Milli Eğitim Bakanlığı tarafından desteklenen 'İlmek İlmek Anadolu' projesi kapsamında Van'da unutulmaya yüz tutan geleneksel dokumacılık sanatı yeniden canlandırılıyor.
Van Olgunlaşma Enstitüsü'nde görev yapan usta öğreticiler, Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait kilim ve halıları geleneksel motifleriyle tezgahlarda ilmek ilmek dokurken, bu motifleri farklı yöresel ürünlere de işleyerek gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor. Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Çiğdem Çiftçi, projenin yalnızca geleneksel dokumacılığı yaşatmayı değil, genç kuşakların bu sanata yönelmesini de amaçladığını söyledi.
Van Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde yürütülen çalışmalar kapsamında bölgenin yüzyıllardır yaşatılan dokuma kültürü yeniden hayat buluyor. Doğal boyalarla renklendirilerek yün ipliklerden hazırlanan kilim ve halılarda geleneksel motifler büyük bir titizlikle işlenirken, aynı motifler çanta, heybe, yastık, masa örtüsü ve çeşitli dekoratif ürünlerde de kullanılıyor. Hazırlanan eserler ulusal ve uluslararası fuarlarla sergilerde tanıtılırken, enstitünün sergi salonu ile koridorlarında da ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
Gençlerin Bu Sanata İlgi Duymasını Amaçlıyoruz
Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Çiğdem Çiftçi, projenin yalnızca geleneksel dokumacılığı yaşatmayı değil, genç kuşakların bu sanata yönelmesini de amaçladığını söyledi. Enstitünün 2019 yılında kurulduğunu belirten Çiftçi, yaklaşık 7 yıldır Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait geleneksel el sanatları üzerine çalışmalar yürüttüklerini ifade ederek, "Bu yıl yürüttüğümüz projelerden biri olan 'İlmek İlmek Anadolu' kapsamında Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait halı, kilim, heybe, çanta ve çadır gibi geleneksel el sanatlarını yaşatmaya çalışıyoruz. Usta öğreticilerimizin dokuduğu ürünleri aynı zamanda kursiyerlerimize de öğretiyoruz. Dokuma kültürü bölgemizin en önemli değerlerinden biri. Geçmişte yaylalarda göçer yaşamın bir parçası olan bu sanatı bugün yeniden yaşatmayı ve gelecek nesillere aktarmayı hedefliyoruz." dedi.
Norduz Koyununun Yünü Kumaşa Dönüşüyor
Çiftçi, köylerden toplanan koyun yünlerini de değerlendirdiklerini belirterek, kimyasal içermeyen doğal boyalarla renklendirilen yünlerin kilim ve çeşitli el sanatlarında kullanıldığını söyledi. Yürüttükleri 'Norduz Dokuma' projesine de değinen Çiftçi, "Milli Eğitim Bakanlığımızın Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde Türkiye'nin dokuma envanteri oluşturuluyor. Van'ın Norduz bölgesindeki koyunların yünleri uzun yıllar kullanılmıyor ve atık olarak çevreye bırakılıyordu. Valiliğimizin desteğiyle bu yünler toplandı, köylüler tarafından yıkandı. Daha sonra burada taranarak ip haline getiriliyor ve kumaşa dönüşene kadar tüm işlemler enstitümüzde gerçekleştiriliyor. Böylece Norduz koyununun yününü katma değeri yüksek bir ürüne dönüştürüyor, sergiler aracılığıyla tanıtıyoruz." diye konuştu.
Çiftçi, dokunan ürünlerin çoğunu satışa sunmadıklarını belirterek, "Bunlar proje ve tema ürünleri olduğu için ulusal ve uluslararası sergilerde tanıtıyoruz. İlimizi ziyaret eden üst düzey konuklara da hediye ediyoruz. Ancak talep olması halinde sipariş üzerine üretim yapılabilir." dedi.
Bu Kültürü Yaşatmak Bize Gurur Veriyor
El Sanatları Bölümü usta öğreticisi Nuriye Pılatin ise Van, Hakkari ve Bitlis'e özgü motifleri geleneksel yöntemlerle yeniden dokuduklarını belirterek, bu kültürün yaşatılmasının kendileri için büyük anlam taşıdığını söyledi. Pılatin, "Eskiden bölgemizde kilim ve halı dokumacılığı çok yaygındı. Günümüzde ise eski ilgiyi görmüyor. Olgunlaşma Enstitüsü sayesinde bu gelenek yeniden canlandırılıyor. Van, Hakkari ve Bitlis'e ait motifleri el dokumasıyla yaşatıyor ve gelecek kuşaklara aktarmaya çalışıyoruz. Bu kültürü yaşatmak bize büyük gurur veriyor" ifadelerini kullandı.
