400 yıldır teknolojiyi reddeden Amişler (Amishler) onlar, askerlik yapmıyor, ‘savaş’ kelimesini sevmiyor kendi aralarında dahi politika konuşmuyor, vergi vermiyor ve en önemlisi de teknolojiyi kullanmayı reddediyorlar.
İç yaşam dinamiği yüksek, dışa kapalı bir topluluklar!
Yaşamlarının ‘özerk’ kalması için mücadele ediyorlar. Nüfus artışları çok yüksek! Kasabalarını ziyaret edenlerin görüntü almalarını istemiyorlar. Otomobil kullanmıyor, ulaşım için at arabalarını tercih ediyorlar ve adeta günümüz uzay çağında bir film karesi gibi yaşıyorlar. Telefon kullanmıyorlar. Tüm köyde sadece bir adet telefon bulunduruyor, onu da çok acil durumlar için kullanıyorlar.
Peki Kim Bu Amişler?
Amişler, 16 yüzyılda (700-1800) İsviçre’den Amerika Birleşik Devletleri’ne göç eden bir topluluktur. Özerk bir yapıya sahiptirler. Eyalet kurallarını reddederek kendilerine ait yaşam biçimini yaşamak için mücadele ediyorlar. Bir Amiş köyüne turist olarak gittiğinizde zamanın durduğunu hissetmemeniz imkânsızdır. Çünkü zamanın çok gerisinde yaşamlarını sürdürüyorlar. Teknolojiyi reddettiklerinden kaynaklı olarak elektrik kullanmıyorlar. Gaz lambaları ve mumlarla akşamları ailece oturup sohbet ediyorlar. Kadınlar bulaşık, çamaşır gibi işleri elleriyle yıkıyorlar.
Evli ve Bekar Oldukları Bir Bakışta Ayırt Ediliyor! Neden mi?
Amişler’in toplum kuralları gereği evli ve bekarların dış görünüşlerinde fark yaratacak detaylar bulunmaktadır. Bekar genç bir kadın başını siyah başörtüsü ile bağlarken, evli olanlar ise beyaz renk bir başörtüsü ile bağlamaktadır. Evli erkekler bıyıklı lakin sakalsızlardır. Gençlerin flörtleşmeleri yasaktır. Gençler genelde kilise ayinlerinde veya görücü usulü ile evlenirler.
Gençlere, Amiş olmaları için herhangi bir baskı yapılmaz. Zaten çocukluğundan beri Amiş gelenekleri ile büyüdükleri için 18 yaşını doldurduktan sonra başka bir yaşam tarzını benimsemek istemezler. 19 yaşında vaftiz edilir, evlenir ve yuvalarını kurarlar. Çok fazla çocuk sahibi olurlar. Her evde en az 5 veya 6 çocuk mutlaka vardır. Eğitime çok az önem vermezler. Çocuklar sekizinci sınıfa kadar okuma hakkında sahiptir. (Bu konu ‘eğitim hakkı ilkeleri’ gereği eyalet yasalarınca davaya taşınmış ve Amişlerin çocuklarına eğitim hakkı tanımalarına dair yönetmelik çıkarılmıştır. Yönetmelikten dolayı son zamanlarda ailelerin çocuklarının okuma seviyesi yükselmiştir.)
Peki Nasıl Geçiniyorlar?
Amişler tarım ve hayvancılık alanında çok başarılıdır. Ürettikleri tüm gıdalar organiktir. Modern tarımı reddettiklerinden dolayı her şey insan gücüne dayalıdır. Çok sağlıklı beslenirler. Tüm besinleri tüketirler. Amişlerin ürettikleri ürünleri almak için köye gelen turistler ürünlerin bedeli olarak yüksek fiyat öderler.
Amişlerin başarılı olduğu bir alanda marangozluktur. Meslek ahlakı gereği asla ağaca çivi çakmaz tüm mobilya ürünlerini geçirmeli olarak tasarlayarak üretirler. Amişlerin ürettikleri mobilyalarda tarım ürünleri fiyatları gibi oldukça yüksektir.
Dünya üzerinde böyle bir topluluğun hala yaşamını sürdürüyor olması oldukça ilginçtir. Amişler; aile kuruyor, ibadet ediyor (Bir Protestan mezhebi olan Anabaptist Hrisyanlardır. Devlet memuru olmayı, yüzük takmayı, yemin etmeyi reddettikleri içinde hem Protestanlar hem de Katolikler tarafından dışlanmışlardır.) tarımla uğraşıyor, üretiyor ve yaşamlarına devam ediyorlar.
Hayata ve İnsana Dair Tekrar Görüşmek Üzere Değerli Okurlar,
Hürmet ve Merhametle…
