Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, “Zirai dondan bazı ürünler yüzde 100 zarar gördü” dedi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, “Doğal afetler farklı sektörleri etkilemekle beraber, en çok tarım sektörünü etkiliyor. Asıl bizi üzen ve zarar veren tarafı, bu doğal afetlerin şiddetini artırarak devam ediyor olması. Bu son zirai don olayı 3-4 gün arka arkaya devam etti. Türkiye’de yaşadığımız bu afet olayı birçok ürünün arzını yavaşlatacak. Hatta bazı ürünler yüzde 100 zarar gördü. Bu ürünleri hiç bulamayacağız” dedi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar ve beraberindeki heyet, geçtiğimiz günlerde zirai donun etkili olduğu İzmir’in Kemalpaşa ilçesinde 75. Yıl ve Cumhuriyet mahallelerindeki kiraz bahçelerinde incelemelerde bulundu. İncelemelere Kemalpaşa Ziraat Odası Başkanı Bülent Oray da eşlik etti. Burada basın açıklaması yapan TZOB Genel Başkanı Bayraktar, “Yaşadığımız iklim değişikliği birçok ülkeyi ve Türkiye’yi fevkalade olumsuz etkiliyor. Doğal afetler farklı sektörlerle beraber, en çok da tarım sektörünü etkiliyor. Bizi asıl üzen ve zarar veren tarafı, bu doğal afetlerin şiddetini artırarak devam ediyor olması. Bu son zirai don olayı 3-4 gün arka arkaya devam etti. Mevsimsel kaymalar olduğunuz gözlemliyoruz. Ocak ayında yağış bekledik ancak alamadık. Şubat ayında da yağış alamadığımız gibi bazı bölgelerde zini don olaylarıyla karşı karşıya kaldık. Örneğin; Çukurova bölgesinde narenciye kalmadı” dedi.
’65 İLİMİZDE HASAR VAR’
Mart ayının kurak geçtiğini hatırlatan Bayraktar, “Nisan ayı yağışlarını bekliyoruz. Nisan yağışları başta hububat olmak üzere birçok ürünümüzün ihtiyaç duyduğu yağışlardır. Türkiye’nin yüzde 80’in de hububat üretiliyor ve çok stratejik ürünlerden biri. Yağışlar başlayınca sevindik çünkü hem yeraltı sularının beslenmesi hem barajların beslenmesi açısından önemliydi. Fakat bizim için sürpriz olan kar yağışı oldu. Kar yağışıyla zirai don olaylarını gördük ve yapılan çalışmalar şu ana kadar 65 ilimizde hasarın olduğunu gösterdi. Bazı bölgelerde kar varken bazı bölgelerde zirai don riski devam ediyor ve o bölgelerden de elimize ulaşmayan sonuçlar var. Bu sonuçlara da ulaşınca önümüzdeki günlerde, kamuoyuyla paylaşmış olacağız. İlkbahar’da kışı yaşadık. Sonbaharda ise hatırlarsanız yazı yaşamıştık. Kışın da sonbaharı yaşıyoruz. Bu çok ciddi bir mevsim kayması. Bu bitki desenlerinde, bitki üretiminde de önümüzdeki yıllarda, büyük bir değişim gerektirecek. Bir bölgede ektiğimiz bazı ürünlerden vazgeçmek zorunda kalabiliriz” diye konuştu.
‘BAZI ÜRÜNLERİ HİÇ BULAMAYACAĞIZ’
Manisa’da üzümün büyük zarar gördüğüne dikkati çeken Bayraktar, “Burada ise en başta kiraz ürünümüz zarar gördü. Üzüldüğümüz şu: Kiraz, Kemalpaşa’dan başlamak üzere ihracatta lider olduğumuz bir ürün. Sadece üretici ayağı yok, bir de tüketici ayağı var. Türkiye’de yaşadığımız bu afet olayı birçok ürünün arzını yavaşlatacak. Hatta bazı ürünler yüzde 100 zarar gördü. Bu ürünleri hiç bulamayacağız. En başta yoksullar etkilenecek bundan. Fiyatlar artacak, bazı ürünleri arasanız da paranız cebinizde de olsa bulamayacak hale geleceksiniz” dedi.
‘ÇİFTÇİ DESTEKLENMEZSE BU BÖLGE GÖÇ VERİR’
Bu süreçte tedbirler alınmayıp, çiftçi desteklenmezse bölgelerin göç vereceğini dile getiren Bayraktar, şöyle devam etti:
“Zaten gençlerimizi tarımda tutamıyoruz. Bir krizle karşı karşıya kaldığımızda, bu insanları maddi yönden destekleyemezsek bazı gençlerimiz tekrar büyükşehirlere göç edecekler. Çiftçilerimizin bizden talepleri var. Bu taleplerin başında Tarım Sigortaları Havuzu’nun (TARSİM) hakkaniyetli ve adaletli bir şekilde tespit yapması geliyor. TARSİM pahalı bir sigorta, primleri yüksek. Dolayısıyla zirai don olayına karşı prim ödeyen üreticimizin sayısı çok az. Ama hiç olmazsa tespitler yapılırken üretici düşünülmeli, hakkaniyetli ve adil olunmalı. Üreticilerimiz TARSİM’den gelen eksperlerden memnun değillerse, Türkiye Ziraat Odaları Birliği’ne bildirsinler. Eksperleri değiştirme imkanımız var. İkincisi, üreticimizin Ziraat Bankası’na, tarım kredi kooperatiflerine ve özel bankalara borçları var. Çiftçilerimiz bu borçların yapılandırılmasını istiyor. Bazı ağaçlar kurumuş, bazı dallar kurumuş. Önümüzdeki yıllarda bu ağaçlarda meyve tutumu olmaz. Bu ağaçların bir kısmına iyi bakarsak belki meyve alabiliriz. Ama üretici zaten perişan oldu. ‘Bundan sonra da bir masraf yapamam’ diye moral bozukluğuyla o bahçelerden çekilirse, önümüzdeki yıllarda meyve vermeyecek ağaçlar var. Dolayısıyla borç yapılandırmasını yaparken, bunu uzun vadede, afetin boyutunu, tarımdaki hasarı ve ağaçlara verdiği zararı düşünerek yapmakta fayda görüyoruz. Bir de çiftçimizin nakde ihtiyacı var. Bankalar çiftçinin borcu olduğu için yeni kredi açmazlarsa, taze parayla çiftçiyi buluşturamayız. Bir fon oluşturulsun ve buradan destek sağlansın gibi bir önerimiz var. Çünkü çiftçimize doğrudan desteği vermek lazım. Bakanlığımızın bir çalışması var ve olumlu görüyoruz.”
‘BİR GECEDE EMEK YOK OLDU’
Zirai don sebebiyle bir gecede emeğin yok olduğunu vurgulayan Bayraktar, ‘Açık fabrikada üretim yapıyoruz. Buralar her türlü doğal afetlere açık. Çiftçinin 1 yıl içinde görmediği afet kalmadı. Tüm çiftçilerimize ‘Geçmiş olsun’ diyorum. İzmir’de bütün ürünlerde hasar var. Fakat her ilçede yok. Üzümde, şeftalide, nektarinde, kayısıda, kivide hasarlar oluştu. Özellikle yüksek kesimler hasar gördü. Bayındır, Bergama, Kemalpaşa ilçelerinde hasar var” diye konuştu.
