Bireysel özgürlük, eşit yurttaşlık ve hukukun üstünlüğünü birlikte ele alan cumhuriyetçi liberalizm, birey ile devlet arasındaki ilişkinin hangi ilkeler üzerine kurulması gerektiğine odaklanır.
Liberalizm, insanların çoğu tarafından yanlış anlaşılan ve sadece ekonomi temelinde olduğu sanılan ama aslında geniş bir perspektifte insanı merkeze alan, özgürlük üzerine kurulan siyasal ve felsefi bir dünya görüşüdür. En özet olarak devletin yetkilerinin hukukla sınırlandırılmasını, ekonomik, siyasal ve toplumsal özgürlüğü, özel mülkiyeti, hukukun üstünlüğünü ve serbest piyasa ekonomisi gibi ilke ve fikirleri savunur.
Cumhuriyetçi Liberalizm ise öne çıkan, ayrışan ve içinde bulunduğumuz yüzyılda önemini gittikçe daha da artıran liberal ve cumhuriyetçi düşünceleri harmanlayan, modern yönetişim sentezi bir yapı sunar.
Cumhuriyetçi Liberalizmi, bu yazıda ele alınan yaklaşım çerçevesinde ana hatlarıyla şöyle tanımlamak mümkün:
Güçler ayrılığı ilkesini, hukukun üstünlüğünü, bağımsız yargı ve ifade özgürlüğünü savunur.
Serbest piyasa ekonomisini savunmakla birlikte sosyal devlet anlayışını da göz ardı etmeyerek bireyin ekonomik ve sosyal gelişimine katkı sağlayacak devlet müdahalesini kabul eder ve içselleştirir.
Hukukun üstünlüğü, bireylerin eşit statü sahibi olabilme hakkı için son derece önemlidir. Aktif yurttaşlık katılımı ve yurttaşlık erdemi önemsenir; yurttaşların kamusal katılım hakkına sahip olması ve her bireyin eşit statü ve şartlarla benliğini oluşturup belirlemesi savunulur.
Çoğulculuk ve parlamenter yönetim, anayasal düzen, dengelenmiş güç, kurumsal dengeler, hesap verebilirlik, şeffaflık ve adil yönetim, halkın rızasına dayanan anayasal sınırlamalar, denge-denetleme mekanizmalarının varlığı, sosyal güvenlik ve özgür yaşam hakları, ülkede yaşayan her birey ve yurttaş için olmazsa olmaz güvenceler olarak görülür.
Her birey ve yurttaş, hiç kimsenin keyfî gücüne ve baskısına maruz kalmadan yaşama hakkına, ifade özgürlüğüne, bilgi edinme, kendini geliştirme ve yönetme hakkına sahiptir. Bu hakların anayasal ve demokratik güvencelerle korunması savunulur.
Cumhuriyetçi Liberalizmde belki de en dikkat çeken, ayrışan noktalardan biri özgürlük anlayışıdır. Özgürlük, bireyin istediğini yapabilmesinin veya yalnızca müdahaleye uğramamasının ötesinde, başkalarının keyfî ve denetlenemeyen gücüne bağımlı olmamasını gerektirir. Bu anlayış, baskıcı ve keyfî uygulamalara karşı hakların Anayasa ve kanunlarla korunmasını ve yurttaşların hukukun üstünlüğü çerçevesinde kamusal kararları sorgulama, bu kararlara itiraz etme ve hukuki başvuru yollarını kullanma hakkına sahip olmasını savunur.













