Yeni bir araştırma, Dünya’da oksijenleşme sürecine dair 2 milyar yıllık kimyasal izin yerel magma hareketlerinin sonucu olabileceğini ortaya koydu.
California Teknoloji Enstitüsü öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırma, Dünya’da yaşamın önünü açan oksijenleşme sürecine dair 2 milyar yıllık önemli bir kimyasal izin, sanıldığı gibi küresel bir karbon krizi yerine yerel jeolojik olaylardan kaynaklanmış olabileceğini ortaya koydu. Uluslararası çalışmada araştırmacılar, Dünya’nın en eski fosil petrol sahalarından biri kabul edilen Rusya’nın Karelya bölgesindeki Zaonega Formasyonu’ndan çıkarılan kayaç örneklerini analiz etti. Kayaçların mikroskobik gözeneklerine hapsolmuş gazları inceleyen bilim insanları, literatürde gezegen çapında devasa bir çevresel dönüşümün kanıtı olarak gösterilen karbon izotopu anomalilerini mercek altına aldı.
Küresel felaket değil, yerel magma hareketi
Uzun yıllardır ‘Shunga-Francevillian olayı’ olarak adlandırılan ve Dünya’nın karbon dengesinin küresel ölçekte bozulduğunu gösterdiği düşünülen sinyalin, birkaç yüz kilometrekarelik sınırlı bir denizel tortul havzasında meydana geldiği tespit edildi.
Analizlere göre; deniz tabanındaki organik madde yüklü tortul tabakasının arasına sızan akkor halindeki magma, bölgeyi ısıtarak metan ve propan gibi hidrokarbonların açığa çıkmasına yol açtı. Deniz tabanına doğru yükselen bu gazların metanla beslenen mikroorganizmalar tarafından tüketilmesi sonucunda, hafif karbon izotopu izleri taşıyan biyokütleler oluştu ve günümüze kadar kayaçlara kilitli kaldı.
Teori, Gabon’daki kayaçlarla test edilecek
Çalışmanın başyazarı Dr. Nivedita Thiagarajan, modern petrol ve gaz havzalarında görülen kimyasal süreçlerin birebir benzerinin 2 milyar yıllık tortullarda saptandığını belirterek, söz konusu referans bölgenin küresel bir felaketi temsil etmediğini vurguladı.
Uluslararası bilim heyetinin bir sonraki aşamada benzer izotopik yapının bulunduğu Afrika ülkesi Gabon’daki ‘Francevillian Havzası’ndan çıkarılan sondaj karotlarını inceleyeceği; aynı yerel mekanizmanın orada da geçerli olması durumunda erken Dünya’nın evrim modellerinin yeniden yazılacağı bildirildi.
