Anayasa Mahkemesi (AYM), iki lise öğrencisine verilen okul değiştirme disiplin cezaları nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Yüksek Mahkeme, ortaöğretimde disiplin yaptırımlarının kanuni dayanağına ilişkin değerlendirmede bulunurken, başvuruculara ayrı ayrı 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Karar, 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Anayasa Mahkemesinin 16 Eylül 2026 tarihinde verdiği 2024/68293 başvuru numaralı karar, öğrencilerin eğitim hakkı ve okul değiştirme disiplin cezalarının hukuki dayanağına ilişkin önemli değerlendirmeler içeriyor.
Mahkeme, iki öğrencinin yaptığı bireysel başvuruyu inceleyerek Anayasa’nın 42’nci maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
İki öğrenciye okul değiştirme cezası verilmişti
Başvuruya konu olayda, özel bir eğitim kurumunda öğrenim gören iki lise öğrencisine Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri kapsamında okul değiştirme disiplin cezası uygulandı.
Öğrenciler, söz konusu işlemlere karşı yargı yoluna başvurdu.
İdari yargı sürecinin ardından uyuşmazlık, eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine taşındı.
AYM eğitim hakkı yönünden değerlendirdi
Anayasa Mahkemesi, disiplin cezalarının öğrencilerin eğitim hayatına etkisini ve yaptırımların hukuki dayanağını değerlendirdi.
Yüksek Mahkeme, disiplin yaptırımlarının yalnızca yönetmelik hükümleri üzerinden düzenlenmesini, temel hak ve özgürlüklere müdahalede aranan kanunilik şartı kapsamında inceledi.
İnceleme sonucunda öğrencilerin eğitim hakkına yönelik müdahalenin kanunilik şartını karşılamadığına karar verdi.
Eğitim hakkının ihlal edildiğine hükmedildi
Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 42’nci maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Başvuruda ileri sürülen ayrımcılık yasağı ihlali iddiası ise açıkça dayanaktan yoksun bulunarak kabul edilemez sayıldı.
Yüksek Mahkeme, diğer ihlal iddialarının ayrıca incelenmesine gerek olmadığına hükmetti.
Öğrencilere 50’şer bin TL manevi tazminat
Kararda, eğitim hakkı ihlalinin sonuçlarının giderilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılması öngörüldü.
Ayrıca iki başvurucunun her birine 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verildi.
Böylece iki öğrenci için hükmedilen manevi tazminatların toplamı 100 bin TL oldu.
Okul değiştirme cezaları kaldırıldı mı?
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararı, tüm öğrenciler hakkında verilmiş okul değiştirme cezalarının kendiliğinden kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
Karar, somut başvuruda uygulanan disiplin yaptırımlarının eğitim hakkı bakımından Anayasa’ya uygunluğunu değerlendiriyor.
Benzer uyuşmazlıklarda somut olayın koşulları, yürürlükteki mevzuat ve ilgili yargı kararlarının dikkate alınması gerekiyor.
AYM’nin kararı, öğrencilerin eğitim hakkına müdahale oluşturan disiplin yaptırımlarında kanuni dayanağın önemini ortaya koyuyor.
