkı, Eylül ayında Najla Bouden Romdhane’yi Başbakan yaparak bir ilke imza attı. Barbados Ekim 2021’de Sandra Mason’u ülkenin hem ilk devlet başkanı hem de ilk kadın devlet başkanı olarak seçti.
Arnavutluk yüzde 70’lik kadın kabinesiyle dünya rekoru kırdı, Almanya ilk cinsiyet eşitliğine sahip kabinesine kavuştu. Irak ve Kosova parlamento için cinsiyet kotalarını aştı. Ocak ayında Kamala Harris, Amerika Birleşik Devletleri’nin ilk kadın Başkan Yardımcısı olarak göreve başladı.
DÜNYA TİCARETİ İLK DEFA BİR KADINA EMANET EDİLDİ
Ngozi Okonjo-Iweala, Dünya Ticaret Örgütü Genel Direktörü olarak göreve başladı ve kurumun 26 yıllık tarihinde bu pozisyonu elinde tutan ilk kadın ve ilk Afrikalı oldu. İlklere alışık olan Okonjo-Iweala, Nijerya’nın Maliye Bakanı ve Dışişleri Bakanı olarak görev yapan ilk kadın olmuştu. ABD’nin sahip olduğu elektronik borsa olan NASDAQ aracılığıyla halka açık olarak işlem gören yaklaşık 3 bin şirketin yönetim kurullarında en az bir kadın olması için yeni bir yönetmelik kabul edildi.
YASALARLA EŞİTLİK ADINA ADIMLAR ATILDI
İspanya, faillere yönelik cezaları sertleştirme amaçlı bir hareketle ‘tüm rıza dışı cinsel ilişkiyi’ tecavüz olarak tanımlayan bir yasa tasarısını onayladı. Tasarı; ayrıca sokakta kadınlara yönelik tacizi ceza gerektiren suçlar arasına aldı ve iş yerindeki cinsel tacize ise hapis cezası getirdi. Lübnan, küçüklerin evliliğine ilişkin düzenlemeler dahil olmak üzere Aile Yasası değişikliğini onayladı. Buna göre 15 yaşından küçük çocukların evlenmesini yasaklandı.
ÖZLEM TÜRECİ VE KATALİN KARİKO BİLİMDE ÖNCÜ
Sağlık ve bakım çalışanları olarak kadınlar ve genç kızlar ön saflarda yer aldı, ancak kadınlar aynı zamanda bilimde de lider oldu. Genç Amika Chebrolu’nun SARS-CoV-2’nin spike proteinine seçici olarak bağlanmak ve virüsü engellemek için kurşun molekül üzerindeki araştırmasından, Kizzmekia Corbett, Katalin Karikó ve Özlem Türeci gibi bilim insanları salgınla savaşta öncülük etti.
